«Qytai eliniń dámderi» atty sheberlik-synyp ótkizdi
Qytai ashanasy – qytai mádenietiniń quramdas bóligi bolyp tabylady. Bul ashananyń úsh myń jyldan astam tarihy bar. Baǵy zamandardan-aq Qytai patshalyǵynyń turǵyndary taǵamdy dámdi ári tez daiyndaýdy sheber meńgergen. Óz kezinde qytaidyń uly oishyly Konfýtsii qytailardyń dástúrli taǵam daiyndaýyn jeke bir óner retinde qabyldaýǵa negiz qalaǵan eken. Qytai ultynyń paiymynsha, durys daiarlanǵan taǵam densaýlyqtyń kepili dep eseptelingen. Al taǵammen qosa jaqsylap qainatylǵan hosh iisti shái men úilesimdi toqbasarlar kez kelgen aýrýdyń emi bolyp sanalǵan. Qytai mádenietiniń bólinbes bólshegi sanalǵan – ashana mádenietimen, as mázirimen, shái saltanatymen kópshilikti tanystyrý maqsatynda 2016 jyldyń qarasha aiynyń otyzyshy juldyzynda ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq Ýniversiteti Shyǵystaný fakýlteti qytaitaný kafedrasynyń magistranttarynyń uiymdastyryp otyrǵan «Ainalańdy nurlandyr!» Is-sharaǵa jobasy aiasynda qytai taǵamdaryn daiyndaýdan sheberli-synyp ótkizdi. Is-sharaǵa qonaq retinde shaqyrylǵan Abai atyndaǵy Almaty memlekettik ýniversitetiniń qytai tili muǵalimderi, Halyq Sharýashylyǵy ýniversiteti lingvistikalyq ortalyǵynyń qytai tili muǵalimderi, D.Qonaev atyndaǵy Qazaq gýmanitarlyq ýniversiteti qytai tili muǵalimderi, Júrgenov atyndaǵy Óner akademiiasynyń muǵalimderi, Almaty kólik jáne transport kolledjiniń shet tili muǵalimderi men stýdentteri qatysyp, bizdiń magistranttardyń óneri men tereń bilimine tánti boldy.
«Aýdarma isi» jáne «Aimaqtaný» mamandyqtarynyń 1 kýrs magistranttary Kámálbek Aina, Muqatai Klara, Qanat Gúlnar, Májit Merei qytai taǵamdarynyń tarihy men daiyndalý ádisterimen tanystyryp ótip, sol taǵamdardyń shyǵý tarihyna bailanysty qyzyqty oqiǵalar týraly shaǵyn qoiylymdar kórsetti. Al «Shyǵystaný», «Shetel filologi» Saǵynbek Marjan, Jeńisbaeva Merýert 1 magistranttary shái saltanatyna bailanysty tyń aqparttarymen jiylǵan qaýymnyń nazaryn baýrap aldy.
52670758138318764Bizdiń kóńilge qýanysh uialatqan basty nárse – saiys barysynda magistranttar ózderi oqyp otyrǵan qytai tilin ǵana emes, qytaidyń san-salaly mádenieti men tarihyn, ádet-ǵuryptary men dástúrlerin de tereń meńgergeni edi. Ásirese «Aýdarma isi» mamandyǵynyń 1 kýrs magistranty Muqatai Klara, Qanat Gúlnar jáne «Aimaqtaný» mamandyǵynyń 1 kýrs magistranty Kámálbek Aina sheberlik-synp barysynda óz qoldarymen jasap kórsetken - «Gýńbao Tsitszin» jáne «Qytai tushparasy» «Dapantszi» atty qytai taǵamdary ózesheligimen, shynaiylyǵymen qonaqtardy tánti etti kópshilikti tánti etti. Magistranttar sonymen birge Qytaidyń ár bóliginiń ózine tán salt-dástúrleri, ádet-ǵuryptary, qytai ultynyń tamaq ázirleý jaǵynan da ózindik aiyrmashylyqtary týrasynda qyzyqty aqparattarmen qalyń jurtshylyqty tanystyryp otyrdy. Qytaidyń ońtústik jáne soltústik ashanalarynyń ózindik aishyqtary, olardyń ishinde de jiyrma shaqty salaǵa jikteletini týrasynda tyń maǵlumattar berip otyrdy. Qytai aspazshylaryna ortaq erejeler týraly jáne ár ashananyń daiyndaý ádisterindegi túrli tarihi oqiǵalar týraly da baiandap ótti. Qytailardyń astyń tek dámdi ári kóremdiligimen ǵana shektelmei, mindetti túrde densaýlyqqa paidasy, emdik qasietterine de erekshe kóńil bóletinin atap ótti. Is-shara barysynda «Aspan astynyń hosh iisti taǵamdary» atty derekti film kórsetildi jáne qytai ultynyń ánderi men bileri oryndalǵan shaǵyn kontsert qoiyldy. Is-sharaǵa kelgen qonaqtar Ejelgi Qytaidyń mádenietin, danalyǵyn, pálsapasy men rýhyn beineleitin taǵamdarynyń daiyndalý ádisteri týraly qundy maǵlumattar aldy. Is-sharaǵa kelgen qonaqtar arasynda tushrara túiý saiysy ótkizilip jiylǵan jurtshylyq bir serpilip qaldy. Abai atyndaǵy Almaty memlekettik ýniversitetiniń qytai tili ortalyǵynyń dotsenti Farida Orazaqyn jáne T.Rysqulov atyndaǵy Halyq Sharýashylyǵy ýniversiteti lingvistikalyq ortalyǵynyń qytai tili oqytýshysy R.Tleshbaeva, Óner akademiiasynyń ónertaný kafedrasynyń oqytýshysy G.Qosanova osy is–sharany bolashaqta ýniversitetter arasyndaǵy bailanysty nyǵaita túsetin baspaldaq dep atap ótti. Is-sharaǵa kelgen qonaqtar magistranttardyń ózderi daiyndaǵan taǵamdardan aýyz tidi. Sheberlik-synyp sońynda shyǵystaný fakýlteti qytaitaný kafedrasynyń meńgerýshisi N.Muqamethanuly mundai sheberlik-synyptar kafedramyzda udaiy ótip turatyn dástúrge ainalǵandyǵy týraly maqtanyshpen atap ótti.
Óneri men bilim deńgeimen alys jaqyn shetelden kelgen qonaqtardy tań qaldyrǵan shákirttermiz úshin úlken maqtanysh sezimge ie bolǵan ustazdar qaýymy óz qýanyshtaryn jasyra almady. Álemdegi eń qiyn tilderdiń biri bop sanalatyn – qysqa merzim ishinde tereń meńgergen stýdentterimizdiń baǵyndyrar biigi áli alda dep senemiz.
Ál-Farabi atyndaǵy Qazaq Ulttyq ýniversiteti Shyǵystan fakýlteti qytaitaný kafedrasynyń oqytýshylary A.KENJEBAEVA, A. NÝRJAEVA
