QR Úkimetiniń «2021-2030 jyldarǵa arnalǵan balyq sharýashylyǵyn damytý Baǵdarlamasyna» sáikes, oblysta 2030 jylǵa deiin 20 myń tonna taýarly balyq óndirý úshin 136 sharýashylyq ashý josparlanǵan.
Túrkistan oblysyna issaparmen kelgen QR Ekologiia jáne tabiǵi resýrstar ministri Erlan Nysanbaev Túrkistan oblysy tabiǵi resýrstar jáne tabiǵatty paidalanýdy retteý basqarmasynyń basshysy Qairat Abdýalievpen birge atalmysh aýdanǵa bardy.
Aldymen muzdatylǵan balyq, file ónimderin óndiretin «JK Jalǵasbaev» balyq óńdeý zaýytyna barǵan ministr sharýaqojalyq jumysymen tanysty. 2016 jyly iske qosylǵan bul kásiporynnyń aýmaǵy 1,57 gektar jerdi quraidy.
Kásipker aldaǵy ýaqytta ystalǵan jáne keptirilgen balyq túrlerin qosýdy josparlap otyr. Ónimniń 90% shetelderge eksporttalýda. Atap aitqanda, Eýropa, Resei, TMD. Qýattylyǵy jylyna 1000 tonna quraityn zaýytta 50 adam turaqty jumyspen qamtylǵan. Biyl 9 aida óndirilgen ónim kólemi – 500 tonna. «Damý aimaq» baǵdarlamasy aiasynda qural-jabdyqtar satyp alyndy.
Sapar aiasynda ministr aýdandaǵy «Hamit» aýylsharýashylyq óndiristik kooperativiniń balyq óńdeý zaýytyna aialdady. Kásiporynnyń tynys-tirshiligine jete qanyqqan ministr sý qoimasynda ornalasqan torly sharbaqtaǵy balyq ósirý jumysymen de tanysty.
«Hamit» AÓK-i balyq óndeý zaýytynyń direktory B.Sermanizov ministrdi zaýyttyń búkil tynys-tirshiligimen tanystyryp, jumys ónimdiligi men ónim sapasynyń edáýir artqandyǵyn aitty. Ministr bul sharýashylyqta koopertivter qurý arqyly ónimniń kólemin ulǵaitýǵa bolatynyn jetkizdi. Kásiporyn vakkýmdy, keptirilgen, ystalǵan jáne tuzdalǵan balyq pen file ónimderinen jylyna 6000 tonna ónim óndiredi. 2006 jyly qurylǵan óndiris ornynda 250 adamǵa jumys isteidi. Shyǵarylatyn ónim eksportqa Eýropa elderine baǵyttalǵan.
Budan keiin Shardara sý qoimasyndaǵy ónerkəsiptik balyq aýlaý, shabaqtandyrý protsesimen tanysqan soń Aqsheńgeldi aýyldyq okrýgindegi «Bolashaq» sharýa qojalyǵynda boldy. 100 mln. teńge investitsiia tartylǵan óndiris orny 2019 jyly iske qosylǵan. Qýattylyǵy 300 tonna quraityn kásiporynda jaiyn, tuqy tuqymdas balyq óndiriledi. Ónimniń 50 paiyzy shetelderge eksporttalýda. 2,3 ga aýmaqty quraityn óndiris ornynda 5 adam jumysqa alynǵan.
Sondai-aq jylyna 350 tonna tuqy, bekire tuqymdas balyq ósiriletin «VITA» JShS-niń sharýashylyǵyna at basyn tirep, torly sharbaqta balyq ósirý jumysymen tanysty.
Jalpy oblysta jergilikti mańyzy bar 104 sý aidyny tirkelgen. Onyń 86-sy tabiǵat paidalanýshylarǵa bekitilip berilgen. Óńirde taýarly balyq ósirýmen 126 kásipkerlik sýbektisi ainalysýda. Biylǵy jyldyń 9 aidyń qorytyndysymen 2473 tonna balyq ónimderi óńdelip, 1935 tonnasy shet elderge eksporttaldy.
Biylǵy jylǵa 6640,0 tonna balyqósirý josparlanyp, 9 aidyń qorytynydysymen 4050 tonnaǵa oryndaldy. Balyq sharýashylyǵyn damytýǵa memlekettik qoldaýlar kórsetiledi. Al akvaósirý boiynsha biyl jergilikti biýdjetten 500 mln. teńge bólinip, búginde 31 sharýashylyqqa sýbsidiia berildi. Budan bólek, investitsiialyq salymdardy sýbsidiialaýǵa respýblikalyq biýdjetten 226 mln. teńge qarastyrylyp, 68,3 mln. teńgesi igerildi.
