Halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn qalai kóteremiz?
Buryndary Ybyrai Altynsarinniń óleńindegi «Aishylyq alys jerlerden, Kózińdi ashyp-jumǵansha, jyldam habar alǵyzdy» degen joldaryn oqyp, qanshalyqty ózekti másele ekendigin tamsanǵan bolsaq, jahandy jailaǵan pandemiia rasymen de tsifrovizatsiia dáýiriniń qaq ortasynda kele jatqanymyzdy kórsetti. Al alaqandai ǵana gadjet arqyly bar máseleni tyndyrýǵa bolatyn myna zamanda halyqtyń saýattylyǵy qai dárejede? «Azamattyq alań» otyrysynda osy másele jan-jaqty talqyǵa salynyp, belsendilerdiń pikiri tyńdaldy. Otyrysqa tóraǵalyq etken QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý vitse-ministri Bolat Tilepov elektrondyq tehnologiialar damyǵan myna zamanda halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn arttyrý kún tártibinde turǵan basty máselelerdiń biri ekenin aityp ótti.
«Messendjerde sóilesý, onlain tólemder jasaý, elektrondyq qyzmetter – osynyń barlyǵy zamanaýi adamyń qarapaiym ómiriniń ainymas bóligine ainaldy. Qazaqstandyqtardyń ómirine intensivti túrde kirgen tsifrlandyrý el ekonomikasynyń jańa modelin qalyptastyrdy. Osy jańa model sheńberinde negizgi salalar men biznes qana emes, sonymen qatar qoǵamnyń búkil ómiri tsifrlanyp otyr. Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń «Halyq únine qulaq asatyn memleket» tujyrymdamasy da osy baǵyttaǵy jumystarǵa oń yqpal etti. Bul tujyrymdama halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn arttyryp, qoǵam men bilik arasyndaǵy úzdiksiz bailanystyń nyǵaiýyna septigin tigizedi», - dedi Bolat Bolat Tilepov.
Otyrys barysynda «Rýhani jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýty Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Amanbek Tólepbergenov Qazaqstan halqynyń tsifrlyq saýattylyǵynyń jai-kúiine toqtaldy.
«Elektrondyq tehnologiialar damyǵan búgingi dáýirde qoǵamnyń barlyq salasy tsifrovizatsiianyń kómegimen damyp otyr. Naqty aitar bolsaq, meditsinalyq járdem alý, áleýmettik kómek alý, onlain bilim de tsifrovizatsiianyń kómegimen júzege asýda. Sondai-aq, «Rýhani jańǵyrý» baǵdarlamasyn júzege asyrý boiynsha elimizdiń shalǵai mekenderindegi kieli jerlerdi onlain kartalarǵa kirgizý jumystary barynsha júrgizilip jatyr. Osy oraida «2gis» halyqaralyq kartografiialyq kompaniiasymen seriktestik memorandýmyna otyrdyq. Budan bólek, búginde elimizdegi kóptegen mýzeiler de onlain júiesine ótip jatyr. Iaǵni, kez kelgen adam mýzeidi úide otyryp-aq gadjettiń kómegimen ishin aralap júre beredi. «Qazaq tilindegi 100 jańa oqýlyq» jobasynyń aiasynda jaryq kórgen kitaptardy da oqyrmandar 100kitap.kz jáne openU.kz portaldaryna onlain túrde oqi beredi. Osy oraida Qazaqstannyń Álemniń damyǵan 30 memleketiniń qataryna kirýi úshin de elimizde tsifrovizatsiiany damytyp, halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn arttyrý mańyzdy», – dep atap ótti Amanbek Tólepbergenov.
Tsifrlyq saýattylyq jáne internet alaiaqtyq týraly IT maman, Timur academy oflain-onlain oqytý ortalyǵynyń negizin qalaýshy Timýr Bektur pikir bildirdi.
«Halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn qalai arttyrýǵa bolatyndyǵy jónindegi másele búginde qazaq qoǵamynda jii aitylyp júr. Osy rette tsifrlyq qaýipsizdikti qatań qadaǵalaýymyz kerek. Qaraqshylyqtan qorǵana almaý, saittaǵy aqparattar arasynda adasyp qalý máseleleri de jii kezdesedi. Elimizdegi 10 mln adam áleýmettik jelini turaqty paidalanady. Shynynda bizde tsifrlyq saýatsyzdyq deńgeii joǵary», – Timýr Bektur.
Al búginde belsendi qazaq jastarynyń basyn qosyp, elimizde Jaidarman oiynyn uiymdastyryp júrgen Esen Eleýken halyqtyń tsifrlyq saýattylyǵyn arttyrý úshin keide májbúrli túrde úirenýdi talap etýdiń qajet ekendigin aitty.
«Keide halyqty májbúrlep, tsifrovizatsiianyń negizgi erejelerin úirenýdi talap etken de durys shyǵar. Máselen, Halyqqa qyzmet etý ortalyqtarynda 30 jasqa deiingi jastarǵa kómek kórsetýdi doǵarý kerek. Sonda olar onlain qyzmet alý úshin eriksiz úirenýge májbúr bolady», - dedi Esen Eleýken.
Aita keteiik, «Azamattyq alań» jobasy QR Aqparat jáne qoǵamdyq damý ministrliginiń qoldaýymen «Rýhani jańǵyrý» qazaqstandyq qoǵamdyq damý institýty uiymdastyrdy. Oǵan qoǵam belsendileri, memlekettik qyzmetkerler, blogerler, jýrnalister, úkimettik emes uiymdardyń ókilderi, jalpy tanymal tulǵalar qatysty. «Azamattyq alań» otyrysynda kóterilgen barlyq máseleler men usynystar tiisti organdarǵa usynym retinde jiberiletin bolady.
