Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Salyq kodeksine engizilgen ózgeristerge qol qoidy. Bul – kásibi qaýymdastyq, memlekettik organdar men zań shyǵarýshy biliktiń uzaq ýaqyt boiy júrgizgen birlesken jumysynyń nátijesi. Qabyldanǵan normalar jeke investorlar úshin airyqsha mańyzdy, sebebi salyq rejimi investitsiialyq sheshim qabyldaýdaǵy negizgi faktorlardyń biri sanalady,- dep habarlaidy Dalanews.kz
Jańartylǵan zańnamaǵa sáikes, 2025 jyldyń 1 qańtarynan bastap qundy qaǵazdarmen jasalǵan operatsiialardan túsken tabys pen shyǵyn jiyntyq túrde esepteledi. Iaǵni, investor jyl boiy jasaǵan barlyq mámilelerdiń nátijesi jalpy somamen qaralyp, alynǵan tabystan shyǵyndardy shegerýge múmkindik beriledi. Sonymen qatar, qundy qaǵazdardy satyp alý kezinde tólenetin brokerlik komissiialar da shegerim retinde esepke alynady. Sóitip, salyq naqty tabysqa ǵana salynyp, burynǵydai shyǵynǵa qaramastan salyq tóleý qajettiligi joiylady.
«Qabyldanǵan ózgerister salyq júiesin logikalyq, ashyq ári halyqaralyq standarttarǵa jaqyn etedi. Bular burynǵy kózqarastyń negizgi qaishylyqtaryn joiady, sebebi investorlar jalpy shyǵyn bolǵanda da salyq tóleýge májbúr bola alatyn edi. Bul ózgerister ásirese bólshek naryq qatysýshylary úshin mańyzdy, óitkeni salyqtyq júktemeniń boljamdylyǵy men ádildigi olar úshin sheshýshi ról atqarady. Biz óz júielerimizdi osy ózgeristerge beiimdep jatyrmyz, sondyqtan klientterimiz investitsiialarǵa kóńil bóle otyryp, salyq esepteýlerine bas qatyrmaidy», - «Fridom Finans» AQ basqarma tóraǵasy Sergei Lýkianov.
Freedom Finance Global vitse-prezidenti Gali Iskalievtiń aitýynsha, ádil salyq salý júiesiniń engizilýi Ulttyq ekonomika ministrligi, Qarjy ministrligi, Kedendik baqylaý komiteti, Qarjy naryǵyn retteý jáne damytý agenttigi, Parlament, Qazaqstan qarjygerleri qaýymdastyǵy men kásibi qoǵamdastyqtyń júieli jáne ashyq jumysyn nátijesi bolyp tabylady.
«Protsess qatysýshylaryna dialogqa daiyndyqtary men bastamalardy sapaly pysyqtaǵandary úshin alǵysymyzdy bildiremiz. Qazir biz Qazaqstan qor naryǵyn jáne jalpy el ekonomikasyn damytýǵa qyzmet etetin basqa da normalardy talqylaý kezeńinde turmyz», – dep atap ótti ol.
Ózgertilgen qujatta qundy qaǵazdardyń túrine qarai salyq salýdy saralaý kózdelgen. Zańmen jeńildikke ie qaǵazdar tizimi anyqtalǵan – olardyń satylymynan túsetin tabys salyqtan bosatylady. Olarǵa KASE jáne AIX birjalarynyń resmi tizimderine engizilgen qundy qaǵazdar, memlekettik jáne agenttik obligatsiialar, pailyq investitsiialyq qorlardyń úlesteri, sondai-aq MFTsA-da tirkelgen kompaniialardyń aktsiialary jatady. Qalǵan qaǵazdar jalpy tártippen salyqqa tartylady. Mańyzdysy, jeńildikke ie qaǵazdardan túsken tabys salyq deklaratsiiasynda kórsetilýi tiis, alaida ol arnaiy joldar arqyly salyq salynatyn bazaǵa kirmeidi.
Paida men ziiandy esepteý ár qaǵaz túri: jeńildikke ie jáne jeńildik qarastyrylmaǵan qaǵazdar boiynsha boiynsha bólek júrgiziledi. Bir kategoriiadaǵy ziian basqa kategoriiadaǵy paidany azaita almaidy. Sonymen qatar, eger investor jyl sońynda jalpy shyǵynmen shyqsa, ony keleshek salyq kezeńderine aýdarýǵa bolmaidy – bul zańda qarastyrylmaǵan.
Tabys esepteý ádistemesi de naqty normativti túrde bekitildi. Tek FIFO printsipi – «alǵashqy túsken, alǵashqy shyqqan» ádisi ǵana ruqsat etilgen. Bul degenimiz, qaǵazdy satqanda satyp alý datasyna qarai birinshi túsken qaǵazdyń quny esepke alynady, qaǵaz qaida saqtalǵanyna qaramastan. Sondai-aq, salyqtyq maqsattarda bir brokerdiń saýda esepteri arasynda aiyrmashylyq bolmaidy, tipti birdei aktivter ártúrli esepterde saqtalsa da, salyqtyq baza eseptelgende alǵashqy satyp alý derekteri paidalanylady. Bul salyqtyq nátijemen qarjylyq nátijede aiyrmashylyqtar týyndaýyna ákelýi múmkin. Mysaly, naqty shyǵyn bolsa da, salyqtyq tabys paida bolýy múmkin.
Jańartylǵan redaktsiiada aktivterdiń bastapqy qunyn anyqtaýǵa erekshe nazar aýdarylǵan. Ol qujatpen rastalýy tiis jáne satyp alý baǵasyn, brokerlik komissiialardy, optsiondarǵa bailanysty syiaqylardy, syilyq nemese mura retinde alynǵan kezdegi naryqtyq qundy, sondai-aq múlik berý kezinde kórsetilgen somany qamtýy múmkin. Eger investor satyp alý qunyn qujatpen rastai almasa, ol nólge teń bolady, bul salyq salynatyn bazany arttyrady.
Jeńildikpen salyq salynatyn iýrisdiktsiialarmen bailanysty qundy qaǵazdarǵa qatysty qatań shekteýler engizilgen. Eger osyndai qaǵazdarǵa nemese mámilelerge quqyqtar osyndai elderde tirkelgen bolsa, olardyń bastapqy quny keibir boryshtyq quraldardan basqa Qazaqstanda nólge teń dep tanylady.
Tsifrlyq aktivtermen jasalatyn operatsiialarǵa qatysty bólek ózgerister engizilgen. Salyq kodeksinde tsifrlyq aktivtermen jasalatyn mámilelerden tabys alý tártibin retteitin jańa bap paida boldy. Paida esepteýde de FIFO printsipi qoldanylady. Tsifrlyq aktivti basqa múlikke aiyrbastaý maqsatynda berý satylym dep eseptelmeidi. Tsifrlyq aktivtermen jasalǵan qarjy týyndylarynan tabys alynǵan jáne paidalanylǵan aktivter arasyndaǵy aiyrmashylyq retinde anyqtalady. Sonymen qatar, ofshorlyq iýrisdiktsiiadan alynǵan tsifrlyq aktivtiń quny da nólge teń bolýy múmkin. Barlyq esepteýler memlekettik onlain-resýrsta jariialanǵan málimetterge negizdelýi tiis.
Jańa retteý – elde saýyqqan investitsiialyq klimat qurý jolyndaǵy mańyzdy qadam jáne Qazaqstan qor naryǵynda belsendilikti yntalandyrý sharasy.
