Qazaqstandyq qoǵam qairatkeri Qýat Dombai alaiaqtardyń áreketi saldarynan bolǵan qaiǵyly oqiǵa týraly aityp, bul máseleniń el úshin asa qaýipti deńgeige jetkenin málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, jaqynda ol balalyq shaqtaǵy dosynyń otbasyna baryp, kóńil aitqan.
«Dosymnyń nebári 21 jastaǵy qyzy alaiaqtardyń kesirinen ózine qol jumsap, Astanada jumbaq jaǵdaida kóz jumdy. Ony ótken aptada, týǵan kúni kúni jerledik», – dedi ol.
Qoǵam qairatkeriniń sózinshe, bul – jalǵyz jaǵdai emes. Ol qyzdyń synyptastary arasynda biyldyń ózinde úshinshi ólim tirkelgenin aityp, mundai qaiǵyly oqiǵalardyń aldyn alýǵa bolatynyn jetkizdi.
«Barlyǵy eseńgirep qalǵan. Biraq bul bolmaýy tiis tragediia edi», – dedi ol.
Sonymen qatar Qýat Dombai jýyrda Narhoz ýniversiteti uiymdastyrǵan faktchekingke arnalǵan konferentsiiaǵa qatysqanyn atap ótti. Onyń aitýynsha, shara barysynda telefon alaiaqtarynyń qurbany bolý qaýpine qatysty suraq qoiylǵanda, qatysýshylardyń barlyǵy derlik qol kótergen.
«100 paiyz adam kem degende bir ret alaiaqtardyń áreketine tap bolǵan», – dedi ol.
Ol Qazaqstanda telefon alaiaqtyǵy jappai sipat alǵanyn aityp, máseleniń aýqymy jyl saiyn ulǵaiyp bara jatqanyn jetkizdi.
«Bul ulttyq epidemiiaǵa ainalyp barady. Qanshama adam jinaǵan aqshasynan aiyrylyp jatyr. Mysaly, meniń synyptasym shetelden anasyna jyldar boiy aqsha jiberip kelgen, al anasy 40 myń dollar jinap, ony alaiaqtarǵa berip qoiǵan. Qazir ol zeinetker áiel kúizeliske túsken», – dedi ol.
Qoǵam qairatkeri qazirgi kúres tásilderi jetkiliksiz ekenin aityp, synǵa aldy. Onyń pikirinshe, bul qylmystardy qarapaiym aýdandyq politsiia qyzmetkerleri tergep jatyr, al mundai istermen arnaiy mamandar ainalysýy tiis.
«Qylmyskerler jazasyz qalyp, jańa qurbandardy izdeýdi jalǵastyrady», – dedi ol.
Sondai-aq ol alaiaqtardyń ádisteri kúrdelenip bara jatqanyn, onyń ishinde jasandy intellekt tehnologiialaryn paidalanyp, adamdardyń týystarynyń daýsyn ainytpai salatyn videolar qoldanylyp jatqanyn atap ótti.
«Kim qorǵalǵan? Biz ózimizdi jáne otbasymyzdy qalai qorǵaimyz?» – dep suraq qoidy ol.
Qýat Dombai máseleni sheshý úshin naqty usynystaryn da jetkizdi. Onyń aitýynsha, eń aldymen, bul qylmystardyń jappai sipatyn eskere otyryp, arnaiy vedomstvoaralyq jedel top qurý qajet.
«Oǵan quqyq qorǵaý organdarymen qatar, “Qazaqtelekom”, bankter, uialy bailanys operatorlary, Interpol sekildi uiymdar jumyldyrylyp, táýlik boiy jumys isteýi tiis», – dedi ol.
Sonymen qatar, ol halyq arasynda keń aýqymdy aqparattyq jumys júrgizý kerektigin atap ótti.
«Árbir jańa alaiaqtyq tásil týraly halyqqa dereý habarlanýy tiis. Qazir bul jumys júiesiz júrgizilip jatyr», – dedi ol.
Taǵy bir usynys retinde ol alaiaqtardyń qurbandaryna arnalǵan biryńǵai jedel jeli ashýdy usyndy. Onyń pikirinshe, bul kúres jappai sipat alýy tiis jáne árbir jańa qaýip týraly halyq jedel túrde habardar bolýy qajet.
Qoǵam qairatkeri sóz sońynda bul bastamalardy qoldaýǵa shaqyryp, quqyq qorǵaý organdary men úkimet tarapynan naqty sharalar qabyldaý qajet ekenin atap ótti.
