Qazirgi zaman agrarlyq qyzmetkerler aldyna azyq-túlik qaýipsizdigin qamtamasyz etý salasynda aýqymdy mindetter qoiyp otyr, bul jyl saiyn óndiris kólemin arttyrýdy talap etedi, dep habarlaidy Dalanews.kz Zakon.kz-ke silteme jasap.
Bul óz kezeginde búginde ashyq alańdarda jinalyp, damýdy tejeitin faktorǵa jáne eldegi ekologiialyq jaǵdaidyń nasharlaýyna sebep bolatyn qaldyqtardyń kóbeiýine ákeledi.
Ásirese kóń men qidaǵy kezdesetin Salmonella jáne Listeriasiiaqty ziiandy bakteriialardyń bolýyna erekshe nazar aýdarý qajet. Qurǵaq klimat jaǵdaiynda bul bakteriialar topyraqta bes jylǵa deiin saqtalyp, adam aǵzasyna túsken jaǵdaida aýyr aýrýlarǵa, tipti ólimge deiin alyp kelýi múmkin. Juqpalardyń topyraqqa taralýyna jáne azyq-túlikke túsýine tiimdi tosqaýyl bolyp aýyl sharýashylyǵy men mal sharýashylyǵynyń organikalyq qaldyqtaryn, mysaly, biogaz stantsiialaryndaǵydai jabyq túrde qaita óńdeý tehnologiialaryn qoldaný bolyp tabylady.
Iistiń bolmaýyn airyqsha atap ótken jón. Aýyldyq jerlerdegi jaǵymsyz iistiń negizgi kózi – kóń men qi saqtaityn oryndar. Aýaǵa qoljetimdilik bar jaǵdaida qus pen mal sharýashylyǵy qaldyqtary baiaý shirip, keiin egistik alqaptarǵa shyǵarylady. Dál osy úderis jergilikti turǵyndardy, ásirese jaz mezgilinde, aptap ystyqta, úderiske ainalaǵa juqpany taratatyn shybyndar men jándikter qosylǵan kezde, qatty mazalaityn jaǵymsyz iistiń paida bolýyna sebep bolady.
Biogaz stantsiialarynda organikalyq qaldyqtar birdengermetikalyq bioreaktorlarǵa aidalady.
Úderis aýa kire almaityn, tolyq jabyq rejimde ótedi. Barlyq ziiandy zattar bioreaktor ishinde óńdelip, atmosferaǵa ziiandy shyǵaryndylar múlde shyǵarylmaidy.
Damyǵan elderdiń (Eýropa, AQSh, Qytai, Túrkiia jáne t.b.) saiasaty ekologiianyń jai-kúiine, topyraq pen aýanyń sapasyna airyqsha kóńil bóledi. Biogaz salasyn damytýǵa baǵyttalǵan memlekettik yntalandyrý sharalary bul baǵytqa investitsiialardyń belsendi tartylýyna yqpal etip, azamattardyń ómir súrý deńgeiiniń artýyna oń áserin tigizýde.
Qazaqstan Respýblikasy biogaz salasyn damytýǵa arnalǵan yntalandyrý sharalaryn salystyrmaly túrde jaqynda engizdi, bul kelesidei paida ákeledi:
Qazaqstanda munyń barlyǵy qazirdiń ózinde Qaraǵandy oblysynda júzege asyrylýda. Atap aitqanda, Qurma qus fabrikasy qus qiyn qaita óńdeýge arnalǵan biogaz stantsiiasyn iske qosty. Bul jergilikti turǵyndar úshin kópten beri mazalaǵan jaǵymsyz iister máselesin sheshti, al qus fabrikasy úshin ónimniń ózindik qunyn tómendetip, kásiporynnyń damý qarqynyn arttyratyn tiimdi quralǵa ainaldy. Qidan alynatyn biotyńaitqyshtar shyǵarylatyn ónimniń joǵary sapasyn qamtamasyz etetin fabrikanyń óz egistik alqaptarynda qusqa arnalǵan ekologiialyq taza jem-shóp ósirý úshin qoldanylady.
Alynǵan biogaz elektr energiiasyna ainaldyrylyp, memleket qarajattandyratyn tarif boiynsha jelige beriledi. Elektr jelileri arqyly bul «jasyl energiia» eldiń árbir úiine deiin jetedi.
Óńirler úshin biogaz salasyn damytý derbestikke, tazalyqqa jáne tutas oblystar úshin jańa múmkindiktergebastaityn jol bolady, árbir jergilikti turǵyn úshin bulmemlekettiń qatań baqylaýyndaǵy zamanaýi qaita óńdeýzaýytynyń óz óńirinde ornalasýy degendi bildiredi.
