Májilis otyrysynda «Jer qoinaýy jáne jer qoinaýyn paidalaný týraly» kodekske engiziletin túzetýlerdiń tanystyrylymy barysynda depýtattar arasynda daý týyndady, - dep habarlaidy Dalanews.kz.
Májiliste Ekologiia máseleleri jáne tabiǵatty paidalaný komitetiniń tóraǵasy Edil Jańbyrshin alǵashqy saýaldy qoidy.
«Geologiia komitetiniń geologiialyq aqparatty esepke alý, saqtaý, júieleý, jinaýdy, qol jetkizýdi qamtamasyz etý jónindegi quzyretin ulttyq operatorǵa berý jóninde norma kózdelgen. Memleket basshysy 2021 jylǵy 1 qyrkúiektegi joldaýynda «Tiimdi ulttyq geologiia qyzmetin qurý kerek, bul organ jer qoinaýyn kimge jáne qalai berýdi sheshetin monopoliske ainalmaýy tiis. Onyń mindeti — investorlarǵa keshendi qyzmet kórsetip, qoldaý bildirý» dep tapsyrma berdi.
Bul jerde múddeler qaqtyǵysy týyndamai ma? Memlekettik fýnktsiialardy ulttyq operator retinde aktsionerlik qoǵamǵa berý durys pa? Bul memleket menshigindegi geologiialyq aqparattyń joǵalýyna ákelmei me? Óitkeni ulttyq geologiialyq qyzmetti jekeshelendirý qaýpi bar. Osy túzetýlerdi qabyldaý ulttyq qaýipsizdiktiń shaiqalýyna alyp kelmei me? Umytpaýymyz kerek, Konstitýtsiianyń 6-baby boiynsha búkil bailyq halyqtiki, jekemenshiktiki emes. Ony memleket basqarýy kerek» - dedi depýtat.
Bul saýalǵa Geologiia komitetiniń tóraǵasy Erlan Akbarov jaýap berdi.
«Geologiialyq aqparat Geologiia komitetinde, memlekettiń menshiginde bolýy kerek. Geologiialyq aqparattar bizdiń Geologiia komitetiniń balansynda. Ony tsifrly formatqa kóshirip, biryńǵai portalǵa qoiý kózdelip otyr. Paidaly qazbalar jóninde qujatty ýákiletti organǵa berý qanshalyqty aqtaitynyn túsiný qiyn. Sondyqtan geologiialyq aqparat Geologiia komitetinde bolýy kerek», - dedi ol.
Máselege depýtat Baqtyqoja Izmuhambetov aralasty.
«Ótken joly jer qoinaýyn paidalaný jónindegi zańǵa ózgertýler engen kezde osyǵan uqsaityn suraq boldy. Men oǵan qarsy boldym. Eń sońynda Albert Pavlovich qoldaǵan joq. Prezidentke baryp toqtattym. Prezident ákimshiligi komissiia quryp, sol komissiiada durys emes ekenin dáleldedim.
Qazir de qaralyp otyrǵan nársege túbegeili qarsymyn. Tikesin aitaiyn. Jer qoinaýyn 20 jyl basqarǵan adammyn. Bul máseleniń bárin bir kisidei bilemin. Memlekettik múddeni aktsionerlik uiymǵa berý degen - múldem qate. Árine, komitet ministrliktiń qaraýynda. Mynadai suraq qoiaiyn dep edim: jumys tobyna buryn qatysqan joqpyn. Mynany Úkimetke qaraýǵa qai ýaqytta jiberdi jáne Úkimetten kim berdi? Úkimettiń adamy bergen bolsa, anyq-qanyǵyn anyqtaiyq. Nege ol bul tiimdi dep sanaidy? Bul túbegeili durys emes. Birneshe pozitsiia bar. Nege ekenin aita alamyn. «Úkimettiń qorytyndysy bar» deidi. Ne úshin qarap otyrmyz onda? Mynany bergen Úkimettiń adamy Úkimettiń jaǵdaiyn oilaityn kisi emes. Óte durys emes, qate», - dedi ol.
Al Edil Jańbyrshinniń sózinshe, zań jobasynyń áli tanystyrylymy júrip jatyr, jumys toby bastalmaǵan.
«Jumys tobynda siz de barsyz, men de barmyn, bul máseleni mikroskoppen qaraimyz», - dedi ol.
Baqtyqoja Izmuhambetov suraǵyn qaita qoidy: «Qai ýaqyttaǵy jumys toby Úkimetke jiberdi? Qashan? Qai ministrliktermen, qai ministrmen kelisilgen? Men anyqtap, aiaǵyna deiin aparamyn. Qoqan-loqy jasap otyrǵan joqpyn».
«Byltyr qazanda. Bul — bastamashyl zań jobasy», - dedi depýtat Albert Raý.
«Biz jumys tobymen talqylap jatsaq, siz bul «Úkimetpen kelisilgen» dep tótesinen qoiyp otyrsyz. Qai jumys toby jiberdi? Men byltyr da depýtat boldym, meniń qatysýymsyz istep jatsyzdar. Óte qate. Men ne úshin ekenin bilemin. Kim bul múddeni «lobbirovat» otyrǵanyn da bilemin. Qalasańyz, atap bere alamyn», - dedi Izmuhambetov.
«Bul - bastamashyl zań jobasy. Árbir túzetý Prezidenttiń tapsyrmasy negizinde jasalǵan», - dedi Raý.
«Prezidenttiń tapsyrmasy - bárin memlekettiń múddesine sai zańdy jolmen jasaý», - dedi Izmuhambetov.
«Bul - óte aýyr aiyp. Meni memlekettik múddege qarsy dep eshkim aiyptai almaidy», - dep jaýap berdi Raý.
Máselege aralasqan Edil Jańbyrshin zań jobasyn jumysqa endi alyp jatqanyn, áli talqylaityndaryn málimdedi.
Aita keteiik, keshe Májiliste Ekologiia máseleleri jáne tabiǵatty paidalaný komitetiniń tóraǵasy Edil Jańbyrshinniń jetekshiligimen «Jer qoinaýy jáne jer qoinaýyn paidalaný týraly» kodekske engiziletin túzetýlerdiń tanystyrylymy ótti. Zań jobasyna Májilis depýtattary Albert Raý men Konstantin Avershin bastamashy boldy.
Májilistiń aqparatyna súiensek, jobanyń negizgi maqsaty - jer qoinaýyn paidalaný salasyndaǵy ashyq ári básekelestik tártipti nyǵaitý. Sondai-aq, jer qoinaýyn paidalanýdyń biryńǵai portalyn «biryńǵai tereze» retinde zańnamalyq turǵydan retteý.
