Kúni keshe ǵana Elbasy Nursultan Nazarbaev «Etnoaýyl» ulttyq-mádeni keshenin aralaǵanda aýyr atlet Ilia Ilinmen áńgimelesip, «Ilia Ilin men úshin chempion bolyp qala beredi» dep sańlaq sportshymyzdyń elimiz úshin orny airyqsha ekenin aitty. Iá, Ilia Ilin – óziniń sporttaǵy jetistikterimen elimizde talai jastyń sportpen ainalysýyna yqpal etken abzal azamat. Sondyqtan bizder onyń Qazaqstannyń aýyr atletika salasyn damytýda qosqan úlesin eshqashan joqqa shyǵara almaimyz. El táýelsizdigin nyǵaitýǵa ár salada óz úlesin qosqan sańlaq azamattardyń qatarynan oiyp turyp oryn alatyn jóni bar dep esepteimiz.
Ilia 2001 jyly 13 jasynda sport sheberiniń normativterin tolyq oryndap shyǵyp, el chempiony atanǵannan keiin sporttyq mansabynda dańǵyl jol ashylǵany belgili. 2002 jyly sol jetistigin qaita jańartty. 17 jasynda erler arasynda álem chempiony atandy. Al bir jyl ótken soń, álemniń eki dúrkin jeńimpazy atandy.
Iá, baqytty ákeniń bul kóńil-kúiin túsinýge bolady. Óitkeni, aq halattylar «o dúniege attandyryp salǵan» balasy óse kele tolaǵai bala atandy. Jastaiynan zerek ósip, jattyǵýlardy óz salmaǵynan aýyr tas pen temirlerdi qýyrshaqsha basyna asyra kóterip júrdi. Bul sózimizge dálel bolý úshin aǵasy Alekseidiń myna sózin qosa ketkenimiz jón.
– Ol kezde Iliýsha alty jasta-aý deimin. Ózimmen birge ony da jattyǵýlarǵa ertip baratynmyn. Maǵan shtanganyń temirlerin salyp turýǵa kómektesip, janymda ermek bolyp júretin. Jattyǵýlarda ziltemirler kóterip, jattyǵamyz. Et pen súiekten jaralǵan soń keide shtangany kótere almai, jerge tastai salatynbyz. Sondai kezde Iliýsha shydamai jylap jiberetin. Temirdiń aýyr ekenin túsingisi kelmeitin. Baiqaisyzdar ma, Ilianyń bala kezdegi minezi qazirge deiin bar. Eshqashan jeńilgisi kelmeidi. Qai jarysqa qatyssa da, barlyǵynda birinshi bolyp kelýdi kózdeidi, – deidi aýyr atlettiń aǵasy.
Iliany sportqa tárbielegen alǵashqy «beiresmi ustazy», iaǵni aǵasy týraly aitar bolsaq, Aleksei kezinde Qazaqstan jarystarynda birneshe ret kózge túskenimen, búginde sportpen ainalyspaidy.
Bala kezinde Ilianyń otbasy bireýden kem, bireýden táýir ómir súrgenin búginde ony tanityndardyń barlyǵy aityp bere alady. Ol kezde ákesi qarapaiym jumysshy, al sheshesi Galina óziniń súiikti jumysyn áli kúnge deiin tastamapty. Qaita, Qyzylordadan sán salonyn ashyp alǵan ol biznesin odan ári órkendetý ústinde. Shash qiiýdy basty hobbii etip alǵan Galina Iakovlevna balasynyń shash qoiý úlgisin de ózi oilastyryp beredi eken. Bala kezinen sheshesi oilap tapqan shash ósirýdiń «kirpi» úlgisin ózine sán etip alǵan.
«Tolaǵai» respýblikalyq jarystarǵa jańadan qatysa bastaǵan kezindegi bir estelikti aityp berdi.
– Birde Óskemen qalasynda ótken jarysqa qatysýym kerek boldy. Tikireigen shashymdy kórgen uiymdastyrýshylar meni «tárbielemek» boldy ǵoi deimin, maǵan «myna shashyńmen saiys jolyna shyqpaisyń» dedi. Ne isterimdi bilmei basym qatty. Bapkerime, «báribir myna shashymdy ózgertpeimin» dep koiam. «Jaraidy» dep kelisti ol, «tek birinshi oryn alǵyń kelse, ózgertýińe týra keledi» dedi. Amal joq, qobyraǵan shashymdy jatqyzýyma týra keldi. Utyp kettim. Keiin Ońtústik Koreiadaǵy jarysta maǵan «eń kóńildi shash úlgisi bar sportshy» degen nominatsiia berildi. Soǵan qarap shetelde mundaiǵa kózqarasy jaqsy degen oida qaldym. Biraq keiin Doha men Santo-Domingoda qatarynan eki jyl álem chempiony atanǵan soń, Qazaqstanda da eshkim shashymnyń bul úlgisi úshin sókpeitin boldy, – deidi sańlaq sportshy. Qaita sol chempiondyqtan keiin Ilinniń shash úlgisi artynan ergen kishkentai inilerine sán bolyp jabysty.
Elimizdiń dańqyn asyryp, atyn álemge tanytqan sańlaq sportshymyzdyń Olipiada oiyndaryndaǵy «doping daýynan» keiin sporttyq menedjment bilimin meńgerýge den qoiǵanyn bilemiz. Milliondaǵan qazaqstandyqtardy bir sátte qaýanyshqa bólep, keýdemizge shattyq sezimin quiǵan «Tolaǵaiymyzdy» biz eshqashan syrtqa teppeimyz. Biz úshin Ilia chempiondardyń chempiony bolyp qala berdi.
N.Áýbákir.
