Freedom Inside '26

Túrki álemine tanymal kásipkerler «Qylýet» rýhani ortalyǵynyń irgetasy qalaýǵa belsene qatysýda

Túrki álemine tanymal kásipkerler «Qylýet» rýhani ortalyǵynyń irgetasy qalaýǵa belsene qatysýda
Búgin Túrkistanda «Qylýet» rýhani ortalyǵynyń irgetasy qalandy. Sáýleti men mańyzy erekshe nysannyń ashylý saltanatyna ziialy qaýym ókilderi, din ókilderi, kásipkerler men oblystyq máslihat depýtattary qatysty. Nysannyń irgetasyn qalaý rásimine Qazaqstan musylmandary dini basqarmasynyń tóraǵasy, Bas múfti Naýryzbai qajy Ótpenov qatysyp, jurtshylyqty saýapty istiń bastalýymen quttyqtady. Túrkistan oblysynyń ákimi Ómirzaq Shókeev igi bastamanyń mańyzdylyǵyna toqtaldy, – dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.

– Búgin irgetasy qalanǵan ortalyq ashylǵan soń oblysymyzdyń rýhaniiatyna oń serpin beredi dep oilaimyn. Bul ortalyq kásipkerlerdiń jáne jalpy halyqtyń qarjylai qoldaýymen salynady. Arnaiy esepshot jariialanyp, oǵan kez kelgen adam úles qosa alady. Meniń oiymsha, Túrkistandaǵy meshitti salýda meniń de kishkentai úlesim bar degen sezim azamattarǵa jiger beredi. Igi bastamaǵa qoldaý bildirip jatqan azamattarǵa alǵysymyz sheksiz – dedi oblys ákimi.

Jalpy meshittiń qurylysyna elimiz ben túrki álemine tanymal kásipkerler demeýshilik jasaidy. Olardyń arasynda «Kentaý transformator zaýyty» AQ-nyń basqarma tóraǵasy Hairýlla Qojabaev pen «Nysh - Er» JShS-niń direktory Erbolat Tórejanov jáne ózge de azamattar bar.



Jobany júzege asyrý úshin «Hilýet» qaiyrymdylyq qory ashylǵan. Jiynda «BBR Yapi» JShS quryltaishysy Iylmaz Babýr, tarih ǵylymdarynyń kandidaty, arheolog Marat Tuiaqbaev sóz sóiledi.

Joba avtory Shoqan Mataibekov rýhani ortalyqtyń jobasymen tanystyrdy. Rýhani ortalyq qurylysynyń bastalý kúni jazylǵan memorialdyq tastyń janyndaǵy saltanatty jiynda bas múfti aq batasyn berip, igi iske sáttilik tiledi.

0,86 gektar aýmaqta ornalasqan rýhani ortalyqtyń kólemi – 2300 sharshy metr. Qurylys jumystary biyl qazan aiynda bastalǵan. 2022 jyly el igiligine beriledi. Jerasty meshitiniń qasynan boi kóteretin medreseniń aýmaǵy – 1282,8 sharshy metr. Qarilar men bolashaq din ǵulamalaryn daiarlaityn medrese de 2022 jyly tapsyrylady.

Bul meshittiń tarihy tereńde jatyr. Túrkistanda XIX ǵasyrdyń ekinshi jartysynda (1864-1865 jj.) salynǵan «Qylýet» meshiti bolǵan. Meshit ǵimaraty 1960 jyly buzylyp, ornyna bir kúmbezdi jańa meshit boi kótergen. Keiin kelýshilerdiń kóbeiýine bailanysty 1980 jyly tolyq súrilip, qaita salynǵan. 2020 jyly meshit jaramsyz dep tanylyp, buzylǵan. Qazirgi tańda meshittiń Túrkistan qalasy úshin tarihi mańyzdylyǵy eskerile otyryp, 500 adamǵa laiyqtalyp, qaita salý jumysy bastaldy. Sondai-aq meshit aýmaǵynda zamanaýi oqý orny – medrese, iaǵni, qarilar daiyndaý ortalyǵy da boi kótermek.