Kólik ministri Marat Qarabaev Qaton-Qaraǵai men Kendirlidegi shaǵyn aviatsiiany damytý qanshalyqty oryndy ekeni týraly sarapshylardyń da, óziniń qolastyndaǵylardyń da, azamattyq aviatsiia komitetindegiler men «Qazaeronavigatsiia» RMK qyzmetkerleriniń de oiyn pysqyrmaǵan. Buǵan boljam boiynsha, Kendirli, Katon-qaraǵai jáne Zaisandaǵy áýe qatynasyn damytý máseleleri jónindegi keńestegi er adamdardyń áńgimesi (aýdiosy) dálel. Olardyń bireýiniń daýsy Qarabaevqa uqsaidy, - dep habarlaidy Dalanews.kz Kaztag-qa siltep.
«Ashyǵyn aitaiyn, maǵan da vitse-ministr, komitet, «Qazaeronavigatsiia» shaǵyn aviatsiia jetedi deidi. Úlken áýe kemeleri Kendirli men Katon-Qaraǵaida kerek emes deidi. Biraq baryp keldim ǵoi, meniń oiym múlde basqasha bolyp qaitty», - deidi aýdioda Qarabaev.
Biraq Qarabaev milliard teńgege bola maidalanyp ketpegen.
«Eger áńgime 6-7 milliard teńge jaily bolsa, úlken aviatsiiany úlken áýe kemeleri úshin jasaýdy jón kóremin», - deidi Qarabaev.
Aýdioda bul áńgime aitylardan buryn týristik salaǵa qatysy bolýy múmkin maman (sarapshy) sóileidi.
«Ońtústik Amerikadaǵy Argentina, Braziliia, Chili, Aýstraliiany qarastyrsaq bolady. Qazaqstandaǵy týrizm sol elderdegidei damyp kele jatyr. Eger 100 shaqyrym perimetrdi qarastyrsaq, mysaly Aqtaýdan Kendirlige deiin 60 shaqyrym bolsa, ol jerde aviatsiia salýdyń qajeti joq dep oilaimyn. Kishi aviatsiiany ol jerde Bozjyra bolsa ǵana damytsaq bolady», - deidi sarapshy.
Qarabaev sarapshynyń sózin bólip, úlken áýejai salýdaǵy basty faktor - qala quraýshy «Ózenmunaigaz» kásiporny sebep ekenin aitady.
Sonymen qatar, ol aldyn ala taldaý uiymdastyrý qajet emes ekenin aitady.
«Bizde jospar jasaǵysh, damý baǵdarlamasyn jasaýdy unatatyndar bar. Kelesi jyly jasasam dep edim... Sebebi eger qazir taldaý júrgizip, ony «Prais Voterhaýsqa» (PricewaterhouseCoopers (PwC) jiberip, bireýdi shaqyryp, ol... Aqyry, meniń túsinýimshe, 2026 jyly qandai da bir taldaý jasap, bireýi qoldaityn, bireýi qarsy shyǵatyn eki top paida bolady. Odan da jasap, sonymen qutylaiyq», - deidi Qarabaev. Ol mysal retinde týrister Alakólge jetetin Úsharaldyń áýejaiyn keltiredi.
Al sarapshy kórsetilgen aimaqtarda týrizm maýsym qyzǵan ýaqytta ǵana jumys isteitinin aitady.
«Meniń oiym bylai: Qaton-Qaraǵai boiynsha, ol jerde aýa raiyna bailanysty qiyndyq týyndaýy múmkin. Negizi ózim de Qatonǵa da, Alakólge de baryp turamyn, ol jaqtaǵy problemany bilemin, Balqashtaǵy týrizmdi de damytyp jatyrmyn. Alakólde áýejai bar, ony damytý kerek, kelisemin, biraq ol jer tek maýsym qyzǵanda ǵana jumys isteidi, qysta jumys istemei turady. Iaǵni klimattyq jaǵdai...», - dei bastaǵan kezde Qarabaev sarapshynyń sózin qaitadan bólip jiberedi.
Sóitse Qarabaev ańshylyq týrizmge basymdyq beretin bolyp shyqty.
«Men Zaisanda da boldym. Ol jerde jazda da, qysta da ańshylyq qyzyp tur. Sondyqtan birden aýqymdy áýejai salynsa dedim. Men de birneshe ret Qaton-Qaraǵaiǵa bardym, basqa jerde de boldym. Iá, túsinemin, ol jerde týristik maýsym qysqa, ary ketse úsh ai. Mamyrdyń ortasynan, qyrkúiektiń ortasyna deiin. Biraq men ol áýejaidyń sapasy jaqsy bolsa, onyń artynan brend qalyptasyp, qysqy maýsymda da týristik maýsymdy damysa deimin. Osyndai ideologiia bolsa deimin. Uzaq talqylamai, Qaton-Qaraǵai, Kenderlige kishi aviatsiia jasaimyz ba, álde birden úlkenin jasaimyz ba – osy jaily oi aitsaq», - deidi Qarabaev.
Sarapshy óńirde Qarataev aityp otyrǵandai ańshylyq alqap kóp emes ekenin aitady. Tipti onyń argýmentterinen týristik salanyń ókili memlekettik aqshanyń tiimdi jumsalýyna Qarabaevqa qaraǵanda kóbirek alańdaýly ma degen áser qalady.
«Ol jerde ańshylyq alqap az ekenin men de bilemin. Ary ketse 4-5-eý. Týrizmnen tek Qaton-Qaraǵai. Árine, oǵan kelisemin. Bizge aldaǵy 10 jylda keletin adamdardy zertteý kerek. Memleket investitsiia quiady, biraq ol jumys istemeidi. Meniń oiymsha, ol jerde shaǵyn aviatsiiany damytý kerek. Sebebi shatqaldarda, taýly aimaqtarda Cessna Caravan sekildi ushaqtar ushady. Olardy Amerikada, Aliaskada kórdim. Qaton-Qaraǵaiǵa uqsas Kanadada da shaǵyn aviatsiia ushady. Iaǵni ol ekonomikalyq turǵyda paidaly emes», - deidi sarapshy.
Aýdioda Qarabaevtyń oiyn qoldaǵandar da tabyldy. Biraq olardyń aitqanynan biýdjettiń milliardtaǵan aqshasyn solar igergisi keletini ańǵarylǵan.
Sonymen qatar, Qarabaev pen boljam boiynsha «Qazaeronavigatsiia» ókiliniń arasyndaǵy áńgime erekshe kózge túsedi. Ol aviatsiialyq qaýipsizdiktiń negizgi máseleleri boiynsha ministrdiń quzyretine kúmán keltiredi.
Qarabaev: Perron, jermen júrý joldaryn iske qosqandaryńyzdy kórdim ǵoi. Maǵan ushý-qoný jolaǵy kerek, perron da, jermen júrý joldary da ázirge kerek emes. Jalpy jermen júrý joldary bolýy keregin túsinemin. Qalǵanyn iske asyrdyńyzdar ma? Qazirgi ýaqytta tek ushý-qoný jolaǵyn jáne áýe terminaly kesheniniń jumysyn bastaý kerek. Osydan bastap esepteý kerek.
«Qazaeronavigatsiia»: Biz ony eseptedik, shamamen 900 million teńge.
Qarabaev: Iaǵni únemdep otyrmyz ǵoi?
«Qazaeronavigatsiia»: Iá. Biraq eger ushaq synyp qalsa, oǵan ekinshi eshkim otyra almaidy. Ony jóndeý jumysy 900 millionǵa kirmeýi múmkin.
Qarabaev: Jaqsy, demek aviatsiialyq qaýipsizdik talaptary turǵysynan alǵanda ol mindetti ǵoi? Jaqsy, onda túsinikti. Onda jermen júrý joly kerek. Onda qosymsha 900 million kerek bola ma?
«Qazaeronavigatsiia»: Iá.
Kólik ministrligi aýdodaǵy er adam Qarabaev ekenin rastamaǵan da, joqqa da shyǵarmaǵan.
