ساراپشىلار قازاقستاننىڭ سۋ رەسۋرستارى – باسقا ەلدەرگە قاراعاندا ەلدەقايدا كٷردەلٸ دەگەندٸ العا تارتادى.
"سوندىقتان دا قازاقستاندا سۋ تاپشىلىعىنا ەكەلۋٸ مٷمكٸن بٸرنەشە مەسەلەلەر بار", – دەيدٸ ەكولوگ بولات ەسەكين.
سۋ رەسۋرستارىن باسقارۋ سالاسىندا مول تەجٸريبەسٸ ساراپشىنىڭ ايتۋىنشا جاھاندىق جىلىنۋدىڭ سالدارى دا ەلٸمٸزگە ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن. قازٸردٸڭ ٶزٸندە مۇزدىقتار ەرٸپ, بۇل جايت بولاشاق سۋ كٶلەمٸنە تەرٸس ىقپال ەتەرٸ انىق.
"ەگەر 2000-شى جىلدارى ورتاشا كٶپجىلدىق ٶزەن اعىنى 120 كم3 بولسا, قازٸر – شامامەن 102 كم3 ال 2030-شى جىلعا قاراي ماماندار ٶزەن اعىنىنىڭ ودان ەرٸ 99,4 كم3 دەيٸن قىسقارۋىن بولجاپ وتىر.
دەمەك بٸز ٷشٸن ترانسشەكارالىق سۋلارعا تەۋەلدٸ قازاقستان ٷشٸن وڭاي سوقپاس. ەلٸمٸز قىتايدان, رەسەيدەن, ٶزبەكستاننان جەنە قىرعىزستاننان كەلەتٸن سۋعا تەۋەلدٸ.
كٶرشٸ ەلدەردٸڭ ەكونوميكالىق جەنە ەلەۋمەتتٸك دامۋىنىڭ جەدەلدەۋٸنە بايلانىستى سول مەملەكەتتەرمەن شەكتەسەتٸن ەسٸرەسە وڭتٷستٸك جەنە باتىس ايماقتاردا سۋ كٶزٸنە تاپشىلىق بايقالۋى مٷمكٸن.
ەكٸنشٸ مەسەلە ەلدە كٶبٸنەسە سۋدى تيٸمسٸز پايدالانۋ دا كەرٸ ەسەرٸن بەرۋدە. وعان سەبەپ سۋارمالى جەرلەردە ينفراقۇرىلىمنىڭ 40%-نىڭ توزىعى جەتٸپ, سونىڭ سالدارىنان تٸرشٸلٸك كٶزٸ ماقساتسىز جۇمسالۋدا جەنە بٸزدەگٸ ٶنەركەسٸپتە سۋ كٶزدەرٸنە ەلٸ دە بولسا تەۋەلدٸلٸك بارى اقيقات.
سالىستىرمالى تٷردە الىپ قاراساق قازاقستاننىڭ ٸشكٸ جالپى ٶنٸمٸنە بٸر دوللارعا شاققاندا رەسەي مەن اقش-قا قاراعاندا ٷش ەسە, اۆستراليياعا قاراعاندا التى ەسە كٶپ سۋ قاجەت ەكەن. سوندىقتان دا «بٸزدٸڭ كليماتتىق پروتسەستەرگە ىقپالىمىز جەنە كٶرشٸلەرگە تەۋەلدٸلٸككە ەسەرٸمٸز شەكتەۋلٸ, وسى سەبەپتٸ ٷشٸنشٸ فاكتورمەن ياعني سۋدى پايدالانۋدىڭ تيٸمسٸزدٸگٸمەن جۇمىس ٸستەۋ قاجەت",- دەيدٸ ساراپشى.
ال ەكولوگييا مينيسترلٸگٸ ٶز كەزەگٸندە سۋدى پايدالانۋ بويىنشا مەملەكەتتٸك قاداعالاۋدى ەنگٸزۋدٸ ۇسىنىپ وتىر.
بۇل تۇرعىدا جەرگٸلٸكتٸ اتقارۋشى ورگانداردىڭ ٸس-ەرەكەتتەرٸ دە قاداعالاۋعا الىنباق. بۇل قۇرالدىڭ ماقساتى- سۋدى ىسىراپ ەتكەندەردٸ مەيلٸ كەسٸپكەر, ديقانشى نەمەسە قاراپايىم ادامداردى جازالاۋ ەمەس, بارىنشا سۋدى ٷنەمدەۋگە شاقىرۋ كٶزدەلٸنگەن.
«نەگٸزگٸ ۇسىنىستىڭ ماقساتى – مەملەكەت, قوعام جەنە بيزنەس ەلٸمٸزدٸڭ سۋ قاۋٸپسٸزدٸگٸ ٷشٸن بولاشاق ۇرپاق الدىندا جاۋاپتى بولۋى كەرەك. ەگەر سۋ رەسۋرستارىنا نەمقۇرايلى قاراۋدى جالعاستىرا بەرسەك, وندا ٷلكەن پروبلەمالار تۋىنداۋى مٷمكٸن»,- دەيدٸ ەكولوگتار.
