Taldyqorǵanda jańbyrlatyp sýaratyn qondyrǵylar shyǵaratyn zaýyt salynady. Qyrkúiek aiynda iske qosylatyn kásiporynnyń qýaty jylyna 1000-ǵa jýyq jańbyrlatqysh mashinany quraýǵa jetedi, bul jyl saiyn 30-40 myń gektardy ylǵal únemdeitin tehnologiialarmen qamtýǵa múmkindik beredi, – dep habarlaidy Dalanews.kz Jetisý oblysy ákiminiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
Kásiporynnyń Taldyqorǵandaǵy indýstrialdy aimaq aýmaǵynda salynatyny belgili boldy. «Jetisý Agro kesheni» JShS kompaniiasy iske asyratyn bul jobanyń jalpy quny 2 mlrd teńge. Bólingen jer ýchaskesinde tiisti daiyndyq jumystary júrip jatyr. Aimaq basshysy Beibit Isabaevqa bolashaq kásiporynnyń múmkindikteri týraly aita kele, kompaniia direktorynyń orynbasary Qairat Ospanov zaýyt jylyna 960 birlik jańbyrlatqysh mashina quraýǵa qaýqarly ekenin jetkizdi.
Óndiris barysynda shikizat retinde otandyq metall, sol siiaqty datchikter, búrikkishter sekildi quramdas bólikterdiń amerikalyq túrleri paidalanylady. Dánekerleý men lazerlik jumystardy júrgizý úshin óndiristik tsehqa ornatylatyn stanoktar da amerikalyq bolmaq.
Sonymen qatar bolashaqta traktor qurastyrý tsehy ashylyp, osy tehnikaǵa qyzmet kórsetetin servistik ortalyq qurylady. Ázirge 40 jumys ornyn ashý kózdelgen. Jobanyń iske asyrylýynyń egjei-tegjeiine qyzyǵýshylyq tanytqan Beibit Isabaev qajetti qoldaý kórsetiletinin atap ótti. Jalpy bul osy kúzde iske qosylatyn jalǵyz kásiporyn emes. Indýstrialdy aimaqta ónerkásiptik akkýmýliatorlar shyǵaratyn zaýyt salý jumystary jalǵasyp jatyr. Osy kúni oblys ákimi bul kásiporynnyń qurylysymen de tanysty.
«ASMA Industrial» JShS ókilderiniń aitýynsha, qurylysty jazdyń ortasynda aiaqtap, qyrkúiek aiynda iske qosý josparlanǵan. Jańa zaýyttyń óndiristik qýaty jylyna 210 myń dana akkýmýliator shyǵarýǵa jetedi, jobaǵa 3,2 mlrd. teńge investitsiia tartyldy. Kompaniianyń teń quryltaishysy Serikbai Ájmaǵanbetovtyń sózine súiensek, kásiporynda statsionarlyq indýstriialyq batareialarda, iaǵni kún jáne jel elektr stantsiialarynda, teplovozdarda, júk tieý elektrotehnikasynda paidalanylatyn ónerkásiptik akkýmýliatorlar shyǵarylatyn bolady. Mundai ónimder, mysaly, «Qazaqtelekom», «KEGOC» siiaqty kompaniialar úshin kerek.
Jalpy alǵanda, ónerkásiptik batareialar elektr energiiasyn úzdiksiz berýmen ainalysatyn kásiporyndar men uiymdarda qoldanylady, iaǵni olar rezervtik elektrmen jabdyqtaýdy qamtamasyz etýde paidaly. Óndiristi uiymdastyrý úshin Ońtústik Koreia jabdyqtary ákelingen. Kompaniia ókilderiniń aitýynsha, kásiporynda daiyn ónimdi ótkizýde qiyndyq týmaidy, óitkeni qazirgi kezde eksportty uiymdastyrý úshin BAÁ kompaniiasymen iskerlik bailanys ornatý jóninde usynystar bar.
Jetisý oblysynyń «jasyl» energetikany odan ári damytýda áleýeti zor ekenin aita kele, Beibit Isabaev Alakól aýdanynda investorlar qýaty 1 GVt bolatyn eń iri JES salýdy josparlap otyrǵanyn, bul da «ASMA Industrial» JShS ónimderiniń suranysyn arttyratynyn eske saldy. Aita ketsek, ótken jyly Jetisý oblysynda elektr energiiasynyń 75%-y jańartylǵan energiia kózderinen óndirildi. Búgingi kúni óńirde belgilengen qýattylyǵy 210,5 MVt bolatyn 15 JEK nysany jumys isteidi.
Bul rette oblys ákimi Beibit Isabaev máseleniń barynsha qysqa merzimde sheshiletin aityp, buǵan qatysty jaýapty tulǵalarǵa tiisti tapsyrmalar berildi. «Jýyq arada zaýytty iske qosýdyń mańyzy úlken. Onyń ústine tehnikalyq, tehnologiialyq jaǵynan daiyn bolǵandyqtan, bul qiyndyq týǵyzbaidy. Zaýyt turaqty jumys istese, jergilikti fermerlerdiń kúnbaǵys ósirýmen túbegeili ainalysýyna múmkindik týady, óitkeni ónimin naqty ótkizetin orny bolady. Sodan keiin shikizatty kezeń-kezeńimen syrttan ákelýdiń qajeti bolmaidy. Sonda daiyn ónimniń quny da tómendeidi degen sóz. Sonyń nátijesinde bolashaqta zaýyt ósimdik maiyn óndirýdiń mańyzdy klasterlik tizbegine ainalady», - dep atap ótti B.Isabaev.
Búginde kásiporyn jylyna 50-60 myń tonna shikizat óńdeidi, odan ári 100 myń tonnaǵa deiin jetkizbek. Kásiporyn qyzmetkerleriniń aitýynsha, 100 myń tonna kúnbaǵys tuqymynan shamamen 40 myń tonna ósimdik maiyn, sondai-aq aýyl sharýashylyǵy qustaryn azyqtandyrý úshin keńinen qoldanylatyn jom alýǵa bolady. Zaýyt temir jol ýchaskesi qalpyna keltirilgennen keiin 1-2 aidan keiin óz jumysyn qaita bastaidy dep mejelengen.
Jumys saparynyń jalǵasynda Beibit Isabaev keramogranitti plitalar óndiretin «Almaz-Keramiks» JShS kásipornynyń jumysymen tanysty. Belgili bolǵandai, kásiporynda plitalardyń 15 túri shyǵarylady, 260 jumys orny qurylǵan. Óndiriste otandyq shikizat paidalanylady, al daiyn ónim Qazaqstan boiynsha da, Reseide de satylady. Kásiporynnyń óndiristik qýaty jylyna 2 mln. sharshy metr plitka shyǵarýǵa jetedi.
