Adilia TÚGEL,
AQSh, Hiýston qalasy
Prezident bul joly da ekonomikaǵa basa kóńil bóldi. Obama «ekonomikalyq daǵdarystyń kóleńkesi kelmeske ketkenin», «búgingi kúni Amerikadaǵy jumyssyzdyq deńgeii daǵdarysqa deiingi kórsetkishten kóp tómen ekendigin» tilge tiek etti. «Amerika sońǵy 30 jylda alǵash ret shetel munaiyna táýeldi emes» dedi Obama.
ÓZ IShI
Óz ekonomikalyq saiasatynda AQSh-ta naqty zańmen bekitilgen dekrettik tólem jáne balany kútip-baqqany úshin beriletin járdemaqy joq. Al Demokrattar partiiasy osy kúnge deiin áleýmettik jeńildikterdi kóterýdiń qajettigin aityp júr.
Dál qazir Kongresstegi Respýblikashylardyń sany Demokrattardan kóptigine qaramai, Obama opponentteriniń aldynda óz sheshiminiń durystyǵyn dáleldep baqty. «Mundai sharalar orta taptyń álýetin kóteredi, al az qamtylǵan otbasylar jańa áleýmettik deńgeige kóterilýge múmkindik alady. Bul óz kezeginde ekonomikanyń órleýine úles qosady» dedi AQSh Prezidenti.
Ádettegishe Respýblikashylar Obamanyń bastamalaryn «jaqtyrǵan» joq. Onyń ekonomikalyq órleý týraly málimdemesin joqqa shyǵardy. Daǵdarystan keiin AQSh-ta ekonomikany qaita qalpyna keltirý is-sharalary baiaý júrip jatqanyn nazarǵa aldy. «Barlyǵyn densaýlyq saqtaý salasyndaǵy Obamacare reformasy búldirdi. Osynyń kesirinen memlekettiń shyǵyny artyp, ekonomikalyq ósim baiaýlap qaldy» dedi olar.
ANTITEZA nemese OBAMACARE
Dástúrge sai Prezident úndeýinen keiin qarama-qarsy partiia ókili joldaýǵa qatysty óz pikirin bildirdi. Ádettegishe Respýblikashylar Obamanyń bastamalaryn «jaqtyrǵan» joq. Onyń ekonomikalyq órleý týraly málimdemesin joqqa shyǵardy. Daǵdarystan keiin AQSh-ta ekonomikany qaita qalpyna keltirý is-sharalary baiaý júrip jatqanyn nazarǵa aldy. «Barlyǵyn densaýlyq saqtaý salasyndaǵy Obamacare reformasy búldirdi. Osynyń kesirinen memlekettiń shyǵyny artyp, ekonomikalyq ósim baiaýlap qaldy» dedi olar.
Al sarapshylar ishki saiasattaǵy qordalanǵan máselelerge bailanysty biylǵy jyl Úkimetke de, Kongresstegi qos palataǵa da aýyr bolatynyn aitady.
SYRTQY SAIaSAT…
Syrtqy saiasattyń negizi baǵdary Islam jáne Levanta Islam memleketine (ILIM) jáne jalpy terrorizmge qarsy kúreske baǵyttaldy. «Taǵy bir soǵysqa aralasqymyz joq. Biz álemdik qaýymdastyqpen, onyń ishinde arab álemimen birlese otyryp áreket etýdi qalaimyz» dedi Barak Obama. Onyń aitýynsha, álemdik qaýipsizdikke qater tóngen jaǵdaida áskeri jáne diplomatiialyq kúshti biriktirý qajet. Bir qyzyǵy…osylai dei otyryp Obama Kongressten «ILIM» lańkestik uiymyna qarsy áskeri kúsh qoldaný týraly zań qabyldaýdy surady. Negizinde terrorizmmen kúresý úshin Prezidentke Kongresstiń resmi ruqsatynyń qajeti joq.
Ekonomikalyq sanktsiianyń nátijesinde «qazirgi Resei ekonomikasy qiraǵan jáne álemnen oqshaýlanǵan elge ainaldy». Onyń sózinshe bárine Pýtinnniń agressorlyq saiasaty kináli jáne «búgingidei ahýaldyń týyndaǵany úshin AQSh esh aiypty emes».
…ONYŃ IShINDE RESEI
[caption id="attachment_8701" align="alignleft" width="441"]
Kezek Reseige kelgende Obama óziniń Ýkrain-Resei qaqtyǵysyn retteýge baǵyttalǵan strategiiasy aqyry aiaǵy durys bolyp shyqqanyn aitty. Ekonomikalyq sanktsiianyń nátijesinde «qazirgi Resei ekonomikasy qiraǵan jáne álemnen oqshaýlanǵan elge ainaldy». Onyń sózinshe bárine Pýtinnniń agressorlyq saiasaty kináli jáne «búgingidei ahýaldyń týyndaǵany úshin AQSh esh aiypty emes».
Alaida jańa sanktsiialar Iran iadrolyq baǵdarlamasy boiynsha júrgizilgen diplomatiialyq jumystarǵa keri áserin tigizýi múmkin. «Sońǵy 10 jylda alǵash ret Irandaǵy iadrolyq baǵdarlamanyń damýyn tejei aldyq» dedi ol. Onyń aitýynsha atalǵan másele boiynsha keler kóktemge deiin kelisimge kelýdiń múmkindigi bar, sondyqtan jańa sanktsiialar týraly kez-kelgen qujatqa Obama veto qoiýǵa bekinip otyr.
Ol sonymen qatar taǵy bir tarihi qadam jasamaq. Ol Kýbaǵa baǵyttalǵan 50 jyldyq embargony toqtatpaq. «Bul baǵyttaǵy qatal saiasatty ózgertetin jáne Kýba halqyna qol sozatyn kez jetti» dedi AQSh Prezidenti. Alaida bul úshin aldymen «mundai saiasat kórshi memlekettegi demokratiiany jaqtamaityn bilik ókilderine tiimdi» dep otyrǵan kongressmenderdi kóndirý kerek.
TÚIIN
Úndeýiniń sońynda Baraka Obama: «Meni endigi jerde sailaýaldy naýqandar kútpeidi. Budan bylaiǵy maqsatym Amerika úshin tiimdi bolatyn sheshimder qabyldaý» dedi. Respýblikalyq partiianyń ókilderine ózi atap ótken máseleler boiynsha birlese jumys isteýdi usyndy. Al sarapshylar bul «Baraktyń el aldyndaǵy eń úzdik úndeýi. Eger úndeýdi budan sál erterek jariialaǵan bolsa Kongresstegi Respýblikalyqtardyń sany qazirgidei kóp bolmas edi» deidi.
P.S. BASTY NAZARDA – ÝKRAINA
Eki eldiń kóshbasshylary Ýkrainanyń ońtústik-shyǵysyndaǵy jaǵdaidy talqylady. Nursultan Nazarbaev Qazaqstan tarapynyń kózqarasy boiynsha Ýkraina, Resei, Germaniia jáne Frantsiia basshylary deńgeiindegi kelissózder arqyly sheshilýi múmkin osy máselemen jeke ózi ainalysyp jatqanyn aitty. Qazaqstan Prezidenti amerikalyq áriptesinen Ýkraina máselesi boiynsha ortaq mámile jolyn izdestirý isine meilinshe belsendi qatysýdy ótindi. Memleket basshysy Reseige qatysty ekonomikalyq sanktsiialar Ortalyq Aziia óńirine de yqpal etip jatqanyn aitty.
