Qalalyq ippodromda 100 jylǵa sozylǵan qazaq-jońǵar soǵysynyń sheshýshi sáti – Orbulaq shaiqasy sahnalandy.
Altyn Ordanyń 750 jyldyǵyna arnalǵan osynaý kúrdeli de qomaqty qoiylymdy halyqaralyq jáne aimaqtyq uiymdardyń, qurmetti konsýldyqtardyń, mádeni ortalyqtardyń, ulttyq BAQ ókilderi, sonymen qatar elimizdiń túkpir-túkpirinen kelgen tanymal akterler men blogerler tamashalady.
Orbulaq shaiqasyn sahnalaý, sol bir tarihi sátti «qaita tiriltý» ońaiǵa túspegen anyq. Bastysy bul qoiylym óz missiiasyn oryndady – tarihi shaiqasty tamashalaǵan óskeleń býyn bilektiń kúshi, naizanyń ushymen kelgen jeńistiń kýási bolyp, Orbulaq shaiqasy týraly mol maǵlumat aldy.
1643 jyly Jáńgir han men Jalańtós batyr bastaǵan qazaqtar Erden Batýr qolbasshylyq qylǵan jońǵardyń armiiasyn oisyrata jeńgen qiian-keski urys kórermenderdiń kóz aldynan qaita bir ótip, tarihtyń, ata-babalar arýaǵynyń jańǵyryǵy ispetti áser qaldyrdy.
Taýdyń eteginde, tabiǵi dekoratsiiamen qoiylǵan qoiylymnyń áseri myqty. Ásirese, jastar men óskeleń urpaq boiyndaǵy patriottyq sezimdi shyńdaýda teńdessiz.
Jaý áskeriniń órtke oranýy, urys alańynda shurqyrasqan attardyń omaqasa qulaýy, beiǵam jatqan qazaq aýylyna basqynshylardyń shabýyly, qundaqtaǵy sábidi naizanyń ushyna ilip, es bilip qalǵan bala men áieldi tutqynǵa alýy, oirandalyp, shańyraǵy ortasyna túsken aýyl, órtengen kiiz úiler...
Al kók bairaqty jelbiretip, jaýǵa qarsy shapqan qalyń qoldy kórgende kórermende rýh paida boldy. Tútin salý, atys-shabysta kórkem filmniń elementteri de óte áserli shyqqan. Uiymdastyrýshylardyń aitýynsha, aldaǵy ýaqytta Orbulaq shaiqasy týraly kórkem dúnie jaryqqa shyǵady.
Negizi, bul urys kezinde shaiqas bolǵan óńirdiń jer bederi sheshýshi ról atqarǵanyn eske sala ketelik. Soǵys taktikasynda shuńqyrlar utymdy paidalanylǵan.
Zertteýshiler bul shaiqasta Jáńgir hannyń qazaq áskeri ónerindegi birqatar kúrdeli taktikalardy qoldanǵanyn aitady.
Urys alańyna aldymen 300 atty shyǵady, olar ózine lap qoiǵan jońǵar áskerin dittegen jerge ilestirip ákeledi. Iá, osy kezde Jáńgir han bastaǵan taǵy 300 qol urys dalasynyń jer bederin utymdy paidalanyp, taý-tasqa, saiǵa, oiǵa tyǵylyp, olardy kútip buǵyp jatqan edi. Jońǵar áskeri qorshaýǵa tústi-aý degende qazaqtar taý basynan olarǵa jappai oq jaýdyryp, qyryp tastaidy.
Bul dúniejúzilik tarihta 300 spartandyqtyń 200 myńdyq parsy armiiasyn qynadai qyrǵyn urystan keiingi alǵashqy jaǵdai. Ippodromda soǵys qimyldaryn tamashalaǵan halyq qoiylym aiaqtalǵanda kózderine jas alyp, jan tebirenisterin jasyra almai, qol shapalaqtaýmen boldy.
Osynaý sharaǵa qonaqtar jáne qala turǵyndarymen birge Almaty oblysynyń ákimi Amandyq Batalov ta qatysty.
«Orbulaq shaiqasy dúniejúzilik tarihqa birlik pen yntymaqtyń keremet jeńiske ákeletininiń jarqyn úlgisi retinde áskeri dańq pen áskeri sheberliktiń simvoly bolyp endi.
Bizdiń keń dalamyz ben asqar biik taýlarymyzdy jaýdan qorǵap, saqtaǵan batyrlyǵy, erjúrektiligi, otansúigishtigi úshin ata-babalarymyzdyń aldynda óle-ólgenshe qaryzdarmyz. Sondyqtan jas urpaq ótkennen mura bolyp qalǵan táýelsizdigimizdi, azattyǵymyzdy, beibitshiligimizdi birlikti, dostyq pen kelisimdi saqtai otyryp, ony asa qasterleýi kerek.
Búgingi shara kópshiliktiń esinde uzaqqa qalatynyna senimdimin. Esińizde bolsyn, búginińiz ben erteńińizdi oidaǵydai qurý úshin siz ótkenińizdi bilip, ony baǵalai bilýińiz qajet», - dedi óńir basshysy.
Sharaǵa qatysqan saiasattanýshy, jýrnalist Baqytjan Buharbai Taldyqorǵan ippodromynda ótken keń aýqymdy sharaǵa óte joǵary baǵa berip, ondai nasihat tásilin alda jii paidalanǵan durys dep sanaitynyn aitty.
«Men osynda kelgenime óte qýanyshtymyn. Orbulaq shaiqasyn sol qalpynda oryndaý sekildi jobalardy keńinen nasihattaý durys dep sanaimyn. Tarihty jańǵyrtýdyń osy ádisin qoldaný jastardyń ata-babasynyń ótkenine qyzyǵýshylyqpen qaraýǵa jáne patriotizm rýhyn qalyptastyrýǵa baǵyttai alady dep oilaimyn. Bul adam jadynan kópke deiin óshpeitin, óte ońtaily uiymdastyrylǵan shara boldy», - deidi ol.
Elge keremet áser bergen bul sharany Almaty oblysy ákimdiginiń qoldaýymen Ishki saiasat basqarmasy uiymdastyrǵanyn basa aita ketelik.
Al sharaǵa 1500-ge jýyq adam tartylǵan. Olar -kaskaderler, sadaqshylar, akterler jáne qoiylymǵa tartylǵan qosalqy adamdar. Jaýyngerler mingen 150 atqa arnaiy áskeri at ábzel-jabdyqtary daiyndalǵan. Qazaqtyń basqa da áskeri óner buiymdary da jasaldy.
Urys alańyndaǵy áskeri is-qimylǵa tanymal qazaqstandyq akter - Asylhan Tólepov, Aian Ótepbergen, Bolat Ábilmanov jáne qazaq boksshysy Ibragim Eskendir qatysty.
Urystan bólek kóshpendiler ómir-saltyn kóz aldymyzǵa ákelgen kórinister ishinde ulttyq oiyndar da boldy: "Jamby aty", "Sadaq aty".
Al "Qusbegi» shoýynda zamanaýi áskerler men qazaqtyń ulttyq buiymdarynyń kórmesi, shoý qoiylymdar, sonymen qatar qazirgi zamanǵa laiyqtalǵan ulttyq úlgidegi sán úlgileri boiynsha kórsetilim boldy. Ony tanymal qazaqstandyq dizainer Aya Bapani ótkizdi.
Sonymen qatar, ulttyq kiimmen kelgen qonaqtarǵa baýyrsaq, qymyz, qurt tegin taratyldy. Olar «BAU YRSAQ PARTY» jáne «Qymyz BAR» syndy brendtermen ótti. Al balalarǵa arnaiy oiyn alańdary jumys istedi.
Osy dúbirli shara kezindegi taǵy bir qyzyqty oqiǵa - 2 tonna baýyrsaqtyń daiyndalýy boldy. Bul málimet Qazaqstannyń rekordtar kitabyna tirkelip, engizildi.
