Áleýmettik jelide politsiia qyzmetkerleriniń qatysýymen túsirilgen video tarap jatyr. Onda ratsiia arqyly belgisiz hattamalarǵa qatysty jumysty kúsheitý týraly nusqaý estilgen, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul jazbany jýrnalist Mihail Kozachkov óziniń Telegram arnasynda jariialady. Onyń sózinshe, video Almatyda, prokýratýra mańynda túsirilgen.
“Hattamalar boiynsha jumysty barynsha kúsheitińder. Ásirese (…) ákimshilik hattamalarǵa mán berińder”, – deidi Kozachkov taratqan beinejazbadaǵy kadrda.
Osy tusta jýrnalist kólik tizgindegen qazaqstandyqtardy abai bolýǵa shaqyrdy.
“Munda eń qyzyǵy – ratsiia arqyly aitylǵan nusqaýlar. Onda ákimshilik quqyqbuzýshylyqtar boiynsha hattamalardyń sanyn arttyrý qajet degen sózder aitylady. Menińshe, úkimettiń ekonomikalyq blogy óz mindetin oryndai almai jatqandyqtan, biýdjetti tolyqtyrý júktemesi politseilerge berilgen. Sondyqtan kólik júrgizgende erejeni buzbaýǵa tyrysyńyzdar”, – dep pikir bildirdi Kozachkov.
Bul máselege qatysty KazTAG agenttigi Ishki ister ministrliginen jaýap alǵan. Ministrlik ókilderi áleýmettik jelide taraǵan aqparattyń shyndyqqa janaspaitynyn aityp, buǵan deiin atalǵan jaitqa qatysty pikir bildirgenderin eske saldy.
“Politsiia qyzmetkerlerine kún saiyn belgili bir kólemde hattamalar toltyrý mindetteledi degen aqparat negizsiz. Ishki ister ministrliginde mundai sandyq normativter belgileý tájiribesi joq. Quqyq qorǵaý organdarynyń basty mindeti – qoǵamdyq qaýipsizdikti qamtamasyz etý, quqyq tártibin saqtaý jáne azamattardyń quqyǵyn qorǵaý. Eger mundai zańsyzdyqtar týraly naqty derekterińiz bolsa, IIM-niń ózindik qaýipsizdik departamentine nemese 1402 senim telefonyna habarlaýyńyzdy suraimyz”, – dep jaýap berdi ministrlik.
Eske salaiyq, buǵan deiin “Aq jol” fraktsiiasy qomaqty aiyppuldary úshin ÁQbtK-ne ózgerister engizý týraly zań jobasyn qoldamaǵan edi.
Máseleni Azat Perýashev tarqatyp aitty.
“Zań jobasyna “Aq jol” Dempartiiasynyń depýtattary kásipkerlege salatyn artyqsha aýyr aiyppuldardy 3-5 ese azaitý týraly birneshe túzetý usynǵan bolatynbyz. Ókinishke qarai, ne jumys toby, ne Májilistiń Biýrosy, iaǵni barlyq basqa fraktsiialar osy aiyppuldardy kazirgi, demek aýyr kóleminde qaldyrýdy qalady. Ýájderi qarapaiym — aiyppuldar buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne tutynýshylardyń múddelerin qorǵaý úshin qajet. Alaida, atalmysh zań jobasyn talqylaý barysynda “Aq jol” fraktsiiasyna 2 myńnan astam kásipkerden atalǵan aiyppuldardy azaitýdy suraǵan ótinishter túsken. Jáne olardyń aitýynsha, aiyppuldardyń qomaqtylyǵy buzýshylyqtardy aldyn alý úshin emes, baqylaý organdarynyń bopsalaýy úshin qyzmet etedi. Óitkeni baǵadaǵy qatelik úshin 700 myń teńge tóleýden góri, tekserýshige 100 myń bere salǵan ońai. Sondyqtan, bul normalar búginde aldyn alý úshin emes, biznesti bopsalaý úshin qoldanyla bastady”, — dedi ol.
Depýtat áleýmettik jelide jariialanǵan bir jazbany mysalǵa keltirdi.
“Keshe ǵana EGOV-PRESS telegram arnasynda ár ýchaskede dál osy ÁQBtK-niń baptary boiynsha keminde 200 quqyq protokol rásimdeý týraly politsiianyń daýystyq buiryǵy jariialandy. Bul aqylǵa qonymsyz aiyppuldardyń qalai qoldanylatyndyǵy týraly naqty mysal. Al búgingi zańǵa túzetýlerdiń 80 paiyzy repressiialyq sipatqa ie – aiyppuldar, aiyppuldar, aiyppuldar. Bizdiń sheneýnikter memleket tek jazalap ǵana qoimai, retteý saiasatynyń aiyppul salýdan bólek, yntalandyratynyn túsindirýi kerektigin umytqan siiaqty. Al tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaýǵa júgingende olar shaǵyn jáne orta biznestiń qalai jumys isteitinin bilmeitin quddy bir aspannan salbyrap túskender siiaqty sóileidi. Úidiń janyndaǵy dúkenniń kúndelikti paidasy 30-50 myń teńge bolsa, oǵan 100 myń aiyppul salynsa, ol aqshany qaidan alady? Tek taýar baǵasyn kóterip, bul aiyppuldy satyp alýshylarǵa júkteý arqyly ǵana óteidi. Ásirese, bul aiyppuldar turaqty bolǵanda, kásipkerler dál osy týraly habarlaýda. Sondyqtan orynsyz qomaqty aiyppuldar shyn máninde tutynýshylardy qorǵamaidy, kerisinshe Ulttyq banktiń soqyr saiasaty men dollardyń qubylmaly baǵamyna qosa infliatsiiaǵa yqpal etedi», — dedi ol.
Perýashevtiń pikirinshe, jazalaý men aýyrlyqtyń ózara teńgerimi kerek, bul — quqyqtyń basty printsipteriniń biri.
«Quqyq buzýshylyqtardyń aldyn alý jáne tutynýshylardyń quqyqtaryn qorǵaý 200 teńge turatyn kartoptyń baǵa belgisindegi qatelik úshin 200 myń aiyppul salynǵan kezde emes, aiyppuldar buzýshylyqtardyń aýyrlyǵyna sáikes bolǵanda ǵana jumys isteidi. Nemese sapasyz ónimge aiyppul salynyp qana qoimai, satylymnan alynǵan jaǵdaida. Biraq qaitaryp alý jáne alyp qoiý protsedýralary sizderde jumys istemeidi, tekserýshi myrzalar. Ol týraly biz 2018 jyldan beri aityp kelemiz. Sizder aiyppuldy jeleý etip bopsalaýmen ainalysyp júrsizder, al sapasyz taýarlar sórelerde turǵan kúii qalady. «Jańa adamdar» jastarynyń merzimi ótken taýarlarǵa qatysty talaptary da osydan shyǵady. Sheneýnik myrzalar, sizder úshin men uialyp otyrmyn.
Bir ret bolsa da jyly keńselerden shyǵyp, kásipkerdiń nemese tutynýshynyń ornyna baryp turyp kórińizder. Sizder áldebir «Shtrafstandy» quryp jatyrsyzdar. Al «Aq jol» fraktsiiasy qalypty naryqtyq ekonomikany qurýdy usynady. Jáne biz durys sheshimderge qol jetkizbeiinshe, bul máseleni qaýzai berýden taiynbaimyz. Sondyqtan, búgin fraktsiiamyz bul zań jobasyna qarsy daýys beredi», — dedi ol.
