Is-shara qyzý pikirtalas formatynda ótti. Spikerler moderatordyń suraqtaryna jaýap berip, Ortalyq Aziiadaǵy qaýipsizdikti qamtamasyz etý jónindegi oilaryn ortaǵa saldy.
Qazaqstan Prezidenti kórshi elderdiń múmkindigi, demokratiia, terrorizmmen kúres sekildi san salanyń suraqtaryna jaýap berdi.
Bul – Miýnhen konferentsiiasy tarihyndaǵy Ortalyq Aziiaǵa arnalǵan alǵashqy arnaiy paneldik sessiia. Jáne oǵan Qasym-Jomart Toqaev ta Qazaqstannyń Prezidenti retinde alǵash ret qatysyp otyr.
Talqyǵa negiz bolǵan – «Geografiialyq ornalasýdyń mańyzy: Ortalyq Aziia týraly áńgime». Moderator – amerikalyq diplomat, Halyqaralyq bailanystar jónindegi keńes prezidenti Richard Haas.
Taqyrypqa sai alǵashqy suraq Qazaqstannyń geografiialyq ornalasýy jóninde. Kórshini tańdamaidy, dese de Prezidenttiń paiymynsha, Qytai jáne Reseimen shekaralas bolýdyń óz artyqshylyqtary bar.
– Qazaqstan jer kólemi boiynsha 9-oryndaǵy memleket. Bul álbette bizge kóptegen múmkindik pen jol ashady. Resei, Qytaimen kórshiles bolýdyń da artyqshylyqtary bar. Ortaq shekara tyǵyz qarym-qatynas ornatýǵa múmkindik beredi. Sonymen birge Ortalyq Aziianyń kóp bóligin iemdený de geografiialyq erekshelik. Qazaqstan – Ortalyq Aziiada mańyzǵa ie memleketterdiń biri. Al Ortalyq Aziianyń jahandyq geosaiasattaǵy róli áli de arta túsedi, – dedi Qasym-Jomart Toqaev.
Ras, álemdik qaýymdastyqtyń Ortalyq Aziiaǵa degen nazary artyp keledi. Al sońǵy 11 aidyń kólimendegi saiasi ózgeristerden soń olardyń Qazaqstanǵa degen qyzyǵýshylyǵyn da baiqaýǵa bolady.
Qasym-Jomart Toqaev paneldik sessiia aiasynda jańa sailanǵan Prezident retinde innovatsiia men tsifrlandyrýǵa basa mán beretinin aitty. «Meniń maqsatym – ekonomikanyń ósimi» degen Memleket basshysy elde jańa reformalar kezeńiniń bastalǵanyn málimdedi.
Al moderatordyń «Qazaqstanda azamattyq qoǵamdy damytý múmkin be?» degen suraǵyna «álbette» dep jaýap berdi Prezident.
– Azamattyq qoǵamdy damytý úshin jańa jobalar ázirlenip jatyr. Kóptegen bastama qolǵa alyndy. Mysaly, beibit miting pen saiasi partiialardy tirkeýge qatysty jańa zań jobalary ázirlenip jatyr. Men memleketimde prezidenttiktiń jaqsy institýty qalyptasady degen oidamyn. Sonymen birge Parlamenttiń de kúshi arta túsetinine senemin. Oǵan qosa ashyq ári esep beretin úkimet qalyptastyrýǵa da tyrysamyz, – dedi Prezident.
Memleket basshysy esirtki tasymalyna qarsy kúres jónindegi sharalarǵa, Qazaqstannyń terrorizmge qarsy is-qimyldarǵa qosqan úlesine, «Jýsan», «Rýsafa» operatsiialarynyń qorytyndylaryna tereń toqtalyp, osy oraida AQSh úkimetine kórsetken kómegi úshin alǵysyn bildirdi.
– Bizdiń syrtqy saiasatymyz úlken kúshter arasynda tepe-teńdik ustaýǵa negizdelgen. Jaqynda ǵana AQSh Memlekettik hatshysy Maik Pompeo Qazaqstanǵa keldi. Bul da Qazaqstan men AQSh arasyndaǵy bailanystyń nyǵaia túskenin bildiredi. Ekonomikalyq seriktestikke keler bolsaq, Qazaqstanda AQSh-tyń birneshe úlken kompaniialary jumys isteidi. Bul memlekettiń Qazaqstan úshin mańyzy zor. Seriktestigimizdiń odan ári dami túsýine úlken múmkindikter bar dep oilaimyn, – dep jaýap qaiyrdy Q.Toqaev.
AQSh diplomatyna Qazaqstan Prezidentiniń osy sózi áser etti me, álde Qasym-Jomart Kemelulynyń diplomatiialyq tájiribesin moiyndaǵany ma, sessiianyń moderatory Richard Haas Qasym-Jomart Toqaevqa erekshe iltipat bildirip «Siz men kórgen saýatty prezidenttiń birisiz, álde bul sáikestik pe?» dedi. Óz kezeginde Qasym-Jomart Toqaev «Men qarapaiym prezidentpin» dedi.
Miýnhen konferentsiiasyn uiymdastyrýshylar biylǵy forým qatysýshylar sany boiynsha rekord ornatqanyn aitty. Sharaǵa 800-den astam delegat, 40-tan astam prezidentter, premer-ministriler men diplomattar qatysqan.
