Bul sport kesheniniń bir ereksheligi paidalanýǵa berilgenine birneshe jyl bolǵan ári qurylysy jańadan boi kótergendikten, ǵimarattary zamanaýi úlgide. Úsh ǵimarat qatar boi túzep, sportpen shuǵyldanǵysy kelgenderge qolailylyq tanytyp otyr. Jas óskinder bir mezgilde jekpe-jektiń túr-túrimen shuǵyldanyp, jeńil atletika kesheninde júgirip, basseinde júze alady. Qazir qalanyń jastary men barsha turǵyndary osy keshende ózderiniń qalaǵan ýaqyttarynda kelip, sportpen shuǵyldanyp júr. Bolashaqta bul keshenniń qasynan oblystyq sport mektebi boi kótermekshi. Aldaǵy jyldary oblystyń sportshylary túrli jarystarda el qorjynyn medalmen toltyrsa tańǵalýdyń jóni joq. Qazirdiń ózinde oblysta sportpen shuǵyldanatyndardyń sany artyp keledi. Qazaq kúresimen ainalysatyndardyń sany Shyǵysta kóp ekenin buǵan deiin el-jurtqa habarlaǵan bolatynbyz. Bul da bolsa buqaralyq sport túriniń damyǵandyǵynyń bir dáleli bolsa kerek.
Bul sarai kúndiz-túni jattyǵýshylardan bosamaidy. Sport nysanynyń ekinshi qabatynda 3 sporttyq zal ornalasqan. Kúres jáne boks zaly, dziýdo zaly jáne taekvondo men karate zaly bar saraidyń ár sektsiiasynda keste boiynsha jattyǵatyn jasóspirimderden bólek, iri jarystarǵa daiyndalatyn kásibi sportshylar da bar. Al birinshi qabatynda halyqaralyq satndartqa sai jarystardy ótkizýge arnalǵan jalpy aýdany 1161,8 sharshy metrlik zalda jekpe-jektiń túr-túrin ótkizýge bolady. Sport nysany 600 oryndyq tribýnalarmen jáne 50 adamdyq VIP tribýnamen jabdyqtalǵan. Búgingi kúni oblysta 9 (olimpiadalyq jáne olimpiadalyq emes) sport túrlerin damytý qolǵa alynyp otyr. Boks, erkin kúres, grek-rim kúresi, dziýdo, taekvondo, qazaq kúresi, karate, kikboksing, sambo boiynsha tálimgerler men bolashaq chempiondar órip júr.
Qairat Abaev, jekpe-jek saraiynyń direktory:
– Shyǵysta jekpe-jek túrleri damyp keledi. Kún saiyn osy saraidyń túrli sektsiialaryna qatysý úshin qalanyń balalary osylai aǵylady. Biz oblystyń túkpir-túkpirinen talantty jastardy osynda mashyqtandyryp, oblystyq, respýblikalyq, halyqaralyq jarystarǵa daiyndaimyz. Aldaǵy ýaqytta arnaiy sport mektebi salynady degen jospar bar. Eger qasymyzdan ol nysan boi kóterse, onda bizdiń jas talanttarymyz úshin óte qolaily shart-jaǵdai jasaldy deýge bolady. Qazir munda bes jasynan bastap aptanyń ár kúninde osynda keletin qaradomalaqtar kóp. Olardyń arasynan bolashaqta búkil eldiń maqtanyshyna ainalatyn sportshylar shyǵaryna senemin. Biz qazir ózge oblystarmen joldastyq kezdesýler ótkizip júrmiz. Sondai-aq, Reseidiń kórshiles oblystarymen, Mońǵoliia, Qytai sekildi elderdiń aimaqtarynda sport mektepterimen jii tájiribelik kezdesýler ótkizip, ózara yntymaqtastyqty arttyrýdamyz.
Sport kesheniniń taǵy bir sáýletti ǵimaraty – ortalyq júzý basseini.
Halyqaralyq zamanaýi talaptarǵa sai jabyq bassein kesheni bes bloktan turady. Eń negizgisinde aýmaǵy 1050 sharshy metrdi quraityn úlken basseinde halyqaralyq jarystardy ótkizýge bolady. Haýyz sýynyń eń taiaz tusy 1,8 metr bolsa, tereń jeri 4 metrden asady. Al uzyndyǵy – 50 metr.
Munda sýǵa júzý, sýǵa sekirý, sý doby, sinhrondy júzý syndy sý sportynyń barlyq túrleri qamtylǵan. Kórermen zalynyń ózi atshaptyrym aýmaqty alyp jatyr. Ortalyqtaǵy túrli jarystardy tamashalaý úshin barlyq múmkindik qarastyrylǵan. Munda ár kúnderi júzýge qumar jastar, qala turǵyndary, jarysqa qatysýshy sportshylar, mektep oqýshylary keledi. Bir aita keterligi, qaladaǵy keibir áleýmettik toptarǵa, mektep oqýshylaryna basseinde jattyǵý, júzýdi úirený jáne ýaqtyly kestemen mashyqtaný tegin. Mundai múmkindik ózge oblys ortalyqtarynda, iri qalalardyń ózinde joq. Júzý basseini qazir Sport mektebiniń quramyna birelgen.
Arsen Ten, Sport mektebiniń direktory:
– Bizdiń maqsat – buqaralyq sportty damytý. Elbasy Nursultan Nazarbaev osylai tapsyrma bergen bolatyn. Sport zaldary nesimen ásem? Sonda jattyǵatyn halyqtyń kóptigimen, kúndiz-túni bosamaityn sport súier qaýymymen sándi. Biz bul keshende sportshylardyń jattyǵatyn ýaqytynan bos mezgildiń bárinde halyqtyń demalýyna, júzý túrlerimen shuǵyldanýyna jaǵdai jasaimyz. Bizge mektep oqýshylary jii keledi. Júzý sporty – sporttyń tóresi. Ol adamnyń fiziologiialyq damýyna erekshe oń áserin tigizedi. Jáne sýda júzýdi erkin meńgergen adamnyń ishki senimi artyp, óz-ózin qurmetteýdi, ár nárseniń qadirin bilýdi úirenedi. Bolashaqta óńirimizdiń dańqyn asyratyn sportshylardyń kóbeierine senemin. Búginderi balalaryn ertip, osynda keletin ata-analardyń sany artyp keledi. Bul – jaqsy bastama, oń ózgeris. Biz buǵan qýanamyz. Ata-ana balasyna úlgi bolýy kerek. Balasymen birge ózderi de sportpen shuǵyldansa, quba-qup.
Olga Rypakova atyndaǵy jeńil atletika maneji
El maqtanyshy, London olimpiadasynyń altyn medal iegeri Olga Rypakova atyndaǵy jeńil atletika maneji qala turǵyndary úshin kórkine máni sai sporttyq ortalyq. Bul keshen «Qazatomónerkásip» ulttyq kompaniiasynyń demeýshiligimen salynǵan. Jalpy syiymdylyǵy 650 jankúierge arnalǵan elimizdegi biregei sport nysanynda jeńil atletikanyń túr-túrinen jattyǵýǵa bolady. 60 jáne 200 metrlik júgirý joldary, biiktikke jáne qarǵyp sekirý sektorlary, sondai-aq sportshylardyń kópsaiysqa deiingi jeńil atletikanyń barlyq túri boiynsha jattyǵyp, sport sektsiialaryna jazylyp, oǵan qatysýǵa múmkindik mol.
Oblystyń sportqa jaýapty atqaminerleri óńirde jeńil atletikany damytýǵa barynsha nazar aýdaryp otyrǵandaryn aitady. Elimiz sporttyń osy túrlerinen kenjelep qalǵandyǵy shyndyq. Tek Olga Rypakova ǵana qorjynymyzǵa altyn salǵany bolmasa, Ǵusman Qosanovtyń biigin baǵyndyrýǵa úmittiler bolǵanymen, ol jetistikke jete alǵandar tym az. Endi osy óńirden Olganyń izbasarlary kóptep shyǵady dep úmittenýge bolady. Óitkeni, júgirý, sekirý sekildi sport túrlerine qyzyǵatyn qala jastary kóbeiip, keshen jas jetkinshekterden bosamaidy deidi.
[caption id="attachment_12643" align="alignright" width="341"]
Olga RYPAKOVA, London olimpiadasynyń chempiony:
– Bizdiń kezimizde mundai keshen túgil, jibi túzý jattyǵý zaly da az edi. Biz ár jerde, áiteýir sál múmkindik týǵan ortada jattyǵyp júrip, osy biikke jettik. Sol kezderi shetelderdegi osyndai záýlim sarailardy kórip, bizde qashan mundai múmkindik bolar eken dep armandaitynbyz. Sol armanymyzǵa endi jetip otyrmyz. Men barsha jastardy sportpen ainalysýǵa shaqyramyn. Sport – tánniń ǵana emes, jannyń da saýlyǵyn qalyptastyrady. Ata-analar óz balalarynyń bos júrmeýin qadaǵalaǵandary jón. Bos ýaqyt – eń ziiandy sátterdiń jiyntyǵy. Odan góri sportpen shuǵyldansa, adam ózin-ózi jetildire túsedi.
Men óńir basshylyǵynyń sportqa kóńil bólip, bar múmkindikti jasap jatqandaryna rizamyn. Bolashaqta meniń shákirtterim Qazaqstannyń atyn shyǵararyna senemin!
Ázirlegen T. ÓSKENBAI.
