Osy kóktemde Qazaqstanda bolǵan sý tasqyny eleýli zalal keltirdi. 70 myńnan astam adamdy evakýatsiialaýǵa týra keldi, 12 myńnan astam turǵyn úi men 7 myń saiajai zardap shekti. Sý joldardy shaiyp, qunarly jerlerdi qiratty. Kóptegen adamdar baspanasy men múlkinen aiyryldy.
Memleket tarapynan ótemaqy men basqa da qoldaý sharalary kóp kúttirgen joq. Elimizdiń Prezidentiniń yntymaqtastyqqa shaqyrýy azamattar men biznes arasynda keń úndeý tapty. Biznes-qaýymdastyq birinshi bolyp kómek qolyn sozyp, úlken qoldaý kórsetti. Olar zardap shekken halyqqa kómektesý úshin 250,5 milliard teńge jinady. Halyqqa iri uiymdar da, kásipkerler de, qarapaiym azamattar da qaiyrymdylyq jasady.
Bul igi iske: «World Green Company», «Jusan Bank», «ERG» toby, «Bazis-A» toby, Samruk-Kazyna trust, «QazMunaiGaz», «Qazmyrysh», «Halyk Bank», «Kaspi», «Qazaqstan halqyna» qory, «Jaiyq Munai», «Rams-Qazaqstan», «Halyq» qaiyrymdylyq qory jáne basqa da birqatar uiymdar qomaqty qarajat aýdardy. Sý tasqynynan zardap shekkenderge kómekke Mýhamed Izbastin, Aidyn Rahymbaev, Andrei Lavrentev, Nurlan Smaǵulov, Qairat Itemgenov, Almas Sultanǵazin, Nurlan Artyqbaev, Baqytjan Baiseiitov, Erkin Tátishev, Daniiar Ábilǵazin, Bahridin Abylazimov jáne basqalar úles qosty.
Ár adam múmkindiginshe kómek qolyn sozdy. Atap aitqanda, metsenat jáne kásipker Mýhamed Izbastin kóptegen jyldar boiy qaiyrymdylyq uiymdarynyń donory bola otyryp, «Qazaqstan halqyna» qoǵamdyq qoryna 450 million teńge aýdardy.
Mýhamed Izbastinniń aitýynsha, «sý tasqyny saldarynan Qazaqstan aýmaǵynyń edáýir bóligi zardap shekti. Qazir úlken sý shegindi, biraq problemalar áli de bar. Olardy birlesip jáne jedel sheshý kerek. Árkimniń birlesken kúsh - jigeri men úlesi arqasynda biz bul synaqty jedel jeńe alatynymyzǵa senimdimin, óitkeni qiyn kezeńderde Qazaqstandyqtardyń meiirimdiligi men birligi árqashan ulttyq erekshelik bolyp kelgen».
Qazaqstandyqtardyń qiyn sátterinde metsenat Andrei Lavrentev te mańyzdy kómek kórsetti. Qostanailyq mashina jasaýshylardan aimaqty evakýatsiialaýǵa jáne kómek kórsetýge 250-ge jýyq adam jumyldyryldy. «Allur» zaýyty arnaiy tehnikalar bóldi: 11 avtobýs, 15 samosval jáne 3 aldyńǵy tiegish. «AGROMASH» zaýyty jataqhanada zardap shekkenderge baspana berdi. Kásipkerler tek aqshamen ǵana emes, basqa da materialdyq igilikter túrinde de kómek kórsetti.
Jaqsylyq jasaýshylar
Ejelgi zamannan beri qazaq dalasynda bir-birine kómektesý ádetke ainalǵan (asar), bul tek qazaq mádenietiniń ǵana emes, jalpy islamnyń ajyramas bóligi boldy. Kómekke muqtaj jandardyń barlyǵy: jetimder, qarttar, áielder, múgedekter jáne kómek suraǵandardyń bári kómek aldy. Áitpese qatal dala jaǵdaiynda ómir súrý múmkin bolmas edi. Tipti kómektiń ártúrli formalary bar tutas júie de damydy: bir rettikten (jylý jinaý) ataýlydan (shúlen taratý) turaqtyǵa (kógendik, keýsen i óli sybaǵa) deiin.
Islam kanondaryna engizilgen izgilik árqashan qazaqtardyń DNQ-synyń bóligi boldy. Sondyqtan qazaq halqy bizdiń mádenietimizdiń bir bóligine ainalǵan sadaqa siiaqty qoldaý túrin qalyptastyrǵan kórshisine degen meiirimdiligimen jáne janashyrlyǵymen erekshelenedi. Nátijesinde, aqkóńil kásipkerler úndeýge birden jaýap berip, sý tasqyny kezinde zardap shekkenderge kómek retinde qomaqty qarajat bóldi. Alla taǵalanyń atynan shyn júrekten jasalǵan sadaqa túrindegi qaiyrymdylyq Islamnyń bes tireginiń biri bolyp tabylady.
Qazir bizdiń elimizde resmi jáne beiresmi jumys isteitin júzdegen qaiyrymdylyq uiymdary bar. «Qazaqstan halqyna» qory úlken bedelge ie ekeni daýsyz. Birinshiden, qor densaýlyq saqtaý, bilim berý, mádeniet jáne sport salasynda ataýly kómek kórsetetin, tabiǵi jáne tehnogendik sipattaǵy tótenshe jaǵdailar kezinde zardap shekkenderge qoldaý kórsetetin, shetelde aýyr naýqastardy emdeitin, qymbat meditsinalyq preparattardy satyp alatyn jáne t. b. áleýmettik baǵdarlanǵan bolyp tabylady.
Qordy resýrstarmen toltyrý jumystyń alǵashqy kúnderinen bastap oilastyryldy: eń iri áleýmettik jaýapty biznes óz paidasynyń belgilengen bóligin osynda aýdarady. Kóptegen kásipkerler igi isterge kútkennen áldeqaida kóp qarajat joldady. Qorǵa: «Samuryq-Qazyna» ulttyq ál-aýqat qory» AQ, «Eurasian Resources Group» toby, Vasilii Anisimov, «ArcelorMittal Netherlands B.V.» toby, «KAZ Minerals» Toby, «Qazmyrysh» toby, «Halyq» qory, Bolat Ótemuratov qory, «Kaspi.kz», «Astana Motors», «Bank Tsentr Kredit», «Lancaster Group Kazakhstan» jáne basqalar aqsha aýdardy.
Búgingi tańda Qor 17 qaiyrymdylyq bastamalary men baǵdarlamalaryn júzege asyrýǵa kiristi. Olardyń árqaisysy áleýmettik jobalardy qurýdyń jáne maqsatty kómek kórsetýdiń kózi bolǵan kúrdeli ómirlik oqiǵalarǵa negizdelgen. Qaiyrymdylyq baǵdarlamalarynyń sanyn eki esege kóbeitý josparlanýda. Sonymen qatar, áleýmettik jaýapty biznes Qordyń muqtaj jandarǵa kómek kórsetý jónindegi bastamalaryn belsendi qoldaýǵa jáne jan-jaqty damytýǵa daiyn.
Osylaisha, qoǵamymyzǵa úlken synaq bolyp kelgen sý tasqynyn birligimizdiń arqasynda jeńip shyqtyq.
