Freedom Inside '26

Jetisýda óndirilgen dárilik shópter AQSh pen Eýropaǵa eksporttalýda

Jetisýda óndirilgen dárilik shópter AQSh pen Eýropaǵa eksporttalýda
Qazaqstandaǵy dárilik shópterdi ósirip, jinap, ony ishinara óńdep otyrǵan, eksportqa baǵyttalǵan jalǵyz kásiporyn Jetisý oblysynda jumys istep tur. Munda tabiǵi-klimattyq jaǵdailarǵa bailanysty 400-den 650 tonnaǵa deiin ósimdik jinalady. Bul kólemniń barlyǵy derlik Eýroodaq elderine, Reseige, Túrkiiaǵa, AQSh-qa eksporttalady, ónimder sertifikattalǵan.

Sarqan aýdanynda ornalasqan «Azia Gold» JShS kásipornynyń 30 jylǵa jýyq tarihy bar, bul kásip alǵashynda jabaiy shópter terýden bastalǵan. Kásiporyn direktory Aleksei Korjikovtyń aitýynsha, keiin túimedaqty ózderi ósire bastady. «Buǵan eki nárse áser etti. Ózimiz ósirsek, birinshiden shikizat qoljetimdi bolady, ekinshiden jerimizdiń tabiǵi resýrstaryn saqtaýǵa oń áserin tigizedi» deidi kásipker. Bul sózdiń de jany bar, sebebi Sarqan aýdanynyń taýly aimaqtarynda jabaiy almadan bastap ósimdiktiń kóptegen túri ósedi. Ony saqtap qalý – ortaq mindet.

– Alǵashynda tuqymdy Reseiden, Eýropadan satyp aldyq. Keiin olardy óz klimatymyzǵa beiimdedik. Óz tuqymymyz men kóshet materialyn alyp, egis alqaptaryn keńeite bastadyq. Qazir dárilik shópterdiń egis alqaby 5 myń gektarǵa jetti. Túimedaq, jalbyz, sálben, valeriana, qalaqai, lavanda, sondai-aq dolana, qarabúldirgen, tańqýrai siiaqty dárilik shópterdiń 10-nan astam túrin ósiremiz, – dedi Aleksei Korjikov.

Bir ǵana túimedaqtyń óziniń paidaly qasietteri shash etekten. Gúldiń ózegi bólek, qalǵan bóligi bólek arnaiy jabdyqta usaqtalady. Sonyń nátijesinde odan eki túrli ónim alynady. Onyń óndiriletin jyldyq kólemi 250-300 tonnaǵa jetedi.

Qaita óńdeýden ótken gúlder men odan alynǵan fraktsiiadan keiin shai jáne dietalyq qospalardyń barlyq túri jasalady. Biraq sheteldik tutynýshylar kóbine  tańqýrai men qaraqattyń hosh iisti japyraqtaryn negizinen jeke sýsyn nemese shaiǵa paidaly jáne dámdi qospa retinde paidalanady.

– Emdik shóp óńdeýdi jolǵa qoiý úshin quny shamamen 46 myń eýro bolatyn eýropalyq óndiristiń 3 arnaiy apparatyn satyp aldyq. Bólshekterdi aýystyrýdyń arqasynda, ártúrli baǵdarlamalardyń kómegimen bul qurylǵylar kóp fýnktsiia atqara alady. Degenmen aýyl sharýashylyǵy tehnikalaryn satyp alý kezinde memleketten sýbsidiia aldyq, bul bizge edáýir qoldaý boldy, – deidi direktor.


Atap ótsek, shóp ósiriletin alqaptar aýdan ortalyǵynan 20 shaqyrymnan astam jerde Qarǵaly, Qaraýyltóbe aýyldarynyń mańynda ornalasqan. Ásirese ósimdikterdiń ekologiialyq jaǵynan taza bolýyna erekshe nazar aýdarylady, sondyqtan aramshópterdi joiýǵa tek Eýropalyq standartqa sai gerbitsidter qoldanylady.

Al qoimalary, óńdeý jáne saqtaý tsehtary Sarqan qalasynda ornalasqan. Kásiporynda 55 adam jumys isteidi. Tabysqa ortaq eńbektiń arqasynda jetip otyrmyz deidi kásiporyn direktory. Onyń aitýynsha, degenmen jumysshy qoly áli de jetkiliksiz.

– Jalaqysy 200 myń teńgege jetetin kóshet materialymen jumys isteý kezeńinde biz jumysqa áiel azamattardy kóbirek tartýǵa tyrysamyz. Árine, bul jumysqa kóp ýaqyt ketedi. Jalpy, bizdiń sharýashylyqta jalaqy jumys pen óndiris túrine bailanysty. Munda dárilik shópterden basqa dándi daqyldar, tary, kúnbaǵys ósiriledi. Jalaqy aiyna 900 myń teńgege jetetin kezder de bolady, – dedi Aleksei Qorjyqov.

Nikolai Kozlovskii kásiporynda 5 jyldan beri jumys isteidi. «Shóp sebemiz, tazalaimyz. Qolyma 140 myń teńge alamyn. Jaǵdaiymyz jaqsy, sondyqtan osynda birneshe jyl qatarynan jumys istep kelemin» deidi ol.

Aldaǵy josparlary týraly aita kele, kásiporyn direktory dárilik shópter sharýashylyqtaǵy daqyldar alqabynyń nebary 30% alyp jatqanyna qaramastan, dárilik shópterden túsetin tabystyń joǵary ekenin de atap ótti. Aldaǵy ýaqytta kóshet ósirý úshin jylyjailar salýdy josparlap otyr.  Sebebi keibir ósimdikterdi erte kóktemde otyrǵyzý kerek. Sonymen qatar kásiporyn basshylyǵynyń ámbebap dámdeýishter ósirsek degen de oiy bar.


Atap ótsek, qazir «Azia Gold» JShS kásipornynda túrli dárilik shópter men ósimdikterdiń 10-nan astam túri ósiriledi. Alqap maýsym-shilde ailarynda gúldep turady. Jaz mezgilinde túrli tústi gúlderimen kómkerilgen alqapty kórýge qyzyǵatyndar qatary kóbeiip jatsa tańǵalmaimyz. Óitkeni kásiporyn osy jumys qarqynyn báseńdetpei, irgesin keńeite beretin bolsa, bolashaqta agrotýrizm baǵytyndaǵy tanymal orynǵa ainalýy múmkin.

– Ónimderimizge degen suranys bizdiń óndirý qýatymyzdan da asyp tur, iaǵni fitoónim shyǵarý – bolashaǵy bar sala, sondyqtan biz kásiporyndy keńeitýdiń naqty josparlaryn jasap jatyrmyz, – dedi Aleksei Viktorovich.