Ońtústiktiń jańǵaǵy shetelge eksporttalady

Ońtústiktiń jańǵaǵy shetelge eksporttalady
Jaqynda Saryaǵash aýdany Jemisti eldimekeninde «Ońtústik Qazaqstanda ónerkásiptik jańǵaq sharýashylyǵynyń bolashaǵy jáne damý joldary» atty halyqaralyq ǵylymi-praktikalyq konferentsiia ótti. Jiynǵa kórshiles Resei, Qyrǵyzstan, Tájikstan men Ózbekstannan jańǵaq sharýashylyǵyn zerttep júrgen tájiribeli ǵalymdar qatysty. Jiynda kóptegen usynys-pikirler aitylyp, jańǵaq ósirýde Ońtústik óńiriniń áleýeti zor ekendigine ǵylymi turǵyda tujyrymdama jasaldy. Ǵalymdar álemdegi jer kóleminiń 7 paiyzy  ǵana jańǵaq ósirýge jaramdy ekenin aitady. Qazaqstan aýmaǵynda mundai jerge tek ońtústik óńiri kiredi. Elimizdegi jańǵaq jemisiniń 85 paiyzy Almaty, Jambyl, Ońtústik Qazaqstan oblystarynda ósiriledi. Soǵan bailanysty Qazaqstan grek jańǵaǵyn óndiristik ósirýge jáne eksportqa shyǵarýǵa baǵyt aldy. Aldaǵy 2-3 jylda elimizde jańǵaq baýlarynyń kólemin 5 myń gektarǵa jetkizý josparlanýda. Osylaisha ishki jáne syrtqy suranysty qanaǵattandyrý basty nazarda. Jańǵaqty tek shikizat kúiinde emes, ony óńdep, túrli azyqtyq jáne dárilik mailar túrinde daiyndasaq, shet elder tarapynan suranys artary anyq. Jemisinen bólek, grek jańǵaǵy aǵashynyń súregi jihaz daiyndaýda, japyraǵy, dániniń qabyǵy meditsinada jáne parfiýmeriiada paidalanylady. Dáni taǵam retinde paidalanylady. Osyny óndiristik jolǵa qoia bilsek, utylmaitynymyz anyq. Sebebi, ekolgiialyq taza, sapaly ónimge qyzyǵýshylyq eshqashan tómendemeidi.

Kórshiles memleketter arasynda jańǵaq sharýashylyǵy Resei, Ózbekstan, Qyrǵyzstan men Tájikstanda jaqsy damyǵan. Konferentsiiaǵa kelgen ǵalymdar  jańǵaq ósirýdiń  qupiialary men tehnologiialaryn túsindirip, tájirbielerimen bólisti. Shet eldik ǵalymdardyń aitýynsha, Qazaqstanda jańǵaq sharýashylyǵyn damytýǵa mol múmkindik bar. Seminar barysynda oblystyq aýyl sharýashylyǵy basqarmasy basshysynyń orynbasary Asqar Qanybekov:

- Ońtústik Qazaqstan oblysy grek jańǵaǵyn jáne mindal ósirý úshin qolaily oryn bolyp tabylady. 2020 jylǵa deiin jańǵaq jemis daqyldaryn damytý baǵdarlamasyna sáikes, oblysta jańǵaq jemis baýlarynyń sanyn arttyrý, jumys oryndaryn qurý josparlanýda. Sol kezde óńirimizde  jańǵaqty eksporttaý múmkindigi paida bolady, - dedi.

Oblysta jańǵaqty daqyldar negizinen jeke  sharýashylyqtarda 300  gektar alqapta ósiriledi. Shetel naryǵynda 1 keli jańǵaq  10 dollarǵa para-par. Iaǵni jańǵaqty eksporttaý el diqandary úshin mol tabys alyp keledi.  Aǵymdaǵy jyly óńirde jańǵaq daqylyn 400 gektarǵa otyrǵyzý mejelenip otyr. Jańǵaq baýlary  negizinen  Qazyǵurt, Tólebi, Saryǵash jáne Túlkibas aýdandarynda  egiledi. Jáne aýdan turǵyndarynyń úileriniń aýlasynda ósiriletin jańǵaqtardy satyp alý josparda bar. Osy arqyly jinalatyn ónim kólemin arttyrýǵa bolady.

Aita keteiik, Elbasy «Qazaqstan - 2050» Strategiialyq Joldaýynda qazaqstannyń agroónerkásip kesheniniń bolashaǵy zor ekenin aita kele azyq-túlik taýary eksportyn arttyrýdy tapsyrǵan bolatyn. Eger Ońtústikte jańǵaq sharýashylyǵy damityn bolsa jarqyn eksportqa da jol ashylatyny sózsiz.

Derekkóz: "Oinet" saity