Psihologiia, filosofiia tarihynda bolsyn liderlikke berilgen anyqtamalar óte kóp. Solardyń ishindegi ómirsheńdigin joimaǵan Batys Michigan ýniversitetiniń qurmetti professory Piter G. Northaýstyń «Kóshbasshylyq teoriia jáne praktika» atty eńbegindegi myna anyqtama: «Kóshbasshylyq – bir adamnyń ortaq maqsattarǵa qol jetkizý úshin bir top adamǵa yqpal etý protsesi». Anyqtamadan ańǵaratynymyz kóshbasshylyq protsess. Eger ol protsess bolsa demek kez kelgen tulǵa kóshbasshy bola alady degen sóz. Sondai-aq ǵalym kóshbasshynyń boiynda tómendegidei minez-qulyq bolýy kerek dep oilaidy: yqpal etý minez-qulyq modeli; nusqaý berýshilik minez-qulyq modeli; qoldaý kórsetýshi minez-qulyq modeli. Keiingi zertteýlerde liderdiń, iaǵni kóshbasshynyń boiynda mynadai qabiletterdiń bolýy kerektigin kórsetedi: Ujymdy sońynan ergize alý; Basqalarǵa áser etý; Jaǵdaiatty basqarý; Maqsatty qoiý, qabyldaý; Maqsatqa ujymmen birge jetý. Bir qaraǵanda, joǵaryda kórsetilgen qabiletter men minez-qulyqtar qiyn kórinbeýi múmkin. Biraq bul – úlken jaýapkershilik. Eger adam ómirinde belgili bir mańyzdy maqsattarǵa qol jetkizgisi kelse onda, kóshbasshylyq qabiletterin damytqany abzal. Sebebi tsifrly tehnologiianyń damyǵan zamanynda adam óz boiyndaǵy osyndai kóshbasshylyq, odan ózge de erekshe qabiletterin jetildirip otyrmasa, onda kóp ishine jutylyp ketedi. Dúniege kirpish bolyp qalaný úshin, tutas, myqty, kirpishke ainalý kerek. Boiyna kóshbasshylyq qabiletter men minez-qulyq erekshelikterin jinaǵan adam jerde qalmasy anyq.
Jýbanazarova N.S.
Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ
psihologiia ǵylymdarynyń kandidaty, professor.
Daldabai Á.D., Asanova S. Q.
Ál-Farabi atyndaǵy qazaq Ulttyq ýniversitetiniń
Qoldanbaly qazaq til bilimi mamandyǵynyń
1-kýrs magistranttary
