Meniń sheneýnikterge qoiar saýalym bar: sizder bizdiń balalarymyz úshin ne istedińizder osy? Ózim aityp bereiin be? Túk te...
Balalardyń mekteptegi tegin tamaǵyna talasyp tartyp aldyńyzdar. Odan qaldy olardy shilińgir shildede zorlap sabaq oqytpaq oilaryńyz bar.
Odan da oqý baǵdarlamasyndaǵy qajetsiz ári túkke turǵysyz pánderdi nege alyp tastamaisyzdar? Balalarǵa sabaq úiretý ádistemesin qaita qarap, synyptardaǵy bala sany 25-ten asyp ketpeýin nege qadaǵalamaisyzdar?
Eń soraqysy, oqýshylar endi úsh tilde oqityn boldy. Oryssha muny botqa deidi. Aityńyzdarshy, osy úsh tildi bilim berýge aýysatyndai saýatty, bilikti, tájiribeli ustazdar daiarladyńyzdar ma? Bolmasa, sapaly kitaptaryńyz qaida?
Shyny kerek, kitaptyń sapasyna kelgende kúdik kóp. Táýelsizdik alǵanymyzǵa 25 jyl toldy. Biraq osy ýaqytqa deiin mándi ári mazmundy kitap basyp shyǵara almadyq.
Esesine, paidasynan buryn ziiany kóp jáne eń soraqysy sizder oqýshylardan talap etetin bilim deńgeiine sai kelmeitin «dúbára» kitaptar jetip artylady.
Sizder elimizdegi eki mekteptiń birinde – ustazdar Qazaqstanda shyǵatyn kitaptan izdegenin taba almaǵasyn qosymsha Reseide shyǵatyn kitaptarǵa júginýge májbúr bolatynyn bilesizder me?
Bul máseleniń betki jaǵy ǵana. Mekteptegi bilim berýdiń kórsetkishi sapaǵa emes, sanǵa negizdeletin boldy. Osynyń kesirinen oqýshylarymyz oilaýdan qalyp barady. Buǵan da sizder kinálisizder.
Sizderdiń «mekteptegi bilim sapasyn kóteredi» degen kúdikti bastamalaryńyz negizinde oqýshylarǵa tájiribe júrgizýge arnalǵan, solai emes pe?
Basqasyn basqa, oqýshylarǵa tájiribe júrgizgen ne sumdyq? Olarǵa qandai synaq jasamaqsyzdar?
Odan da mektepterge aqsha bólińizder. Ata-analar aityp taýsylmaityn túrli qorlarǵa aqsha jinap sharshady. Bul óz aldyna mekteptiń kerek-jaraǵyn da, atap aitqanda kitap,parta, stol jáne basqa da tehnikalaryn aqsha jinap ata-analar alyp beredi. Biz buǵan mindettimiz be? Álde bizdiń qaltamyz qalyń ba?
Al sizder bolsańyzdar mektepterdi tergep-tekserýden sharshamaisyzdar, mundai kezderi álgi aqsha jinaý naýqany sap tyiylady. Mektepti kinálaǵymyz kelmeidi. Sizderdiń taraptaryńyzdan tiisti deńgeide kóńil bólinbegesin, tiisti deńgeide qarjylandyrylmaǵasyn mekteptiń basqa qandai amaly bar?
Bul ǵana emes.
Mektep taǵamynyń máselesi óz aldyna bólek áńgime. Ashyǵyn aitqanda, naǵyz masqaranyń kókesi osy. Aldymen mektepterdiń ashanalaryna bas suǵyp kórińizder. Sonda balalardy tamaqtandyrý úshin mekteptiń qandai ádis-amalǵa baratynyn kórer edińizder. Mundai asqa aqsha shyǵyndaýdyń ózi obal, mundai as balalarǵa qorek emes, kerisinshe, densaýlyǵyna ziian.
Mektep formasyn da qaita julqylai bastadyńyzdar. Bul kimge kerek ózi? Jalpy, formanyń ne qajeti bar? Balanyń ústine kigen kiimi onyń bilimine áser ete me?
Qurmetti Saǵadiev myrza, siz mektep formasynyń qandai bolýy kerektigin aityp sharshaǵan joqsyz ba? Budan siz ne utasyz? Odan da mekteptegi «Ózińdi-óziń tany» dep atalatyn esýastaý ári psihikaly aýytqýy bar adamdar jazǵan pándi tizimnen nege alyp tastamaisyz?
Sosyn siz mynany bilesiz be: 5-shi synypqa arnalǵan «Qazaq tili» kitaby sapasy jaǵynan óte tómen. Ony oqyǵan balanyń miyna birnárse qonady deý qiyn. Bala aqylsyz emes, kerisinshe, kitaptyń mazmuny tómen, tili túsiniksiz.
Bilim ministrligi aldymen óziniń kemshilikterin túzese durys edi. Biraq, qasaqana joǵarydaǵylar óz kemshilikterin kórgisi jáne ony túzetkisi kelmeidi.
Aitatyn dúnie kóp. Biraq bárine júike shydamaidy.
Sońǵy 5 jylda mektepter men oqýshylardyń kórmegeni joq. Reformadan reformaǵa ushyrady. Kiimderine kilikti, kitaptaryn búldirdi, ashanasynan aiyrdy, endi kelip «úsh tilde oqityn bolasyńdar» deidi. Bul qalai bolǵany? Oqýshylarǵa tájiribe júrgizgý kimge kerek boldy?
Osynyń ózinen-aq bizdiń sheneýnikterdiń halyqtan qanshalyqty alystap ketkenin kóresiń. Sizder memlekettiń eń basty qundylyǵy – balalardy ábden ábigerge saldyńyzdar. Biraq, salmas buryn aldymen halyqtan suraý, halyqpen sanasý kerek edi. Ol joq sizderde...
Oqýshylarǵa tájiribe júrgizbes buryn olardyń ata-analarynan nege suramaisyzdar? Qazaqstandaǵy mektepterdiń bilim berý deńgeiin sizderge dál solar, ata-analar aityp berer edi?
Halyqty tyńdaǵylaryńyz kelmeidi. Basqa álemde ómir súretin sizder jer basyp júretin biz siiaqty pendelerdiń sózin eleidi degenge senbeimiz.
Ata-ananyń haty
