Maqtaaralda maqta klasteri damidy

Maqtaaralda maqta klasteri damidy

Maqtaaral aýdanynda maqta-toqyma klasterin damytýda 2024-2030 jylǵa deiin jalpy quny 70 mlrd. teńgeni quraityn 8 iri jobany júzege asyrý josparlanǵan. Osy arqyly 3020 adam jumyspen qamtylyp, biýdjetke qosymsha 1 mlrd. 862 mln. teńge salyqtyq túsimder túsedi dep boljanýda. Bul týraly oblys ákimdiginde Maqtaaral aýdanynyń 2030 jylǵa deiingi ekonomikalyq damý strategiiasy talqylanǵan májiliste aityldy. Túrkistan oblysynyń ákimi Darhan Satybaldy Maqtaaraldyń damý qarqynyn arttyrý kerektigin aityp, jaýaptylarǵa tiisti tapsyrmalar berdi,  dep habarlaidy Dalanews.kz Túrkistan oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap. 

– Biz Maqtaaral aýdanyn damytýda negizgi basymdyqtardy aiqyndap, josparlap almasaq, ekonomikalyq damý bolmaidy. Naqty usynystar az. Damý josparyn naqtylap, kúsheite túsken jón. Maqta klasteri, aýyl sharýashylyǵyn ártaraptandyrý, sý únemdeý tehnologiialaryn engizý mańyzdy. Aýyl sharýashylyǵy daqyldaryn tereń óńdeýge basymdyq berilsin. Logistikalyq áleýetti kóterý de nazarǵa alynsyn. Jumysty jandandyryńyzdar, – degen Darhan Satybaldy jospardy jetildirýdi tapsyrdy.

Maqtaaral aýdanynyń ákimi Baqyt Asanovtyń aitýynsha, «Cotton MAKTA» JShS tarapynan 2025-2026 jyldar aralyǵynda jyldyq qýattylyǵy 10 myń tonna bolatyn jip iirý fabrikasyn salý josparlanýda. 800 jańa jumys orny ashylady. «Global Textile» JShS tarapynan Birlik aýyldyq okrýginen 10 gektar jerge 13,8 myń tonna qatty jáne boialǵan jaima óńdeý fabrikasyn salý jobasy ázirlenýde. Búgingi tańǵa 10 myń tonna maqta shikizatyn qabyldaityn beketiniń qurlysy júrgizilýde. Joba quny – 21 mlrd.teńge, 1000 adamǵa jańa jumys orny ashylady degen boljam bar. «Tulpar textile» JShS 2025-2028 jyldary 5 myń tonna jip iiretin fabrika salýdy kózdep otyr. Al «Tamila» JShS 2026 jyly maqta qabyldaý zaýytyn salýǵa nietti. Sonymen birge «HlopkoPromIýg» JShS, «ZHANNASYL TEXTILE» JShS, jáne «ZHYBEK TEXTILE» JShS-lary da maqta klasteri boiynsha jobalardy júzege asyrady.

Damý strategiiasynda investitsiialyq jobalarǵa basymdyq berilgen. Maqtaaral aýdany boiynsha 2024-2030 jyldarǵa jalpy quny 94,1 mlrd. teńgege 53 investitsiialyq jobany iske asyrý josparlanýda. Ashylatyn jumys oryndary – 3810. Salyqtyq túsimder 2 mlrd. 451 mln. teńgege ulǵaiyp 10 mlrd. 431 mln. teńgege jetedi dep kútilýde. Aýyl sharýashylyǵy salasynda jalpy quny 15,8 mlrd. teńge bolatyn 26 joba júzege asyp 541 jumys orny qurylady. Ónerkásip salasynda jalpy quny 75,3 mlrd. teńge bolatyn 16 joba júzege asyp, 3100-den astam jumys orny qurylady dep kózdelgen Salyqtyq túsimder 1 mlrd. 969 mln. teńgege jetedi dep mejelengen. Týrizm salasynda 11 joba júzege aspaq.

Ónerkásip salasyndaǵy 11 jobanyń, 7-eýi indýstrialdy aimaqta ornalasa, 4 joba arnaiy aimaqtarda júzege aspaq. Maqtaaral aýdany indýstiraldy aimaǵynyń jalpy jer aýmaǵy – 24 gektar. Qazirgi tańda atalǵan aimaqta quny 3 mlrd. 450 mln. teńgeni quraityn, 137 jumys ornyn qamtityn 4 joba jumys isteýde. 2024-2030 jyldary aralyǵyna jalpy quny 4 mlrd. 740 mln. teńgeni quraityn, 7 joba josparlanyp, 100-ge jýyq jumys orny ashylady dep boljanýda.

Egin sharýashylyǵy daqyldaryn ártaraptandyrý boiynsha 2030 jylǵa deiin maqtany 30 myń gektarǵa mólsherlep, iaǵni 3,7 myń. gektarǵa azaityp, ónimdilikti 60 tsentnerge ulǵaitý josparlanyp otyr. Maqta daqylynyń 15 myń gektaryn sý únemdeý tehnologiiasymen egý mejelengen. Júgeri daqylyn 2,6 myń gektardan 4,1 myń gektarǵa kóbeitý, mash daqylyn 0,2 myń gektardan 2,1 myń gektarǵa kóbeitý josparǵa engizilgen. 2025 jyly «Agro Gruz» logistikalyq kompaniiasy arqyly 10 myń tonna ónimdi saqtaýǵa arnalǵan qoima ashý josparlanyp otyr. Tut aǵashy alqaby ulǵaiady.