Oqý men tájiribe ushtasqanda
Osy maqsatta biz stýdentterimizdiń, magistrantranttar men PhD doktoranttarymyzdyń óndiris oryndarynda tájiribeden ótý máselesine basa nazar aýdaryp, búgingi kúni oqý jospary men akademiialyq kúntizbeni qaita qarap, bilim alýshynyń óndiristik tájiribeden ótý merzimin 6 aiǵa deiin uzarttyq. Bul rette stýdent 10 apta aýditoriiada tájiribelik sabaq alsa, mamandyǵy men aýylsharýashylyǵyndaǵy óz salalaryna bailanysty 10 apta óndiris ornynda bolady. Jekelegen mamandyqtar boiynsha teoriialyq sabaqtar da óndiris bazasyndaǵy oqý-bilim berý ortalyqtarynda ótkiziledi. Bul jerde aitatyn bir másele: ctýdentterdiń oryndaityn diplomdyq, magistrlik jáne doktorlyq dissertatsiialary negizinen óndiristik tájiribe ótkizilgen sharýashylyq pen ózderi shyqqan óńirler boiynsha zerttelip, jazylýy kerek. Bul óz kezeginde stýdenttiń bilimin shyńdap, biliktiligin arttyrýǵa múmkindikter beretine sózsiz.
Jýyrda 2016-2017 oqý jylynda «Agrarlyq tehnika jáne tehnologiia» mamandyǵy boiynsha 3-kýrs stýdentteriniń óndiristik praktikasy emdik-profilaktikalyq sút ónimin óndirýshi «Amiran» Qazaq taǵamtaný akademiiasy zaýytynyń janyndaǵy «Amiran-Agro» JShS-da óndiristik praktikasy uiymdastyryldy.
Búginde «Amiran-Agro» JShS ieliginde 1870 ga sýarmaly jer, mehanikalandyrylǵan jumystardy oryndaý maqsatynda mehanikalandyrylǵan keshen jáne jylyna 8 760 000 litr sút óndirýge múmkinshilik beretin sút fermasy kiredi. JShS aýyl sharýashylyq tehnikalary men jabdyqtarynyń jalpy quny 6 milliard 700 million teńgeni quraidy. Sharýashylyqta 257 ga júgeri 450 ga jońyshqa, 532 ga soia, 150 ga bidai, 450 ga-ny arpa daqyldary alyp jatyr. Sharýashylyq MTP-synyń negizin álemdegi jetekshi aýyl sharýashylyq tehnikasyn óndirýshi bolyp tabylatyn «John Deere» kompaniiasynda shyǵarylǵan zamanaýi mashinalar bolyp tabylady.
Óndiristik praktikaǵa daiyndyq barysynda «Agrarlyq tehnika jáne tehnologiia» kafedrasynda sharýashylyqtyń óndiristik sipattamasy jáne MTP quramy, mehanikalandyrylǵan jumystardy uiymdastyrý jaǵdaiyn eskere otyryp, praktikany uiymdastyrý boiynsha jumys oryndarynda stýdentter oryndaityn máseleleri josparlanyp talqylanǵan. 3-kýrs stýdentteri 4 jumystyq zvenoǵa bólindi jáne egin jáne mal sharýashylyqtarynda óndiristik protsesterdi keshendi mehanikalandyrý jáne avtomattandyrý, tehnikalar men jabdyqtardy tehnikalyq paidalaný máselelerin meńgerý boiynsha 5 jumystyq oryn uiymdastyryldy.
Praktika barysynda jańa tehnikalar men jabdyqtardy, egin sharýashylyǵynda jáne sút fermasyndaǵy aýylsharýashylyq tehnikalaryn basqarý, sondai-aq tehnikalaryn jumysqa daiyndaý jáne tehnikalyq paidalaný máselelerin meńgerýge asa kóńil bólindi. Jumystyq oryndarda stýdentterdiń tapsyrmalardy oryndaýy praktika jetekshileri «Agrarlyq tehnika jáne tehnologiia» kafedrasynyń aǵa oqytýshylary A.Ospanov pen A.S.Úshkempirova, sondai-aq JShS mamany – bas injenerdiń qadaǵalaýymen iske asyrylady.
Praktika barysynda stýdent mashina-traktor agregatyn, máselen, quramynda John Deere traktory kiretin sepkish agregatty basqara otyryp, traktorlyq agregatty basqarýdyń zamanaýi júielerin – navigatsiialyq, sebý agregatynyń tehnologiialyq parametrlerin baqylaý júielerin meńgeredi.Sonymen qatar, JShS-da stýdentter úshin barlyq turmystyq jáne demalysyn uiymdastyrý boiynsha barlyq jaǵdailarmen qamtamasyzdandyrylǵan. Sóitip, «Amiran-Agro» JShS-nda stýdentterdiń óndiristik praktikasyn uiymdastyrý bilimgerlerdi alǵan bilimderin tereńdetýge jáne ony júielendirýge, óndiristik oqytý barysynda úirengen praktikalyq istei alý qabilettiligi kásibi biliktilik retinde qalyptasýyna múmkinshilik beredi.
Nurlan KEŃESBEKULY,
QazUAÝ Injenerlik fakýltetiniń dekany
