Qazaq eli qashanda talantty jandarǵa kende emes. Boiyndaǵy bar kúsh jigerin, bilimin halyqtyń igiligine jumsap, haip emes, qaiyrly áreketterdiń tizginin ustap «Bir paidam bolsa da» týǵan jerime tisinshi dep júrgen jastarmen suhbattasýdyń sáti tústi.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń qatysýymen "100 jańa esim" jobasynyń marapattaý saltanaty ótkeni belgili. Talantty, jalyndy jastar top jaryp, halyqqa tanyldy.
Aldyna maqsat qoiyp, iske asyra bilgen jannyń biri birinshi toptaǵy múgedektigine qaramastan, Taldyqorǵan qalasynda balalardy robototehnika álemine baýlyp júrgen Damir Nurkejanov. Osydan bir jyl buryn Damir týǵan qalasynda robototehnika boiynsha oqý kýrstaryn ashty.
Qysqa ýaqyt ishinde onyń shákirtteri IT-tehnologiialar boiynsha respýblikalyq jáne oblystyq konkýrstarda kóptegen marapattarǵa ie boldy.
2018 jyldyń jeltoqsan aiynda «Future-IT» robototehnika mektebiniń negizin qalady.
«Memleket maǵan kedergisiz orta qalyptastyryp, sapaly bilim alýyma jaǵdai jasady. Bala kúnimnen IT salasyna qyzyǵýshylyǵym boldy desem artyq aitpaǵanym bolar. Sol arman meni jetelep ýniversitet qabyrǵasynda «aqparattyq júieler» mamandyǵy boiynsha bilim alyp, tyń dúnielerge qanyq boldym. Bilgenimdi basqalarǵa úirete bastadym» deidi jas ónertapqysh.
Ǵylym qaryshtap damyp jatqan zamanda zamanaýi úderisten qalmaý — búgingi kúnniń basty talaby.
Qazirgi tańda robototehnika – ǵylym men tehnikanyń eń úzdik baǵyttarynyń biri. Álemde jetekshi sala qataryndaǵy atalmysh jańa tehnologiia elimizde qarqyn alýda.
Almaty oblysynda óskeleń urpaqty jańa inovatsiialyq tehnologiialarǵa baýlyp júrgen Damir osy ólkeden jańa dúnielerdi meńgergen jandardyń kóp bolýyn qalaidy.
«Stýdenttik kezeńde tek bilim alyp qana qoimai, ýniversitettiń startap akademiiasynan bilim aldym. Odan keiin startap konkýrstarǵa qatysa bastadym. Biznes-jospar quryp, shyǵarmashylyq jumystarmen belsene ainalystym.
2018 jyly Almaty oblysynyń Ishki saiasat basqarmasy men «Tamshybulaq» qoǵamdyq birlestigi birlese uiymdastyrǵan «Inclusive IT – 2018» áleýmettik jobalar konkýrsynyń jeńimpazy atanyp, 1 000 000 teńge kóleminde granttyń iesi atandym.
Joǵary oqý ornynda bilim ala júrip, ózgelerge individýaldy túrde úirete bastadym. Ýaqyt óte kele jeke oqytýdan, ortalyq ashýdy josparladym. Robototehnika mektebiniń negizin qalasam degen oi boldy.
2018 jyly aldyǵa qoiǵan maqsatyma qol jetkizdim. Búgingi tańda «Future-IT» robototehnika mektebinde jas órender bilim alyp, ózderine tańsyq dúnieniń qyr syryn úirenýde» deidi Damir Nurkejanov.
Balalar men stýdentterdi oqytatyn ortalyqty ashý úshin arnaiy joba daiyndapty. Sonyń nátijesinde qarjylai grant usynatyn áleýmettik konkýrstarǵa qatysyp jeńimpaz atanǵan. Berilgen qarajatqa qajet qurylǵylaryn satyp aldy.
«Bizdiń maqsatymyz, missiiamyz – osy bolashaqta suranysqa ie bolatyn elimizge qyzmet etetin myqty IT mamandaryn daiyndaý bolyp tabylady. Jáne de balalardy kompiýterlik mashyqtarǵa erte jastan úiretý, aqparattyq tehnologiiany meńgerý olarǵa aldaǵy ýaqytta qai salada bolmasyn óz isiniń kásibi mamany bolýǵa kómektesedi.
Qazir naryqta sońǵy úlgidegi zamanaýi qural-jabdyqtar jeterlik. Alaida, onymen jumys jasai alatyn «tilin túsinetin» mamandar tapshy. Sondyqtan, biz osy olqylyqqa jol bermei, óskeleń urpaqty aqparattaný salasyna beiimdeýdi kózdeimiz» dep aǵynan jaryldy jas ónertapqysh.
Tórt adamdy jumyspen qamtyp otyrǵan belsendi jas qazir taǵy bir ortalyq ashýdyń qamyna kirisken. Onda balalardy oqytyp ári zaǵip jandarǵa arnalǵan smart bilezik qurastyrýdy josparlap otyr. Iaǵni, taiaqpen júretin adamǵa kedergilerdi signal arqyly jetkizetin braslet qurastyrmaq. «Mundai qurylǵy qazirgi tańda Reseide shyǵarylady eken. Biraq baǵasy 700 myń teńge kóleminde. Qomaqty qarjyny qajet etetindikten múmkindigi shekteýli adamdardyń qaltasy kótere bermeidi. Sondyqtan ózimizde shyǵarsaq, baǵasy da qoljetimdi bolmaq» deidi Damir.
Qamqor jan koronavirýs pandemiiasy kezinde saqtyq sharalardy saqtai otyra 300-ge jýyq balany óz mektebinde tegin bilim alýyna jaǵdai jasady. Shákirtteri búgingi kúnge deiin 11 baiqaýǵa qatysyp, júldeli oryndardan kóringen.
Bastapqyda qiyndyqtardyń kóp bolǵanyn jasyrmady. Jańa sala bolǵandyqtan mamandar tapshylyǵyda óz áserin tigizbei qoimady.
«Endi barlyǵy artta qaldy, Jyl ótken saiyn tájiribe jinaqtap, ósip, shyńdalyp kelemiz. Tek kedergilerge qarsy tura bilip, bastaǵan isti sońyna deiin jetkizseń nátijesin kórýge bolady. Qoldy bir silteitin adamnan eshteńe shyqpasy anyq. Aldyǵa qoiǵan maqsatqa jete bilýiń kerek. Áreket et, berekesin kóresiń » dep aǵynan jaryldy.
Rasynda ózine tańsyq isti bastap, keiin jumysy óńbei, orta joldan tastap ketip jatatyn keibir jastarǵa Damirdyń boiyndaǵy tabandylyq kópke úlgi bolar.
Jas bolsa da, birneshe aýqymdy jobalardy igerip, óskeleń urpaqtyń jańa tehnologiiany meńgerýine sebepker bolyp otyrǵan ónertapqyshtyń atqaryp jatqan jumystary da elenip, joǵary baǵaǵa ie bolyp jatyr.
Máselen 2019 jyldyń qarasha aiynda Tuńǵysh Prezidentimiz Nursultan Nazarbaevtiń eń úzdik jastarǵa beriletin «El úmiti» syilyǵyn ielendi. Qatarynan jeke dara ozyq bolsada, basqalardyń da biik belesterdi baǵyndyrǵanyn qalaitynyn áńgime arasynda baiqadyq.
«2020 jyly oqýshylarymyz halyqaralyq «Balatech» olimpiadasynyń finalyna ótip, 5-shi orynǵa turaqtady.
«KazRoboSport-2019», «VEXCode VR Challenge», «AlmatyRoboman2019» respýblikalyq robototehnika chempionatynda, «Jetysu Start-UP» innovatsiialyq ideialar baiqaýynda, respýblikalyq «Ziiat», «Daryn», «KazRoboProject-2020» baiqaýlarynda júldeger atanyp, úzdikter qatarynan kórindi.
«Olar mektepterge arnalǵan avtomattandyrylǵan qońyraý, avtomattandyrylǵan qoqys jáshigi, kózi nashar kóretin jandar úshin kedergilerdi anyqtaityn smart-bilezik syndy jobalarmen ainalysyp, jumystary kópshilikti tań qaldyrýda.
Mine tókken mańdai terdiń jemisin kórgen kezde, ári qarai eńbek etkiń kele beredi. Jetistigimizdiń barlyǵy táýelsizdigimizdiń arqasynda ekenin únemi oqýshylarǵa aityp otyramyn» deidi úlken júrekti azamat Damir Núrkejanov. Bolashaqta jas ónertapqysh úlken jobalardy qolǵa alyp, álemge tanymal brend jasap, franshizalaryn satqysy keletinin jetkizdi.
Iá Qazaqstannyń bolashaǵyna bei-jai qaramaityn, ǵylym men tehnikany qatar igerip, bilimdi jastardyń ósip kele jatqany kóńil qýantady.
Qýanysh SMAǴULOV
