Muhtar Ábliazovti kóp boldy baqylap júrgenimizge. Ərine, syrttai. Alystan. Əleýmettik jelidegi jazbalaryna qarap psihologiialyq portretin jasap qoiǵanbyz, ózimizshe.
Muhtar qazirgi Qazaqstan biligimen əleýmettik jeli arqyly kúresýge kóshken syńaily. Bəlkim, birjolata. Bəlkim, ýaqytsha. Kim bilgen. Qazirgi júieniń bylyqtaryn əshkereleý jaǵynan Ábliazov alda keledi, əiteýir. Kúni keshe abaqtydan bosaǵan ol júieniń jandy jerine tietin jazbalaryn kúnbe kún jariialap júr.
Osylardan (jazbalardan) ne uqtyq? Birinshiden ,ol júieni tóńkermei tynbaitynyn ańǵartyp otyr. Buǵan birjolata bekingen. Tas túiin sailanǵan. Onyń stsenariii boiynsha saiasi kúrestiń sońy qazirgi júieniń kúireýimen aiaqtalýy tiis.
Ol ózin osy júieniń kózi tiri jalǵyz opponenti sanaidy, óitkeni. Ózine osyndai missiia júktelgen dep esepteidi.
Ekinshiden, Qazaqstandy tolyq ózgertkisi keledi. Prezidenttik bilikti birjolata shektep, shyn mənindegi parlamenttik memleket qurmaq. Jemqorlyqty tamyrymen julyp, ədil sailaý, ədil tańdaýǵa jol ashpaq. Sheneýnikterdiń shetelge tasyǵan aqshasyn halyqqa qaita qaitaryp, sóz bostandyǵy úshin kúresetinderge keńshilik bermek. Taǵy ne? "Qazaqstannyń barlyq sətsizdikteri men baqytsyzdyqtaryna qazirgi júie kinəli" deidi ol.
Onyń armany ulanǵaiyr.
Obaly ne kerek, biraz kemshilikti kóre bilgen ol oryndy dúnieler aityp otyrǵany da jasyryn emes. Muhtar taza demokrat. Muny da moiyndaý kerek.
Biraq bul úshin ol bilik basyna kelý kerek qoi?.. Dəl osy arada onyń dúnietanymy qazaq halqynyń memleketke, tilge, dilge qatysty ustanymymen ushtasa ma degen saýal týyndaidy. Ushtasa ma, shynymen?
Joq. Ókinishke orai, joq. Ushtaspaidy. Onyń jazbalarynda qazaq týraly bir aýyz sóz joq. Bar bolǵan kúnniń ózinde keraǵar. Qazaqtyń múddesine qaishy. Qaishy bolmasa da, səikespeitin sətteri kóp.
Muhtar til bilmeidi. Memlekettik tilge qatysty kózqarasy túzý ekenine kúmənimiz kóp. Kúni keshe latyn tiline qarsy shyqty. Qazaq tiline qatysty əleýmettik jelide jazylǵan jazbalarynyń birinde til úirengisi kelmeitinderdiń taptaýryn pikirin qaitalady.
Muhtarǵa til kerek emes, anyǵy. Sol siiaqty qazaq məselesi de Ábliazovty sońǵy kezekte mazalaýy múmkin. Ol qazaqtan sondai alys adam. Endeshe onyń bilikke kelýinen qazaqqa qandai paida bar? Iə, ol – demokrat.
Sergei Dývanov ta sondai. Endeshe, Sergeidi nege bilikke əkelmeimiz? Ol da – demokrat. Ol da júieni jamandaidy. Prezidenttik bilikti jek kóredi. Kemshiligin betine basady. Dývanov ta jóni durys dúnielerdi aitady, anyǵynda. Biraq, qazaqqa qatysty dúnielerdi eshqashan qoldaǵan emes ol. Eshqashan. Dývanov qandastaryn qazaqsha sóileýge shaqyrdy degendi estimeppiz. Shaqyrmaidy da.
Endeshe, bilikke Ábliazov keldi ne, Dývanov keldi ne, qandai aiyrmashylyq bar? Aiyrmashylyq joq.
Ərine, əzirgi júie de qazaq múddesine bas qatyryp jatqany shamaly. Ańǵarǵan adamǵa anyq baiqalatyn bir betburys bar, biraq.
Bir kezderi "qara tizimde" júrgen tulǵalardyń memlekettik arnalardan tóbe kórsetýi, Elbasynyń eldiń erteńgi kúnine arnalǵan qujatty Reseidiń gazetinde emes, "Egemen Qazaqstanda" jariialaýy, latyn əlipbii, keshegi Saǵyntaevtyń sózi biliktiń qazaqtildi segmentpen sanasa bastaǵanynyń belgisi dep seneiik.
Al Ábliazov týraly aitar əńgime əli aiaqtalǵan joq.
Dýman BYQAI
