Freedom Inside '26

Sapaly bilim-búgingi zaman talaby

Sapaly bilim-búgingi zaman talaby
Biz bilimdi jáne básekege qabiletti  jastardy qalyptastyrýǵa erekshe mán berýimiz kerek. Óitkeni bilimdi jáne búgingi zaman talabyna tolyq jaýap beretin kásibi bilikti urpaq qana Qazaqstannyń álemniń neǵurlym damyǵan 30 eliniń qataryna tezirek kirýin qamtamasyz ete alady.

Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Parlament Májilisinde sóilegen sózinde mádeniet pen bilim el damýynyń quramdas bóligi ekenin tilge tiek etken edi.Iá,sapaly bilim-sanaly urpaqty tárbieleidi. Shynynda da, qoǵam damýynyń basty faktory sapaly bilimdi meńgergen bilikti mamandar ekeni sózsiz. Bul baǵytta elimizde bilimge qushtar, bolashaǵymyzdyń negizin quraityn daryndy jastarǵa barynsha qoldaý kórsetip, áleýetin paidalaný kózderin qarastyrý kerek. Ásirese aýyl jastary arasyndaǵy talanttarǵa sapaly bilim alý berý tetigin aiqyndaý, ony júzege asyrý tásilin belgileý qajet dep sanaimyz.

BUU-nyń bastaýymen alǵash ret «turaqty damý» kontseptsiiasy usynyldy. Turaqty damý maqsattary 4 bólimi sapaly  bilim eken alǵa tartqym keledi. Ár memlekettiń ekonomikalyq jáne áleýmettik turǵydan damýy­nyń taǵy bir kórsetkishi – álemdik tájiribege súiengen bilimdi maman daiarlaýmen tyǵyz bailanysty.

Bilim salasy únemi jetilip, jańaryp otyrýdy qajet etedi. Biz ómir súrip otyrǵan qazirgi kezeń – bul jańa dáýir , jańa kózqarasty, jańashylyqty talap etetin ýaqyt. Sonyń ishinde , bilim salasynda bolyp jatqan jańa ózgeristerdiń máni men mańyzy zor. Sannan sapaǵa qyzmet etý – búgingi talap. Qazir elimizdegi joǵary oqý oryndarynyń jar­tysy ǵana túlekterin 60 paiyz­dyq deńgeide jumyspen qamtyp otyr. Bul joǵary kórsetkish emes.


Osyny eskergen Memleket basshysy sany bar, sapasy mardymsyz oqý oryndary qysqartylyp, básekege qabiletti kadrlar daiarlai alatyn irgeli oqý oryndaryna ǵana múmkindikter beriletinin qadap aitty Bul – sózden iske kóshýdiń aiqyn dáleli. Ǵylymdy damyt­pai, ulttyń damýyn qam­tamasyz ete almaimyz. Úkimet bul máseleni ǵylymi-zert­teý­lerdiń deńgeiin arttyrý jáne ony is júzinde qoldaný tur­ǵy­synan qarastyrýy kerek dedi.

Elimizde de bilim berý júiesi sanǵa ǵana emes, sapaǵa negizdeý – búgingi kúnniń basty talaby. Sanaly da sapaly urpaq tárbieleý arqyly ǵana biikke shyǵatynymyzdy eskersek, bul másele udaiy nazarda bolýy tiis. Búginde muǵalimderdiń   biliktiligin kóterý jumystaryn jandandyrý jáne bilim sapasyn jaqsartý joldary birizdilikpen júieli jolǵa qoiylyp keledi.Osy jaittardy eskere otyra, ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń zań fakýlteti Memleket jáne quqyq teoriiasy men tarihy,konstitýtsiialyq jáne ákimshilik quqyq kafedrasynyń oqytýshylar quramy sapaly bilim berý maqsatynda aianbai eńbek etýde. Ár memlekettiń ekonomikalyq jáne áleýmettik turǵydan damýy­nyń taǵy bir kórsetkishi – álemdik tájiribege súiengen bilimdi maman daiarlaýmen tyǵyz bailanysty. Bilim salasyna qatysty bul bastamalar el bolashaǵynyń kemel bolýyna, damyǵan eldermen teń túser bilikti tulǵalar daiyndaýǵa sep bolmaq. Bilimge degen janashyrlyq – ultqa degen janashyrlyqtyń aiqyn kórinisi.

 

 

Biskýltanova Albina


ál-Farabi atyndaǵy Qazaq ulttyq ýniversitetiniń zań fakýlteti Memleket jáne quqyq teoriiasy men tarihy,konstitýtsiialyq jáne ákimshilik quqyq kafedrasynyń aǵa oqytýshysy