Bul týraly búgin, 13 mamyr kúni «Kameda» qoǵamdyq qorynyń uiymdastyrýymen QR Ulttyq ftiziopýlmonologiia ortalyǵynda Qazaqstandaǵy týberkýlez aýrýynyń qazirgi jaǵdaiy týraly baspasóz jiynynda aityldy, dep habarlaidy dalanews.kz tilshisi.
«Basqa elderde bul apparat arqyly tekserýden ótýdiń ózi óte qymbat, máselen, Reseide GeneXpert MTB/RIF arqyly ókpeni tekserýdiń quny – 45 dollar. Al bizde turǵyndar tegin tekserile alady. Ministrliktiń qaýlysy boiynsha adam osy aýrýmen aýrýy múmkin degen kúdik bolsa, birden osy GeneXpert MTB/RIF arqyly tekseriledi. Týberkýlez belgisin eki saǵattyń ishinde anyqtap qana qoimai, infektsiianyń qandai túri ekenin, onyń dárige qanshalyqty tózimdi ekenin de dál anyqtaidy», - dedi Ulttyq ftiziopýlmonologiia ortalyǵynnyń baqylaý jáne baǵalaý, epidemiologiia jáne statistika, aqparattandyrý departamentiniń basshysy.
Jýrnalsiterdiń suraǵyna jaýap bergen ortalyq mamandary aldaǵy birneshe jylda týberkýlez aýrýy kóbeiýi múmkin.
«2020-2021 jyldary osy koronavirýstyń saldarynan keibir meditsinalyq mekeme jabyldy. Tek qana koronavirýsqa qarsy jumys istedi. Sondyqtan týberkýlezge qarsy skrinigter tolyq ótkizilgen joq. Shaǵymdary bar adamdar tolyqtai baryp, qaralmady. Sondyqtan bizdegi boljam boiynsha týberkýlezben aýyrǵandar 2022-23 jyldary 10% deiin ósýi múmkin degen boljam bar. Ókpesinde jaiylmaly ózgeristeri bar, ydyraý qýystary bar adamdarda týberkýlez kóp anyqtalyp jatyr. Aýrý ýaqytynan keshirek anyqtalyp jatyr. Keshirek degen sóz, naýqas úiinde týǵan-týysqanymen, qoǵamdaǵy adamdarmen qatynasta bolady. Al aýrý aýa arqyly taralatyndyqtan týberkýlezdiń basqa adamdarǵa da juǵý qaýpi joǵary. 2021 jyldyń aiaǵynda bizde týberkýlezben aýyrǵan 6824 adam anyqtaldy. Solardyń 85%-y – ókpe týberkýlezi, qalǵany ókpeden tys aýrýlar. Bul naýqastardyń 40% bakteriia bólýshi adamdar boldy», - dedi QR DSM Ulttyq ftiziopýlmonologiia ǵylymi ortalyǵynyń Departament jetekshisi Panagúl Jazyqbekova.
Biyl Ulttyq ftiziopýlmonologiia ortalyǵynnyń qurylǵanyna 90 jyl tolyp otyr. Ǵylymi ortalyqtyń qazirgi tańdaǵy eń basty jumysy – oblystarǵa ádistemelik-uiymdastyrý kómegin kórsetý. Ortalyqtyń mamandary týberkýlez boiynsha barlyq narmativtik-quqyqtyq qujattardy daiyndaidy, iaǵni, týberkýlezdi qalai anyqtaý kerektigin ǵana emes, ony emdeýdiń joldaryn da tek osy ǵylymi zertteý oralyq arqyly el kóleminde iske asyrylady.
