AQSh-tyń Qazaqstandaǵy elshiliginiń málimetinshe, arnaiy ókil Qazaqstannyń joǵary laýazymdy tulǵalarymen «Aýǵanstandaǵy jaǵdaidy beibit retteý, AQSh áskerin Aýǵanstannan áketý jáne aimaqtaǵy qarym-qatynas, saýda jáne yntymaqtastyqtyń bolashaǵy máselelerin» talqylaidy.
– Qazaqstanmen qarym-qatynasty baǵalaimyz. Qaýipsizdik salasynda tyǵyz qarym-qatynas jasap kelemiz. Eki el de osy máselege alańdaidy. Biz sonymen birge saiasi deńgeide, adam quqyǵy salasynda da tyǵyz áriptestik ornattyq. Prezidenttiń adam quqyǵy týraly málimdemesin jyly qabyldadyq jáne prezident tapsyrmasynyń oryndalǵanyn kórgimiz keledi. Biz sonymen birge tyǵyz ekonomikalyq qarym-qatynas ta ornattyq. Energetika salasyndaǵy kompaniialarymyz Qazaqstannyń ekonomikalyq damýyna belsendi túrde úles qosyp jatyr, – dedi Zalmai Halilzad.
Elshiniń sózine qaraǵanda, «AQSh Ortalyq Aziia elderiniń egemendigin jáne táýelsizdigin nyǵaitýǵa talpynady, olardyń territoriiasynyń tutastyǵyn qoldaidy jáne Aýǵanstanda beibitshilik pen kelisim ornatý máselesi boiynsha senimdi ári myqty áriptes bolǵysy keledi». Onyń aitýynsha, bul máseleni birlese otyryp sheshýge bolady.
– Aimaq qaýipsizdigi máselesimen Qazaqstan men AQSh birlesip ainalysqany mańyzdy. Aýǵan halqynyń 40 jyl boiǵy soǵys azabyn eskersek, beibitshilikke qol jetkizý boiynsha jumys istegen lázim. Qazaqstannyń bitimger el retinde bedeli bar, – dedi Halilzad.
Qazaqstannyń Aýǵanstandaǵy beibitshilik pen kelisimdi ornatýǵa qosqan úlesine toqtalǵan elshi «Qazaqstan Aýǵanstanda adam quqyǵy, áiel quqyǵynyń saqtalýyna múddeli ekenin tanytyp otyr» dedi.
– Qazaqstan Aýǵanstan azamattarynyń bilim alǵanyn qalaidy jáne aýǵan stýdentteriniń bilim alýy úshin edáýir grant bólgen (Qazaqstan jyl saiyn aýǵan stýdentteriniń oqýy úshin ondaǵan million dollar qarajat bóledi, 2019 jyldan bastap Qazaqstanda aýǵan áielderiniń bilim alýy baǵdarlamasy júzege asyrylyp jatyr – red.). Qazaqstan sonymen birge eldiń damýyna da kómek berdi, atap aitqanda Aýǵanstandaǵy temir joldyń bir bóligin salyp berýge ázir ekenin bildirdi, azyq-túlik retinde gýmanitarlyq kómekpen qamtamasyz etti. Buǵan qosa, árine, terrorizmmen kúres máselesi de bar. Meniń oiymsha, osy salalardyń barlyǵynda ásirese, damý, aimaqtaǵy yntymaqtastyq jáne terrorizmmen kúres boiynsha birge kóp sharýa atqara alamyz dep sanaimyz, – dedi Halilzad.
15 sáýirde amerikalyq New York Times basylymy AQSh-tyń resmi tulǵalary Qazaqstan, Ózbekstan jáne Tájikstan biligimen bailanysqa shyǵyp, aimaqta baza ashý máselesin talqylady dep jazǵan. Ortalyq Aziiada áskeri baza ornatý máselesi týraly suraǵan Azattyq tilshisiniń suraǵyna spiker «AQSh Aýǵanstannan áskerin alyp ketkennen keiin ol jaqtaǵy beibitshiliktiń saqtalýyna úles qosý úshin aimaqtaǵy jáne odan tys ózge eldermen osy baǵytta birigip jumys isteý strategiiasyn talqylap jatyr» dedi.
AQSh Aýǵanstannan áskerin áketkennen keiingi jaǵdaiǵa toqtalǵan Halilzad «AQSh áskeri ketkenmen Amerika ketpeidi» dep málimdedi. Onyń pikirinshe, Aýǵanstandaǵy jaǵdaidy turaqtandyrýdyń eń qolaily tásili – qaqtyǵysty áskeri jolmen emes, saiasi jolmen retteý.
– DAISh (ózin "Islam memleketi" dep ataityn ekstremist toptyń arabsha qysqarǵan ataýy, Qazaqstanda tyiys salynǵan uiym – red.) aimaqqa zor qaýip tóndirip otyr. «Taliban» qozǵalysy DAISh-pen soǵysady, olar ózara qarsylas. DAISh-pen kúresip jatqan aýǵan úkimeti DAISh-ty qater dep biledi. Eger «Taliban» men aýǵan úkimeti DAISh-pen birigip kúresse, Aýǵanstan kúshtirek bolar edi. Qazirgidei bulyńǵyr kezeńde yntymaqty arttyrýǵa, onyń ishinde Qazaqstanmen de áriptestikti nyǵaitýǵa kúsh salamyz, – dedi Zalmai Halilzad. Ol Qazaqstan men aimaqtaǵy ózge elder «ekstremizm men terrorizm máselelerin birge sheship, onyń aldyn alýǵa daiyn bolýy tiis» dedi.
Elshi Zalmai Halilzad 2018 jyly 21 qyrkúiekte AQSh-tyń Aýǵanstandaǵy beibitshilik pen kelisim boiynsha arnaiy ókili bolyp taǵaiyndalǵan. 2007-2009 jyldary – AQSh-tyń BUU-daǵy turaqty ókili, 2005-2007 jyldary AQSh-tyń Iraktaǵy elshisi bolǵan. 2003-2005 jyldary AQSh-tyń Aýǵanstandaǵy elshisi qyzmetin atqarǵan.
