Aidananyń jazǵanyna qaraǵanda álgi surap jatqan adamynyń boiynda da, oiynda da keremet bir qorqynysh bar siiaqty. Oqyp otyryp, oiyma bir anekdot túsip ketti.
Ońtústikte bir apamyzdyń qyzy kúieýge ketip, ekinshi bir kórshi apamyz álgi úige «qutty bolsyn!» aityp barypty. Sóitse, apamyz «Oiymdaǵydai jerge barmadyń-aý, masqara boldym-aý!» dep qýanýdyń ornyna ketken qyzǵa degen ókpesi qara qazandai bolyp jylap otyr eken.
Sasyp qalǵan kórshisi: «Oibai-ai, qyzyń nemene orysqa tidi me?» deidi ǵoi. Sonda apamyz kóziniń jasyn bir syǵyp alyp: «Orysqa tise, arman ne? Naimanǵa ketti ǵoi, naimanǵa!» degen eken.
Bul árine bireýlerdiń oinap aitqan ázil áńgimesi ǵoi. Biraq, oiyn bolsa da ar jaǵynda shyndyqtyń qulaǵy qyltiady. Kúndelikti ómirde adamdardy rý-rýǵa, jer-jerge bólinip: «Anaý – anandai, mynaý – mynandai» dep, bir-birin jamandap, ózin kóterip, ózgeni tómendetip jatqanyn kóp kezdestiremin. Sondai sholaq oilardy oqyǵan saiyn, keibireýlerdiń óresiniń tómendeý ekenin kórgen saiyn birtúrli kóńilim buzylyp, janym aýyrady.
Aityńdarshy, aǵaiyn, nege bólinemiz? Uly Abaidyń ózi «Birińdi qazaq, biriń dos, Kórmeseń – istiń bári bos» degen joq pa?
Osy Feisbýktyń ózinde: «Biz analardan artyqpyz, mynalardan joǵarymyz!» dep elge-jerge, qalaǵa bólinemiz. Odan qalsa júzge, sosyn rýǵa bólinemiz. Sosyn baryp, ózimizdi ózimiz dáriptep, ózgeden artyq sanaimyz.
Áleýmettik jeliden naimandar týraly kóp oqimyn. Bireýler naimandardy maqtap, baǵasyn aspandatyp jatase, endi bireýler «Naiman degen ondai, naiman degen sondai» dep, kózben kórip, qolmen ustaǵandai etip, adamnyń aqylyna syimaityn birdeńelerdi jazyp otyrady.
Basqasyn aitpai-aq qoiaiyn, oǵan búgingi posttyń astyna jazylǵan komentariilerdiń ózi dálel. Bireýler maqtap, ekinshileri jaqtap, endi bireýler dattap jazypty.
Sonda deimin-aý, búkil qazaq bir bólek te, naimandar – bir bólek pe? «Úsh júzden turatyn qazaq rýǵa bólinbegen, rýdan quralǵan» dep jatamyz. Naiman da – orta júzdiń bir rýy. Aqyny elin jyrlaǵan, batyry jaýdan jerin qorǵaǵan, eshkimnen artyq ta emes, kem de emes kádimgi kóp rýdyń biri.
Al endi sol rýda turǵan ne bar, aǵaiyn? Shyqqan júzine, rýyna emes adamnyń adamgershiligine qaraý kerek dep oilaimyn.
Biz uly Abai, ǵulama Shákárim, dana Muhtarlardy dúniege ákelgen kieli óńirde turamyz. Osy Abai aýdanynyń (ShQO) úshten biri – naimandar. Osy kúnge deiin sol naimandar bireýdiń basyn jaryp, kózin shyǵarypty degendi estigen joqpyn.
Men tanityn naimandardyń bári de oqyǵan, kózi ashyq, kókiregi oiaý, eli men jerin qalytqysyz súietin, tili men dinin qasterlei biletin, ary men adamgershilgin bárinen joǵary qoiatyn abzal jandar. El basqaryp, bilikti basshy atanyp, kósh bastap otyrǵandary qanshama?
Sondyqtan aǵaiyndar, naimanmen quda bolýdan qoryqpańyzdar! Olar da sizder siiaqty ul ósirip, qyz tárbielep otyr. Bul nege naimannyń sózin sóilep otyr demeńizder. Men tek óz oiymdy aityp jatyrmyn. Al ózim naiman emespin. Qaraǵandy oblysyndaǵy Toqyraýyn boiyn jailaǵan Dadan Tobyqtynyń qyzymyn.
(Jazba avtordyń Feisbýktaǵy paraqshasynan alyndy)
https://dalanews.kz/14683
