QazUÝ-de mereitoilyq jyldyń saltanatty ashylýy ótti
Mereitoilyq jiynǵa QR ǵylym jáne joǵary bilim vitse-ministri Darhan Ahmed-Zaki, Almaty qalasynyń ákimi Erbolat Dosaev, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ Direktorlar keńesiniń tóraǵasy, QazUÝ Túlekter qaýymdastyǵynyń prezidenti Qairat Mámi, memleket jáne qoǵam qairatkerleri, ýniversitet ardagerleri men túlekteri, oqytýshylar, bilim alýshy jastar jáne BAQ ókilderi qatysty.
Qurmetti qonaqtar úshin ýniversitet tarihyna arnalǵan sirek fotosýretter men kitaptardyń, ardager oqytýshylar portretteriniń kórmeleri, sondai-aq ýniversitettiń 90 jyldyǵyna arnalǵan ǵylymi eńbekter men tarihi kitaptardyń ekspozitsiiasy usynyldy. Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ tarihy men qyzmeti týraly derekti film kórsetildi.
Qazaqstan Respýblikasynyń ǵylym jáne joǵary bilim ministri Saiasat Nurbek QazUÝ ujymyn beineúndeý arqyly quttyqtady.
«Búgin otandyq ǵylym men joǵary bilim salasynda aitýly mereke. Ýniversitet búginde tek Ortalyq Aziia keńistiginde ǵana emes, álemdik deńgeidegi irgeli joǵary oqý ornyna ainaldy. 90 jyldyq tarihy bar qara shańyraq búginde zaman suranysyna jaýap bere alatyn, biliktiligi men bilimi, tájiribesi men talanty bir arnaǵa toǵysqan sala ielerin daiarlaýdy aiqyn maqsat etip keledi. Álemniń ekinshi ustazynyń esimin ielengen qara shańyraq ǵylym men bilim aidynynda júktelgen mindetterdi joǵary nátijemen júzege asyryp otyr. Búgingi nátijeli jumys pen irgeli belester ýniversitet ujymynyń tabandy eńbeginiń arqasy dep baǵamdaimyn. QazUÝ-dyń 90 jyldyq torqaly toiy 100 jyldyq tuǵyry biik ǵasyr toiyna ulassyn», – dep atap ótti ministr.
Ashylý saltanatynda QazUÝ-dyń Basqarma Tóraǵasy – Rektory Janseiit Túimebaev sharaǵa kelgen qonaqtardy, barsha ujymdy ýniversitettiń 90 jyldyq mereitoiymen quttyqtady.
Bul mereili beleske ýniversitet úlken tabystarmen jetti. QazUÝ halyqaralyq QS reitinginde 230-orynda. QS Asia ýniversitetteri reitingi boiynsha 29-shy satyda. 90 jyldyq tarihy bar ýniversitette 3354 oqytýshy-professor tabysty eńbek etýde. Onyń ishinde 11 QR UǴA akademigi, QR Joǵary mektebiniń úsh akademigi, QR Joǵary mektebi Ǵylym akademiiasynyń segiz akademigi, jeti QR UǴA korrespondent-múshesi bar. Sondai-aq 603 doktor, 736 ǵylym kandidaty, 512 PhD jumys isteidi. Biyl 32 oqytýshy «Joǵary oqý ornynyń úzdik oqytýshysy – 2023» respýblikalyq baiqaýynda jeńimpaz atandy.
«Kez kelgen ýniversitet mártebesi oqytýshy ǵalymdardyń eńbegimen, túlekteriniń sapasymen ólshenedi. QazUÝ túlekteriniń arasynda memleket jáne qoǵam qairatkerleri, kórnekti ǵalymdar, qalamgerler, kásipker-metsenattar, tájiribeli diplomattar jetkilikti. QazUÝ-da jyldar boiy qalyptasqan belgili qairatker tulǵalardyń, myqty oqytýshy-professorlarymyzdyń ǵylymi mektepteri qalyptasqan. Ýniversitet osy ǵylymi mektepterdi ary qarai jalǵastyryp, jańa baǵytta damyta beretin bolady. Qazir 25 myńnan astam stýdentimiz bar. Stýdentterimiz AQSh, Eýropa, Aziianyń ozyq ýniversitetterinde bilimin jetildirýde. QazUÝ álemniń 650-den astam joǵary oqý oryndary jáne uiymdarymen tyǵyz qarym-qatynasta.
2022 jyly Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevtyń Túrkiia men Qyrǵyzstanǵa resmi sapary aiasynda Ystambul, Bishkek qalalarynda QazUÝ filialdary ashyldy. Ýniversitet bazasynda Reseidiń MIFI Ulttyq iadrolyq zertteý ýniversitetiniń filialy jumys isteidi. 2023 jyly Qazaqstan Prezidentiniń Qytaiǵa memlekettik sapary barysynda QazUÝ bazasynda Soltústik-batys politehnikalyq ýniversitetiniń filialyn ashý týraly kelisildi. Filial 12 qazanda ashyldy», – dep atap ótti rektor.
QazUÝ 2022 jyly «zertteý ýniversiteti» mártebesin alǵannan keiin ǵylymǵa basymdyq bere bastady. Sońǵy úsh jylda ýniversitet ǵylymynan túsken tabys eki esege jýyq ósti. Qazirgi tańda 8,5 milliard teńgeniń granttyq jobalary oryndalýda. 2023 jyly QazUÝ ǵalymdary QR Ǵylym jáne joǵary bilim ministrliginiń Ǵylym komitetinen 3,8 mlrd teńgeniń megagrantyn utyp aldy.
2024-2027 jyldar aralyǵynda Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń qoldaýymen QazUÝ qurylysynyń II kezeńi salynady. Árqaisysy 1060 oryndyq, jalpy 3180 orynǵa arnalǵan zamanaýi úsh jataqhana qurylysy júrýde. Budan bólek, oqý korpýstary, sporttyq-saýyqtyrý ortalyǵy, innovatsiialyq ortalyq, ǵylymi-zertteý ortalyǵy, tehnopark josparlanǵan. Oqý ornynyń 90 jyldyq mereitoiyna orai, QazUÝ-da Ortalyq Aziiadaǵy alǵashqy Indýstriia 4.0 modeldik fabrikasyn qurý josparlanýda. Bul jobany QazUÝ Tech Garden «Innovatsiialyq tehnologiialar parki» derbes klasterlik qorymen birlesip iske asyrady. Robototehnika jáne robottandyrý salasyndaǵy jańa startaptarǵa qoldaý kórsetetin ortalyq 2024 jyldyń ekinshi toqsanynda ashylady. Budan bólek, QazUÝ-da Qytai úkimetimen kelisilgen Silicon Valley modeli boiynsha IT-tehnopark qurý jónindegi birlesken joba qolǵa alynýda. Sekýndyna 1800 (1800 Tfp) júzege asyratyn sýperkompiýterge qarajat QHR úkimeti esebinen bólinip, QazUÝ-da ornatylady. Búgin mereitoiǵa orai, himiia jáne himiialyq tehnologiia fakýlteti janynan galvanikalyq qaptamalardyń Chemical Coatings Innovations (ShemCoIn) ǵylymi-óndiristik ortalyǵy ashyldy.
Mereitoilyq jyl aiasynda QS reitingi ókilderiniń, álemdik sarapshy-ǵalymdardyń qatysýymen aýqymdy sharalar ótkizý kózdelýde. Tarihi-tanymdyq kitaptar jaryqqa shyǵarylady.
Ashylý saltanatynda sondai-aq QR ǵylym jáne joǵary bilim vitse-ministri Darhan Ahmed-Zaki sóz sóilep, ýniversitet mereitoiynyń tarihi mańyzdylyǵyn atap ótti.
Saltanatty jiyn barysynda professor Mádina Tólegenova «Ǵylymdy damytýǵa sińirgen eńbegi úshin», professor Sáýle Jýsanbaeva «Ana tilin damytýǵa qosqan úlesi úshin» tósbelgisimen marapattaldy. Sondai-aq QazUÝ-dyń bes oqytýshysyna Qazaqstan Respýblikasy ǵylym jáne joǵary bilim ministriniń Qurmet gramotasy men Alǵys haty tabystaldy.
Is-sharada QR oqý-aǵartý ministri Ǵani Beisenbaevtyń quttyqtaý haty oqylyp, sahnaǵa Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ Direktorlar keńesiniń tóraǵasy, QazUÝ Túlekter qaýymdastyǵynyń prezidenti Qairat Mámi shaqyryldy. Ol QazUÝ oqytýshylary men professorlaryna tórt «Eńbek ardageri» medalin jáne bes «Ybyrai Altynsarin» tósbelgisin tabystady.
QazUÝ rektory Janseiit Túimebaev professor Erjan Jatqanbaevqa «Ál-Farabi» úlken altyn medalin tabys etti. Kúmis medalmen professorlar: Grigorii Mýn, Zýhra Ismaǵambetova, Aigúl Ramazan marapattaldy. Sondai-aq rektor 15 oqytýshyǵa QazUÝ-dyń «Eren eńbegi úshin» tósbelgisin tabys etti. Saltanatty is-shara merekelik kontsertpen aiaqtaldy.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ-dyń Baspasóz qyzmeti
