Atalǵan jetistikti ekologtar men tabiǵat janashyrlary joǵary baǵalap otyr. Oblys ákimi Jetikól jáne «Keńsai-Qosqorǵan-2» sý rettegishine arnaiy baryp, jai-kúiimen tanysty.
Úsh jyldan astam ýaqyttan beri Túrkistan oblysynda sý qoimalar salý, aǵyn sýdy molaitý, kólderdi qalpyna keltirý baǵytynda aýqymdy jobalar júzege asyrylyp jatyr. Túrkistan qalasyna 234 mln. tekshe metr aǵyn sý jetispeitini anyqtalyp, oblys basshylyǵy, el aqsaqaldary men osy sala mamandarynyń, ǵalymdardyń aqyldasýymen 248,8 mln. tekshe metr aǵyn sý jetkizý joly tabyldy. Sol jobanyń biri – «Keńsai – Qosqorǵan-2» sý rettegishi. Onyń qurylysy 2021 jyly aiaqtalǵan. Joba aiasynda 30 mln. tekshe metrden astam aǵyn sý jetkiziledi dep josparlanyp, qazirdiń ózinde 14 mln. tekshe metr sý jinalyp úlgerdi.
Ómirzaq Shókeev atalǵan sý rettegishiniń mańynda Kentaý qalasy men qala mańyndaǵy aýyl turǵyndarymen, sharýalarmen kezdesti. Turǵyndar aǵyn sý máselesin sheshý baǵytyndaǵy qairatkerligi úshin óńir basshysyna alǵystaryn aitty. Aldaǵy ýaqytta atalǵan sý qoima tek aýyl sharýashylyǵy ǵana emes, týrizm úshin de paidaǵa asyrylmaq. Sý sportyn damytýǵa de serpin beredi.
– Aǵyn sýdy molaitý, tiimdi paidalaný baǵytynda asa mańyzdy jobalar júzege asyrylyp jatyr. «Jetikól kólder júiesin jańǵyrtý» jobasynyń qurylysy arqyly 34 shaqyrymǵa bóget jasalynyp, kólge 370 mln m3 sý jiberildi. Búgingi kúnniń ózinde kól aýmaǵynyń faýnasy ózgerip, tabiǵi qustar shoǵyry paida boldy. Endigi kezekte memleket tarapynan kórsetilgen qoldaýdy tiimdi paidalanyp, qustar men balyqtardyń kóbeiýine jaǵdai jasaý qajet. Brakonerlermen kúres kúsheitilsin. Ekinshi kezekte ańshylyq týrizmin zaman talabyna sai damytqan jón. Osy kólder júiesinde kásipkerlikpen ainalysyp júrgen kásipkerlerge sý kózin orynsyz ári tiimsiz paidalanýǵa jol berilmeidi. Ańshylyq týrizmin damytý úshin kelýshilerge tiimdi jaǵdai jasap, aqparattandyrý máselesin de qolǵa alyńyzdar.
Eń basty mindet – tabiǵat pen sýda tirshilik etetin qustardy, balyqtardy qorǵaý. Jasyl alqaptardy kóbeitý. Ekinshiden, ańshylyq týrizmin zań talabyna sai damytý da mańyzdy, – degen Ómirzaq Shókeev tabiǵat janashyrlarynyń pikirleri men usynystaryn tyńdady. Atalǵan aýmaqtyń infraqurylymyn jaqsartýǵa qoldaý kórsetiletinin jetkizdi.
– Jetikólge 500 mln tekshe metrge deiin sý siiady. Eger tolyq kólemde tolatyn bolsa, sý býlanyp, ylǵal kóbeiip, Otyrar aýdany ǵana emes, Túrkistannyń ekologiialyq jaǵdaiy jaqsarady. Óńir basshysy Jetikóldi basqarmanyń baqylaýyna alyp, tabiǵatty qorǵaýdy tapsyrdy. Búginde inspektorlar reidterge shyǵyp, brakonerlerge qarsy kúresti kúsheitip jatyr. Aldaǵy ýaqytta Jetikól – ekologiialyq týrizm ortalyǵyna ainalyp, óńirdiń týristik áleýeti arta túsedi. Sonymen birge osy sý júiesi arqyly Túrkistandaǵy jasyl beldeýdiń jaǵdaiy da jaqsarady, – deidi basqarma basshysy.
Túrkistan qalasy mańynda aǵyn sý máselesi sheshilip, jasyl alqap aýmaǵy kóbeigen soń aýasy tazarǵan. Jol kartasyna sáikes búginde oblys aýmaǵynda abattandyrý, kógaldandyrý jáne gazdandyrý jumystary qarqyndy júrip jatyr.
