Elimizde «Tsifrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aiasynda iri ister júzege asyrylýda. Atalǵan baǵdarlama el ekonomikasynyń barlyq salalaryn tsifrlandyrýǵa, birqatar artyqshylyqtarǵa qol jetkizýge jol ashty. Sonyń arqasynda Túrkistan oblysynyń densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrý, avtomattandyrý jáne jańa tehnologiialardy engizý qarqyndy júzege asyrylyp, el jaruyn jobalardyń jemisin kórýde.
Tarqata aitqanda, tsifrlandyrý arqyly meditsinalyq mekemelerde qaǵazsyz jumys júiesine kóshý, naýqastardyń málimetterin elektrondy formatta saqtaý, dáriger qabyldaýyna onlain jazylý jáne telemeditsina qyzmetin paidalaný jolǵa qoiyldy. Avtomattandyrý isine kelsek dárihanalar men emhanalardaǵy kezekterdi azaitý úshin tirkeý protsesin ońtailandyrý, zerthanalyq taldaýlar nátijesin avtomatty túrde óńdeý jáne meditsinalyq jabdyqtardyń jumysyn baqylaýdy jeńildetildi. Jańa tehnologiialar – zamanaýi diagnostikalyq quraldardy, iaǵni jasandy intellekt negizinde jumys isteitin quraldardy engizýge, robottandyrylǵan hirýrgiia ádisterin qoldanýǵa jáne genetikalyq zertteýlerdi jetildirýge jol ashty. Bul úderister túrkistandyq turǵyndarǵa kórsetiletin meditsinalyq qyzmet sapasyn arttyrýda.
Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 2022 jyly Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda: «Kelesi ózekti másele – densaýlyq saqtaý júiesin tsifrlandyrý. Bul jumys óte baiaý júrip jatyr. Jalpy, tsifrlandyrýdyń qazirgi deńgeii dárigerlerdiń jumysyn jeńildetip otyrǵan joq. Densaýlyq saqtaý salasynda 40-tan astam aqparattyq júie jumys isteidi. Ár júieniń óz kemshilikteri bar. Ministrlik bolsa, jaýapkershilikten qashyp, naqty sheshim qabyldamai otyr. Al, munyń zardabyn dárigerler men azamattar tartýda. Úkimet osy máseleni tez arada sheshýi kerek», – degen bolatyn.
Prezidenttiń tsifrlandyrýǵa qatysty tapsyrmasynan keiin Túrkistan oblysynyń densaýlyq saqtaý salasynda aitarlyqtai ózgerister oryn alǵany ras. Aqparattyq júielerdiń jumysy da jedeldetilip, meditsinalyq qyzmet kórsetý sapasyna qoljetimdilik artty. San túrli emdeý mekemelerine zamanaýi aqparattyq tehnologiialardy engizý birneshe baǵytta júzege asyryla bastady. Atap aitsaq, emhanalar men aýrýhanalarda avtomattandyrylǵan júieler jetildirilip, naýqastardy tirkeý jáne kezek qoiý isinde elektrondy format óz jemisin berdi. kóshirildi. Emhanalar men zerthanalarda tsifrlyq tirkeý júieleri naýqastardyń ýaqytyn únemdep, meditsinalyq qyzmet alýdy jyldamdatty. Buryn turǵyndar tarapynan jii shaǵym túsetin jedel járdem stansalarynyń isi kóńil tolarlyq deńgeige kóterildi. Sebebi mundai stansalar GPS tehnologiialary arqyly kólikteriniń jyldamdyǵyn arttyryp, turǵyndarǵa shuǵyl kómek kórsetý ýaqyty qysqardy.
Búginde Túrkistan oblysyndaǵy densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrýis inde de kóptegen jetistikterge qol jetkizildi. Tarqata aitqanda, Túrkistan oblysynda densaýlyq saqtaý salasyn tsifrlandyrý halyqqa meditsinalyq qyzmet kórsetýdi jańa deńgeige kóterdi. Aýqymdy jobalar júzege asyrylyp, turǵyndardyń densaýlyǵyn saqtaý júiesi aitarlyqtai ońtailandyryldy. Túrkistandyq turǵyndar úshin arnaiy mobildi qosymshalar ázirlenip, dáriger qabyldaýyna jazylý jáne zerthanalyq nátijelerdi kórý jeńildetildi. Onlain platformalar arqyly halyq dárigerdiń keńesin úiden shyqpai-aq alýda. Shalǵai aýyldar úshin onlain bailans qyzmeti keńeitildi. Aýyldyq emhanalardan óńir ortalyǵyndaǵy mamandarǵa tikelei bailanys ornatý arqyly kúrdeli jaǵdailar der kezinde sheshimin tabýda. Bul júie aýyr naýqastardy erte anyqtap, durys emdeý jolyn josparlaýǵa septigin tigizýde. Oblys aýrýhanalary jańa tsifrlyq diagnostikalyq qurylǵylarmen jabdyqtalyp, diagnostika dáldigi jaqsardy. Emdeý protsesterin basqarý avtomattandyrylyp, meditsina qyzmetkerleriniń júktemesi azaidy.
Joǵaryda sóz etken zamanaýi tehnologiialar men meditsinalyq quraldardy paidalaný tsifrlandyrýdyń jetistigi ekenin, onyń rátin kórip otyrǵan meditsinalyq mekemeler Túrkistan oblysynda az emestigin tilge tiek etsek, onyń da sókettigi joq dep oilaimyz. Sonyń biri – Túrkistan qalasyndaǵy oblystyq dárigerlik dene tárbiesi dispanseri.
Atalǵan dispanser sportshylardyń jarystarǵa daiyndyq deńgeiin baǵalaý, olardy tereńdetilgen meditsinalyq tekserýden ótkizý jáne emdeý jumystaryn júrgizýmen ainalysady. Túrkistan oblysyna qarasty 72 sport mektebi men QR Ulttyq qurama komandasy músheleriniń meditsinalyq jaǵdaiyn qadaǵalaý osy mekemeniń mindetine kiredi. Sonymen qatar oblystyq sport basqarmasynyń uiymdastyrýymen ótetin jarystarda alǵashqy meditsinalyq kómek kórsetý júieli túrde júzege asyrylýda.
– Dispanser sońǵy úlgidegi meditsinalyq jabdyqtarmen qamtamasyz etilgen. Ozyq tehnologiialardyń ishinde densaýlyq jaǵdaiyn tez ári dál anyqtaýǵa múmkindik beretin sandyq diagnostika júiesi airyqsha mańyzǵa ie. Atap aitsaq, munda júrek-tamyr júiesiniń jumysyn baqylaýǵa arnalǵan kardiomonitorlar, sportshylardyń fizikalyq jaǵdaiyn baǵalaýǵa arnalǵan arnaiy testilik qurylǵylar jáne jyldam qalpyna kelý terapiiasyn júrgizýge múmkindik beretin fizioterapiialyq apparattar qoldanylady. Dispanserde sporttyq meditsina salasynyń 10 dárigeri men 20 medbike jumys isteidi. Olardyń qatarynda hirýrg, kardiolog, travmatolog, stomatolog siiaqty bilikti mamandar bar. Olar zamanaýi ádisterdi qoldanyp, sportshylardyń fizikalyq daiyndyǵyn baǵalap, qajetti em-dom sharalaryn júrgizýde. Bul jerde tek sportshylarǵa ǵana emes, aimaq turǵyndaryna da aqyly meditsinalyq tekserý jáne dáriger keńesin alý qyzmeti usynylady. Bul oblys halqynyń densaýlyǵyn jaqsartýǵa baǵyttalǵan ońdy qadamdardyń biri, – deidi atalǵan dispanserdiń direktory Dáýlet Júnisov.
Rasynda da zamanaýi tehnologiialar men tsifrlyq júielerdiń arqasynda dispanser sportshylardyń densaýlyǵyn saqtaý men olardyń jaraqaty tez arada qalpyna kelýin jedeldetýde joǵary nátijelerge qol jetkizgeni baiqalady. Osy arqyly Túrkistan oblysyndaǵy sport salasynyń áleýeti artyp, óńir el sportynyń damýyna úles qosýda. Dispanser jumysynyń tsifrlandyrylýy men zamanaýi qurylǵylardy paidalanýy Qazaqstandaǵy meditsinalyq jáne sporttyq tehnologiialardyń ozyq úlgisiniń nátijesi dep bilemiz.
Jaqynda Túrkistan oblysynda meditsinalyq qyzmet sapasyn arttyrý baǵytynda mańyzdy qadam jasalǵan bolatyn. Ashyp aitqanda, Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy QR Prezident Is basqarmasy Meditsinalyq ortalyǵynyń basshysy Aleksei Tsoimen kezdesip, óńirdegi densaýlyq saqtaý salasynyń ózekti máselelerin talqylaǵan edi. Áńgime barysynda meditsinalyq kómektiń sapasyn arttyrý, jańa tehnologiialardy engizý jáne jergilikti halyqqa qoljetimdi meditsinalyq qyzmetterdi damytý boiynsha naqty usynystar qarastyryldy.
Kezdesý barysynda Aleksei Tsoi óńirdegi meditsinalyq mekemelerdiń jumysyna oń baǵa berip, jergilikti dárigerlerdiń biliktiligin joǵary atap ótti. Ol óz sózinde Túrkistan oblysynyń meditsina salasynda tájiribeli mamandar jumys isteitinin, biraq salany odan ári damytý úshin júieli qoldaý qajet kerek ekenine toqtaldy. Keleli kezdesýdiń nátijesinde Túrkistan oblysynyń ákimdigi men QR Prezident Is basqarmasy Meditsinalyq ortalyǵy arasynda ózara yntymaqtastyq týraly memorandýmǵa qol qoiyldy. Bul kelisim aimaqtyń densaýlyq saqtaý júiesin jańa deńgeige kóterýge yqpal etetini sózsiz. Memorandým aiasynda Túrkistan oblysynyń turǵyndaryna birqatar jańa múmkindikter usynylmaq. Sonyń nátijesinde dárigerlerden bilikti keńes alý, Prezident Is basqarmasy Meditsinalyq ortalyǵynyń mamandarynyń qatysýymen konsýltatsiialyq qyzmetterdi uiymdastyrý, aimaq turǵyndaryna kýrorttyq-sanatoriilik em alý múmkindigi berilmek.
– Bizdiń óńirde halyq tyǵyz ornalasqany belgili. Elimizdegi árbir tórtinshi kópbalaly ana osy oblysta turady. Árbir altynshy-jetinshi sábi bizdiń óńirde dúniege keledi. Sońǵy bes jylda ózge kórshi óńirlerge 484 myń adam qonys aýdarǵan. Sondyqtan Túrkistan oblysy úshin densaýlyq saqtaý men bilim salasyn damytý eń mańyzdy másele bolyp otyr.
Óńirde meditsinalyq infraqurylymdy damytý baǵytynda birqatar jańa meditsinalyq nysandar boi kóterip jatyr. Ońtústik aimaqtarda 1 millionǵa jýyq halyq turady, alaida oblys ortalyǵyna jetý keibir aýdan turǵyndary úshin alys bolatyny aqiqat. Sondyqtan osy óńirdiń turǵyndary úshin kórshi elderde emdelý qolaily bolyp otyr. Biz halyqqa sapaly dárigerlik kómek kórsetý úshin kúsh salýymyz qajet.
Prezident Qasym-Jomart Toqaevtyń tapsyrmasymen Saryaǵash qalasynda jańa perinataldy ortalyq salynady. Bul meditsinalyq keshende perzenthana, kópsalaly aýrýhana, emhana jáne ákimshilik ǵimarat ornalaspaq. Bul ortalyq jergilikti halyqqa jaqyn jerde sapaly meditsinalyq qyzmet kórsetýge múmkindik beredi.
Sondai-aq, biz meditsina salasyn jetildirý úshin mamandardyń biliktiligin arttyrýǵa, ozyq tájiribeler men jańa tehnologiialardy engizýge basymdyq berip otyrmyz. Bul salada bilikti mamandardyń tájiribesin jańartyp, zamanaýi ádister men quraldardy qoldanyp, óńirimizdegi meditsinalyq qyzmettiń sapasyn arttyrýymyz qajet. Osy turǵyda sizdermen birlesip jumys isteý óte mańyzdy. Jurtshylyqqa sapaly jáne tiimdi meditsinalyq kómek kórsetý úshin birlesken kúsh-jigerimiz nátijeli bolady degen senimdemin, – dedi oblys ákimi Darhan Satybaldy.
Jaqynda Túrkistanda «QR Prezident Is basqaramasy Meditsinalyq ortalyǵynyń Túrkistan oblysyndaǵy kúnderi» ótkeni kóptiń esinde. Meditsinalyq ortalyqtyń úzdik mamandary aimaqtyń emdeý mekemelerinde sheberlik sabaqtaryn ótkizip, halyqqa praktikalyq jáne konsýltatsiialyq-ádistemelik kómek kórsetip, kúrdeli operatsiialardy jasady.
Eki kúnge sozylǵan is-shara aiasynda neirohirýrgiia, kardiologiia, allergologiia, ýrologiia, pýlmonologiia, endokrinologiia jáne ortopediia salasynda 200-den astam tegin keńes berildi. Sondai-aq buryn-sońdy bolmaǵan 13 kúrdeli operatsiia sátti aiaqtaldy. Budan bólek, aimaq dárigerleri úshin 28 prezentatsiia men sheberlik sabaǵy ótkizilip, 400-den astam tyńdaýshy qatysty. Is-sharany atalǵan oblysta ótkizýdegi basty maqsat – tájiribe almasý, álemdik standarttarǵa sai ozyq tehnologiialardy transfertteý jáne meditsina mamandarynyń biliktiligin arttyrý. Bul jóninde Aleksei Tsoi: «Memleket basshysy elimizde densaýlyq saqtaý salasyn damytýdyń negizgi baǵyttaryn aiqyndap, árbir azamatymyzdyń ozyq tehnologiialar men álemdik standarttarǵa sai sapaly meditsinalyq kómek alýyn qamtamasyz etý qajettigin únemi eske salyp keledi. Bizdiń basty maqsatymyz – dárigerler arasynda kásibi bailanys ornatyp, biliktilikti arttyrý. Bul tek bir jolǵy shara emes, salaǵa júieli túrde, jan-jaqty qoldaý kórsetý. Jańa tehnologiialarmen jumys isteýdi úiretý. Túrkistan oblysynyń dárigerleri óte izdenimpaz jáne meditsinadaǵy jańa ádisterdi tez meńgerýge beiim. Kóptegen kúrdeli otalardy jergilikti mamandar da joǵary deńgeide júrgizedi. Sondyqtan alysqa barý jáne ýaqytty joǵaltý máselesi endigi jerde sheshimin tabatyn bolady. Ozyq tehnologiialar da jetkilikti. Bul baǵytta óńirdiń áleýeti óte joǵary.
Kadrlyq máselelerdi sheshý, mamandardyń biliktiligin arttyrý, halyqpen jumys isteý jáne dárigerlik etikany nyǵaitý – bul mańyzdy baǵyttar. Bul bastamalar meditsinanyń sapasyn arttyryp, óńirlik densaýlyq saqtaý júiesin damytý arqyly halyqqa joǵary tehnologiialyq meditsinalyq qyzmetterdi qoljetimdi etýdi maqsat etedi», – dep atap ótti.
Túrkistan oblysynda mundai is-sharalar jii ótkizilip turady. Bul is-sharalar tek óńirdegi meditsinalyq qyzmetti jaqsartýdy ǵana kózdemeidi. Sonymen qatar aimaq dárigerleriniń kásibi biliktiligin arttyryp, jańa tehnologiialar men ádis-tásilderdi meńgerýine múmkindik beredi.
Jalpy osyndai meditsinalyq ortalyqtar men mamandar arasyndaǵy tájiribe almasý, jańa ozyq ádisterdi engizý óńirdiń densaýlyq saqtaý júiesin jańa deńgeige kóterý múmkindigin arttyrady.
Aimaqta sapaly meditsinalyq qyzmet usynýdy qamtamasyz etý, sonymen qatar halyqtyń densaýlyǵyn qorǵaý jáne jaqsartý úshin qajetti zamanaýi sheshimder men tehnologiialardy engizý negizgi maqsattyń biri. Túrkistan oblysyndaǵy meditsinalyq mekemelerde ozyq tsifrlyq tehnologiialardy qoldanýdyń keńinen kórinis tabýy sonyń aiǵaǵy.
Jalpy tsifrlandyrý isi meditsinanyń barlyq salalaryn jetildirip, patsientterge qyzmet kórsetý protsesin tiimdi ári qoljetimdi etetini belgili. Sol úshin aldaǵy ýaqytta da meditsina salasyna serpin berý maqsatynda oblys tsifrlandyrý baǵytynda tyń jobalardy júzege asyra beretin bolady.
