قازاقستان قارجىگەرلەرٸ قاۋىمداستىعى (ققق) "2024-2025 جىلدارعى ەلەمدٸك ەكونوميكا جەنە قازاقستان ەكونوميكاسى بويىنشا بولجامدار مەن دامۋلار قورىتىندىسى" اتتى تالداۋدى جارييالادى. وعان سەيكەس, كەلەر جىلى دا ۇلتتىق ۆاليۋتانىڭ قىسىمعا ۇشىراۋ ىقتيمالدىلىعى جوعارى, دەپ جازادى Dalanews.kz.
2024 جىل بارىسىندا ەلەمدٸك ەكونوميكا ٶسٸمٸ بويىنشا بولجامدار جوعارىلاۋ تۇرعىسىندا قارالدى.
"حۆق-نىڭ جاڭارتىلعان بولجامىنا سەيكەس (2024 جىلعى قازان ايىنداعى), اعىمداعى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ەلەمدٸك جٸٶ ٶسٸمٸ جىل باسىنداعى بولجانعان 3,2% -دان 2 2,9% -عا تٶمەندەتٸلدٸ. وسىعان ۇقساس كٶرسەتكٸش كەلەسٸ جىلى دا كٷتٸلەدٸ, ياعني ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ٶسٸمٸ 3%-دان جوعارى ايماقتا تۇراقتايدى", دەپ حابارلايدى ققق تالداۋ ورتالىعى.
بۇل رەتتە قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ بويىنشا حۆق-نىڭ 2024 جىلعا ارنالعان قازان ايىنداعى بولجامى بٸر جىل بۇرىن بولجانعان (4,6%-دىڭ ورنىنا 3,5%) كٶلەمنەن شيكٸزات باعالارى جەنە تەڭٸز مۇناي كەن ورنىنداعى ٶندٸرٸستٸ ۇلعايتۋ مەرزٸمٸنٸڭ كەشەۋٸلدەپ جاتۋىنا بايلانىستى تٶمەندەدٸ.
"قر ەكونوميكاسى سالالارى بٶلٸنٸسٸندە مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ تٶمەندەۋٸنە بايلانىستى تاۋ-كەن ٶنەركەسٸبٸندەگٸ (24ج11ايى: +0,1%) قارقىننىڭ باياۋلاعانى بايقالادى (-2%), ال 2024 جىلى قازاقستان ەكونوميكاسىنىڭ نەگٸزگٸ درايۆەرلەرٸ بولىپ كٶلٸك (+8,1%) ساۋدا (+8,2%) قۇرىلىس (+10,3%) جەنە اۋىل شارۋاشىلىعى (+13,4%) سيياقتى سالالار بولىپ تابىلادى", دەلٸنەدٸ تالداۋدا.
ەگەر 2024 جىلدىڭ بٸرٸنشٸ جارتىجىلدىعىندا بٷكٸل ەلەم بويىنشا قارجىلىق جاعدايلاردىڭ سينحروندى تٷردە جاقسارۋى بايقالسا, ال سوڭىنا قاراي بٸرقاتار دامۋشى ەلدەردٸڭ, سونىڭ ٸشٸندە قازاقستان, برازيلييا جەنە رەسەي فەدەراتسيياسىنىڭ ورتالىق بانكتەرٸ ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامدارىنىڭ قۇلدىراۋىنا جەنە ينفلياتسييالىق پروتسەستەردٸڭ كٷشەيۋٸنە قارسى شارا رەتٸندە بازالىق مٶلشەرلەمەلەردٸ كٶتەردٸ.
فەدەرالدىق رەزەرۆ جەلتوقسان ايىنداعى وتىرىسىندا اقش–تاعى جوعارى ينفلياتسييانىڭ ساقتالۋىنا (2% - دىق تارگەتپەن 2,7%) جەنە ەڭبەك نارىعىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن جالپى ەكونوميكالىق ٶسٸمگە بايلانىستى 2025 جىلى مونەتارلىق ساياساتتى جۇمسارتۋعا اسا ساقتىقپەن قاراۋ كەرەكتٸگٸن ەسكەرتتٸ. 2025 جىلعا ارنالعان بازالىق مٶلشەرلەمەنٸ تٶمەندەتۋ بويىنشا كٷتٸلگەن تٶرت رەتتٸڭ ورنىنا ەكٸ رەت تٶمەندەتۋ بولجانادى, وندا دا 25 ب.پ. بويىنشا.
اق ٷيدٸڭ جاڭا ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ پروتەكتسيونيستٸك ساياساتقا دەن قوياتىنى, بۇل ينۆەستورلاردىڭ تەۋەكەلدٸك اكتيۆتەرگە (قور يندەكستەرٸ, دامۋشى ەلدەردٸڭ اكتيۆتەرٸ), شيكٸزات نارىعىنا جەنە ەلەمدٸك ەكونوميكاعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنا تەرٸس ەسەر ەتۋٸ مٷمكٸن ەكەنٸ دە باجايلانادى.
"مۇنداي ستسەناريي تەڭگە باعامىنا تٷسەتٸن قىسىمدى ساقتاپ, قازاقستاننىڭ جٸٶ ديناميكاسىن بەسەڭدەتۋٸ مٷمكٸن. سوعان قاراماستان, حۆق بولجامى بويىنشا, 2025 جىلى قر ەكونوميكاسىنىڭ ٶسٸمٸ تەڭٸز كەن ورنىنداعى مۇناي ٶندٸرٸسٸ كٶلەمٸنٸڭ ۇلعايتىلۋى ەسەبٸنەن 4,6% -دى قۇرايدى. ٶز كەزەگٸندە قر ۇەم 2025 جىلى جٸٶ-نٸڭ 5,6%-عا دەيٸن ٶسەدٸ دەپ بولجاپ وتىر", - دەيدٸ ساراپشىلار.
جالپى, ققق باعالاۋى بويىنشا ەلەمدٸك ەكونوميكادا تٶبە كٶرسەتۋٸ ىقتيمال قاۋٸپ-قاتەر لەگٸ كٶپ. ولاردىڭ ٸشٸندە مەملەكەتتٸك قارىزدىڭ جوعارى دەڭگەيٸ, دامۋشى ەلدەردەگٸ ۆاليۋتالىق تەۋەكەلدەر, ەو ەلدەرٸنٸڭ ەكونوميكالارىنداعى رەتسەسسييا, ٸرٸ قارجى كونگلومەراتتارىنىڭ دەفولتتارى, پروتەكتسيونيزمنٸڭ ارتۋى, ەلەۋمەتتٸك جەنە گەوساياسي تۇراقسىزدىق, تابيعي جەنە تەحنوگەندٸك كاتاكليزمدەر بار.
"مۇنىڭ بەرٸ ەلەمدٸك ەكونوميكانىڭ ٶسٸمٸن بەسەڭدەتە وتىرىپ, مونەتارلىق جاعدايلاردىڭ جاھاندىق تۇرعىدا قاتايۋىنا ەكەلٸپ سوعۋى مٷمكٸن. وسىعان قاراماستان, 2025 جىلى قازاقستاندا مۇناي ٶندٸرٸسٸنٸڭ ۇلعايۋى بولجامىنا (2024 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 87,8 ملن-نان 97,2 ملن تونناعا دەيٸن), جوعارى بيۋدجەتتٸك شىعىستارعا جەنە ٸرٸ ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى ٸسكە اسىرۋعا بايلانىستى ەكونوميكالىق ٶسٸم تٸركەلەدٸ دەپ كٷتٸلەدٸ".
قر ۇەم بولجامىنا سەيكەس, 2025 جىلى تاۋارلار ەكسپورتى 82,3 ملرد دوللاردى, يمپورت – 63,1 ملرد دوللاردى قۇرايدى. بۇل رەتتە اعىمداعى شوت تاپشىلىعىنىڭ كٷتٸلەتٸن ٶسٸمٸ 6,4 ملرد دوللارعا دەيٸن ۇلعايۋى مٷمكٸن, ساراپشىلاردىڭ پٸكٸرٸنشە, بۇل ۇلتتىق ۆاليۋتا باعامىنا قىسىم تٷرٸندە ىقپال ەتۋشٸ نەگٸزگٸ فاكتورلاردىڭ بٸرٸ بولىپ قالا بەرمەك.
