Táýekel Músilim Almaty turǵyndarynyń qoqysty beibereket tastaitynyna qynjyldy, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Tanymal ánshi men akter ózi turyp jatqan turǵyn úi keshenindegi jaǵdaiǵa bailanysty pikir bildirip, turǵyndardyń qoqysty arnaiy jáshikke emes, onyń qasyna tastap ketetinine shaǵymdandy. Músilim osy jaǵdaiǵa renish bildirip, adamdardy tazalyqqa mán berýge shaqyrdy.
"Shańsorǵyshty tazalaý úshin syrtqa shyqqan edim. Qoqys tastaityn jerdiń syiqy mynaý. Adamdar nege sonsha mádenietsizdik tanytady? Myna jerge jaqyndaý múmkin emes. Arǵy jaǵynda bos turǵan qoqys jáshikteri áli de tolmaǵan. Soǵan qaramastan, turǵyndar qoqystaryn jerge tastai salǵan. Iá, bilemin, muny tazartyp jinaityn kisiler bolady. Alaida solai eken dep shasha bermeýimiz kerek qoi", – deidi ánshi videoda.
Akter úndeý jasap jatqan sátte, taǵy bir turǵynnyń qoqysty jáshikke jetkizbei laqtyra salǵanyn baiqaǵan.
"Jańa ǵana aityp edim, taǵy bireýi kelip, qoqysyn bergi jaqqa tastai saldy. Bul joly áiel adam. Uiat nárse," – dep, akter óz renishin bildirdi.
Jýrnalist, ekobelsendi Dýman Byqaidyń aitýynsha qorshaǵan ortaǵa qatysty áreketterge nemqurailylyq tanytý nemese ekologiialyq máselelerdi elemeýdiń ózindik termini bar.
"Ekologiialyq apatiia dep atalady. Bul qubylys keń aýqymdy mádeni, áleýmettik jáne psihologiialyq sebepterge negizdelgen jáne kóptegen qoǵamdarda ásirese ekologiialyq bilim men sanany arttyrý deńgeii tómen elderde baiqalady. Tereńirek úńilsek, ekologiialyq apatiianyń birneshe negizgi sebepteri bar", - deidi jýrnalist.
Onyń sózinshe, ekologiialyq apatiia kóbinese ekologiia týraly aqparattyń jetkiliksizdigimen bailanysty.
"Adamdar qorshaǵan ortany qorǵaý jáne qoqys tastaý siiaqty máselelerdiń mańyzdylyǵyn túsinbegen jaǵdaida, olar bul áreketterge salǵyrt qaraidy. Mektepterde, joǵary oqý oryndarynda jáne qoǵamdyq oryndarda ekologiialyq bilim berý júiesi álsiz bolǵan kezde, adamdar ekologiialyq máselelerge nazar aýdarmaýdy ádetke ainaldyrady.
Qoǵamda ekologiialyq apatiianyń keń taralýynyń taǵy bir sebebi - ekologiialyq mádeniettiń qalyptasýyna baǵyttalǵan memlekettik saiasattyń jáne qoǵamdyq uiymdardyń belsendiliginiń tómendigi. Eger elde ekologiialyq zańdar qatań túrde oryndalmasa nemese ekologiialyq naýqandar halyqqa túsinikti jáne tartymdy túrde jetkizilmese, adamdar ekologiiaǵa mán bermeidi. Singapýr, Japoniia siiaqty elderde memlekettiń qoldaýy men qoǵamdyq naýqandardyń keń taralýy arqasynda ekologiialyq apatiia deńgeii tómen", - deidi Dýman Byqai.
Ekologiialyq apatiianyń basty sebebi - adamdardyń ózderiniń áreketteriniń qorshaǵan ortaǵa qanshalyqty áser etetinin sezinbeýi.
"Kóptegen adamdar «Meniń bir qoqysymdy tastaǵanymnan eshteńe ózgermeidi» degen oimen júr. Bul túsinik qorshaǵan ortaǵa qatysty jaýapkershiliktiń bolmaýyna ákeledi. Adamdar óziniń árbir áreketi tabiǵatqa yqpal etetinin túsingende ǵana, ekologiialyq apatiia azaiady. Mysaly, Germaniiadaǵy bótelkelerdi qaitarý júiesi adamdardyń sanasyn ózgertip, olardyń árbir áreketiniń qorshaǵan ortaǵa áseri bar ekenin túsindiredi.
Ekologiialyq apatiianyń taǵy bir sebepteriniń biri adamdardyń ekologiialyq problemalardy sheshýge degen úmitin joǵaltýy. Úlken ekologiialyq problemalar (mysaly, klimattyń ózgerýi, ormandardyń joiylýy, qaldyqtardyń kóbeiýi) adamdarǵa áser etip, olardy «Báribir ózgerte almaimyn» degen sezimge jeteleidi. Mundai oidan arylý úshin júielik ózgeristerdiń jáne usaq áreketterdiń de úlken mańyzǵa ie ekenin kórsetý kerek.
Sovet kezeńinde indýstriialandyrý basty baǵyttardyń biri bolǵandyqtan, tabiǵi resýrstardy paidalaný arqyly ekonomikany damytýǵa basymdyq berildi. Qorshaǵan ortany qorǵaý máselesi ekinshi orynǵa qaldy. Ónerkásiptik qaldyqtardy, aýylsharýashylyq jerlerdi himiialyq óńdeýdi qadaǵalaý tómen deńgeide boldy, bul tabiǵatqa degen nemquraily kózqarastyń qalyptasýyna áser etti. Osylaisha, memleket tabiǵi resýrstardy qatań baqylaýda ustaǵanymen, azamattardyń jeke jaýapkershiligi men kúndelikti áreketteri ekologiialyq turǵydan durys qalyptaspady. Munyń áserin búgingi kúni aiqyn baiqaýǵa bolady", - deidi ekobelsendi.
