Konferentsiiany Ádebiet jáne óner institýtynyń direktory Ýálihan Qalijan sóz sóilep ashyp, tarihshy, etnograf, shejireshi, jazýshy Zeinolla Sánik shyǵarmashylyǵy men taǵlymdy ómir jolyna qysqasha sholý jasady. Budan soń kesh tizginin belgili ádebiettanýshy ǵalym Gúljahan Orda qolǵa aldy.
Konferentsiianyń negizgi baiandamalary bastalmas buryn qalamger jolyn órnektegen "Máńgilik jol" derekti filmi kórsetildi. Filmde Zeinolla Múbarakulynyń ómir joly, ósken ortasy, shyǵarmashylyq izdenisi, zamana týraly oilary tushymdy iirimdermen berilgen.
Zeinolla Múbárakuly Sánik 1935 jyly Qytaidyń Tarbaǵatai aimaǵynda dúniege kelgen. Beijiń qalasyndaǵy ortalyq jastar institýtyn bitirip, eńbek jolyn baspagerlikten bastaǵan. Úrimjidegi jastar baspasynda jaýapty redaktor bolyp qyryq jyldai qyzmet atqarǵan. 1955 jyldan bastap ádebi zertteý jumystaryn jaza bastaǵan. Sol ýaqytta Qytaida júrgizilgen «mádeni tóńkeristiń» aýyr soqqysyna ushyrap, «halyq jaýy» bolyp, aýyr kúnderdi de ótkergen.
Soǵan qaramastan, qalamgerdiń ǵylymi eńbekterinen, roman, povesterinen quralǵan jiyrmadan astam kitaby jaryq kórgen. Qazaqstanda «Qarakerei Qabanbai», «Has batyr Qabanbai», «Tuǵyryl han», «Demejan batyr», «Halyq kúishisi Qairaqbai», «Baspai» atty kitaptary men eńbekteri jariialanǵan. 2013 jyly ómirden ozdy.
Konferentsiia aiasynda Zeinolla Sániktiń prozalyq, tarihi tanymdyq, etnografiialyq eńbekteri negizinde qurastyrylǵan 15 tomdyq kitap pen jazýshynyń jary, belgili aqyn Shámshábaný Hamzaqyzynyń 2 tomdyq jyr jinaǵynyń tusaýkeser rásimi ótti. Sanaly ǵumyryn talmai izdeniske, shyǵarmashylyq turǵydan kemeldenýge, elge qajetti tarihi hám etnografiialyq muraǵattardy jinaýǵa arnaǵan qalamgerdiń kóp tomdyǵyn shyǵarý jumysyna arnaiy komissiia qurylyp, jinaqty janrlyq, tanymdyq ári taqyryptyq aiasyna qarai jiktep, tolymdy eńbek etip qurastyrǵany baiqalady. Ásirese, qalamgerdiń "Han batyr Qabanbai", "Qarakerei Qabanbai", "Qazaq ertegileri", "Qazaq emshiligi men dárigerligi", "Qazaq etnografiiasy" sekildi uzaq jyldyq qajyrly eńbegimen tirnektep jiǵan kitaptarynyń ulttyq tarih pen etnografiiaǵa, folklorǵa qosar úlesi qomaqty ekeni daýsyz.
Qazaqstan Jazýshylar odaǵy tóraǵasynyń orynbasary Maraltai Raiymbekuly qalamger shyǵarmashylyǵyna toqtalyp, "Zeinolla Sánik aǵamyzdyń eńbekterinen otanshyldyq rýh, ulttyq tanym menmundalap turatynyn", Qytai qazaq ádebietiniń negizin qalap, kemeldendirgen úrkerdei toptyń ishinde Z. Sániktiń orny bir bólek ekenin táptishtei aityp, Zeinolla Sánik shyǵarmashylyǵy áli de zertteýdi, taldaýdy, nasihattaýdy qajet etetinin jetkizdi. Sondai-aq, Jazýshylar odaǵynyń múshesi, aqyn Shámshabaný Hamzaqyzynyń jyrlarynyń móldir iirimderge, tyń tirkesterge, ózgeshe oilarǵa arqaý bolatyn sony shýmaqtarynan mysal keltirip, 2 tomdyq shyǵarmalar jinaǵyna engen jyrlardyń oqyrman qaýymǵa bereri mol bolaryn jetkizdi.
Kóptomdyq eńbekter týraly arabtanýshy ǵalym Maqsut Shafiǵov "Halyq perzenti" taqyrybynda ǵalym-qalamgerdiń jastyq shaǵynan estelikter aita kelip, "ol óziniń elge mol eńbek qaldyrý jospary baryn jastyq shaǵynda-aq aitatyn" dep, Z. Sániktiń jurtqa beimálim qyrlaryna toqtalsa, filologiia ǵylymdarynyń kandidaty Dýdarisha Sartbaeva "Demejan batyr tarihi essesi" jóninde óz oilaryn ortaǵa saldy. Ol Qazaqstannyń halyq jazýshysy Qabdesh Jumadilov pen Zeinolla Sánik shyǵarmashylyǵyndaǵy ózara bailanyspen qatar, ózgeshelikterin de qamtyp, Q. Jumadilov tarihi keiipkerler obrazyn kórkemdik deńgeide jetkizse, Z. Sánik tarihi derekterge basa mán beredi, bul onyń "Demejan batyr" tarihi essesinen anyq baiqalady dep, naqty mysaldar arqyly oiyn jetkizdi.
Al filologiia ǵylymdarynyń kandidaty, Eýraziia Ulttyq ýniversitetiniń dotsenti Nurlan Mansurov bolsa "Jazýshy shyǵarmashylyǵyndaǵy tildik qoldanystar" taqyrybyn jan-jaqty ashýǵa mán berdi. Ol óz baiandamasynda Z. Sániktiń tilge, til tazalyǵy men qunarlyǵyna basa mán beretindigin basa aitty. Kesteli sóz, oramdy oi, utqyr tirkespen birge, Z. Sánik shyǵarmalarynda ádebi orta kóp qoldana bermeitin, búgingi jastar maǵynasyn bilý túgil, tosyrqai qaraityn, biraq óziniń tarihi ári tildik mańyzyn esh joimaityn nebir sózderdi tabiǵi túrde qoldanysqa engizip, elge usyna bilgen sýretker retinde qabyldaitynyn, buǵan mysaldar kóp ekenin basa aitty.
Jas izdenýshi Ǵalym Qasymhanuly "Zeinolla Sánik shyǵarmashylyǵyndaǵy azattyq ideiasy" taqyrybynda qalamger shyǵarmashylyǵynyń túpki ideia-mánine toqtalyp, saraptamalyq baiandama jasady.
"An-Arys" baspasynyń direktory Kádirbek Qunapiiauly "Kóptomdyq basylymdar týraly" kitaptardyń qurastyrylý, retke keltirý, mazmundyq-mándik toptastyrý barysy týraly óziniń oiymen bólisti.
Kesh barysynda Ǵalym Qalibekuly, Almas Ahmetbekuly bastaǵan belgili aqyndar jyrdan shashý shashty.
