Sońǵy jyldary elimizde tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý jáne olardyń saldaryn joiý baǵytynda aýqymdy jańartý júrip jatyr. Bul týraly QR Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń ókilderi Dalanews.kz agenttigine bergen pikirinde habarlady.
Resmi málimdemege súiensek, keiingi eki jylda ministrlik materialdyq-tehnikalyq bazasyn aitarlyqtai kúsheitip, zamanaýi tehnika men qural-jabdyqtarmen tolyqtyrǵan.
“Qazirgi tańda bizdiń ieligimizde 4 myńǵa jýyq órt sóndirý jáne avariialyq-qutqarý avtotehnikasy, 120 myńnan astam jabdyq pen jaraq bar. Sonymen qatar 191 ushqyshsyz ushý apparaty qyzmet atqarýda. 2024–2025 jyldary taǵy 1500-ge jýyq tehnika, 12 áýe kemesi men 20 myńnan astam qural satyp alyndy”, — dedi ministrliktiń baspasóz qyzmeti.
QR TJM Órtke qarsy qyzmet komitetiniń basqarma bastyǵynyń orynbasary Arman Qusaiynovtyń dereginshe, sońǵy eki jylda qarjylandyrý kólemin ósirmei-aq materialdyq-tehnikalyq jaraqtaný deńgeii 40%-dan 65%-ǵa deiin ósken. Bul rette órt sóndirý depolary men qutqarý stantsiialarynyń jańa keshenderi paidalanýǵa berilip, zamanaýi tehnikamen jabdyqtalýda.
"Biz “Birtutas printsip” qaǵidasy boiynsha jyldam turǵyzylatyn, únemdi nysandar salýdamyz. Tek sońǵy ýaqytta Astana, Atyraý jáne Semei qalalarynda jańa keshender iske qosyldy. Jalpy alǵanda eki jyl ishinde 25 órt sóndirý deposy men qutqarý stantsiiasy paidalanýǵa berildi”, - dep naqtylady ol.
Ministrlik azamattyq qorǵaý qyzmetkerleriniń áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartý men kásibi daiarlyǵyn arttyrýǵa da erekshe nazar aýdaryp otyr.
“Jańa nysandy kiim úlgisi halyqaralyq standarttarǵa sai qaita jasaldy. Sonymen qatar Memleket basshysynyń tapsyrmasyna sáikes qutqarýshylarǵa arnalǵan áleýmettik jeńildikter, járdemaqylar men sanatorlyq emdeý júiesi engizildi”, - dedi QR TJM Kadr jáne tárbie jumysy departamentiniń basqarma bastyǵy Dáýren Sabyraev.
2025 jylǵy 24 maýsymda qabyldanǵan jańa zań boiynsha azamattyq qorǵaý salasyna qatysty 10 kodeks pen 37 zańǵa 600-den astam túzetý engizildi. Bul ózgerister, mamandardyń aitýynsha, tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý men olardy joiý tiimdiligin arttyrýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar ministrlik jasandy intellekt (JI) elementteri bar ushqyshsyz ushý apparattaryn (UUA) keńinen qoldana bastaǵan.
“Búgingi tańda TJM-de 191 ushqyshsyz apparat bar, onyń 132-si jasandy intellekt fýnktsiiasymen jabdyqtalǵan. 2025 jyldyń basynan beri 2180 operatsiia júrgizilip, 43 adam qutqaryldy. Bul tehnologiialar tótenshe jaǵdai kezinde monitoring jasap, naqty ýaqyt rejiminde aqparat berýge múmkindik beredi”, - dep túsindirdi QR TJM Aqparattandyrý, tsifrlandyrý jáne bailanys departamentiniń bastyǵy Iýrii Býdrin.
Ministrlik biyl alǵash ret L-410 kópmaqsatty ushaǵyn satyp aldy. Ol izdestirý-qutqarý, evakýatsiialaý jáne gýmanitarlyq júkterdi tasymaldaý siiaqty mańyzdy mindetterdi atqarady.
"Bul - tótenshe jaǵdailarǵa tez den qoiýǵa jáne jetýi qiyn aimaqtarǵa kómek jetkizýge múmkindik beretin úlken qadam. Qutqarýshylardyń aviatsiiasy osylaisha jańa deńgeige kóterilip otyr", - dedi QR TJM Tótenshe jaǵdailardy joiý departamentiniń bastyǵy Rýslan Qairaqbaev.
Tótenshe jaǵdailar ministrliginiń málimetinshe, tsifrlyq tehnologiialar men jasandy intellekt elementterin engizý tótenshe oqiǵalardy boljaý men jedel áreket etý tiimdiligin edáýir arttyrǵan.
Ministrliktik ókilderiniń aitýynsha, qazirgi tańda memlekettik jáne jergilikti atqarýshy organdar, sondai-aq úkimettik emes uiymdar arasynda naqty úilesim ornaǵan.
"Biyl sý tasqyny kezinde eldi mekenderdi sý basý qaýpi 95 paiyzǵa azaidy. Bul - tsifrlyq baqylaý júieleri men jedel aqparat almasýdyń nátijesi", - deidi QR TJM Tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý komiteti tóraǵasynyń orynbasary Áset Jylqaidarov.
Tótenshe jaǵdailardy boldyrmaý maqsatynda respýblikalyq jáne jergilikti deńgeidegi barlyq is-qimyl algoritmderi jańartylǵan. Ministrlik bazasynda qurylǵan Komandalyq ortalyq barlyq tótenshe jaǵdailar boiynsha biryńǵai úilestirýdi qamtamasyz etedi.
"Bul ortalyq sheshim qabyldaý jyldamdyǵyn arttyryp, azamattardy qutqarý men kómek kórsetý sapasyn jaqsartady. Munda TJM qyzmetkerlerimen qatar Densaýlyq saqtaý ministrliginiń mamandary da táýlik boiy kezekshilik etedi”, - deidi ministrlik mamany.
Júiede jasandy intellektke negizdelgen analitika engizilip, geoaqparattyq kartalar 2GIS jáne Iandeksplatformalarymen biriktirilgen. Mysaly, biyl alǵash ret «Tasqyn» sý tasqynyn boljaý júiesi iske qosylyp, segiz eldi mekendegi tótenshe jaǵdaidy aldyn ala boljaýǵa múmkindik berdi.
Buǵan qosa, shahtalardaǵy apattarǵa jedel áreket etý úshin «Qarmet», «Qazaqmys», «Qazmyrysh» siiaqty iri óndiris kompaniialarymen integratsiia júrgizilip jatyr.
Ministrliktiń habarlaýynsha, halyqty jedel qulaqtandyrý boiynsha «MASS ALERT» júiesi Almatyda tabysty jumys istep tur. Aldaǵy ýaqytta ol seismikalyq qaýipti 11 óńirde kezeń-kezeńimen engizilmek. Sonymen qatar intellektýaldy beine taldaý júieleri men dybystyq modýlderi bar drondarbelsendi qoldanysqa engizilýde.
Aýyl halqynyń qaýipsizdigin arttyrý maqsatynda «Aýyl qutqarýshylary» baǵdarlamasy júzege asyrylyp, 2024 jyly 63, al 2025 jyly taǵy 82 jańa órt sóndirý beketi ashylady.
Seismikalyq qaýipterge daiyndyq boiynsha da mańyzdy jobalar qolǵa alynǵan.
"Alma-Arasan men Aiýsai shatqaldarynda innovatsiialyq gidro jáne seismologiialyq beketterdiń pilottyq nusqalary iske qosyldy. Aldaǵy ýaqytta olardy basqa aimaqtarda da ornatý josparda bar", - deidi ministrlik ókili.
Budan bólek, Almatyda «Alataý» ońtústik bazasy salynýda. Ol jer silkinisi kezinde zardap shekkenderdi ornalastyrýǵa arnalǵan kópfýnktsionaldy nysan bolmaq.
Volonterler men qoǵamnyń róli artyp keledi
TJM tótenshe jaǵdailardyń aldyn alý isinde eriktiler qozǵalysyna da erekshe kóńil bólip otyr. 2024 jyly «Qazqutqarý-2024» jiyny aiasynda tabiǵi jáne tehnogendik apattarǵa den qoiý taqyrybynda volonterlerdiń II respýblikalyq forýmy ótti.
Forýmǵa elimizdiń barlyq óńirinen 20-dan astam eriktiler uiymynyń ókilderi qatysyp, qutqarý, alǵashqy kómek kórsetý jáne sýda izdestirý jumystaryn úirendi.
"Forým tek tájiribe almasý alańy ǵana emes, tótenshe jaǵdai kezindegi qoǵamnyń jaýapkershiligin arttyrý quralyna ainaldy", - dedi QR TJM Tótenshe jaǵdailardy joiý departamentiniń bastyǵy Rýslan Qairaqbaev.
Qazan aiynda ótken óńirlik forýmdarǵa 339 eriktiden quralǵan 78 komanda qatysyp, alǵashqy kómek kórsetý men órt kezindegi is-qimyl boiynsha jarysty. Eń úzdik komandalar arnaiy diplomdarmen jáne syilyqtarmen marapattaldy.
Ministrlik ókilderi mundai formattaǵy sharalar volonterlerdiń daiyndyǵyn kúsheitip qana qoimai, tótenshe jaǵdaida kómek kórsetýge daiyn azamattardyń uiymshyl qaýymdastyǵyn qalyptastyratynyn atap ótti.
Azamattardyń qaýipsizdik mádenieti artyp keledi
QR TJM Azamattyq qorǵanys jáne áskeri bólimder komitetiniń aǵa ofitseri Madat Jaǵalbailynyń málimetinshe, qazir barlyq óńirde azamattarǵa tótenshe jaǵdailar kezinde durys áreket etý algoritmderi úiretilip, ózine jáne ózgege kómek kórsetý daǵdylary qalyptastyrylýda.
“Qaýipsizdik mádenieti bir kúnde qalyptaspaidy. Biz halyqty júieli túrde oqytyp, jaýapkershilik deńgeiin arttyrýǵa kúsh salyp jatyrmyz”, - deidi ol.
Mektepterde kezeń-kezeńimen "Jas qutqarýshy" synyptary ashylyp, oqýshylar tótenshe jaǵdailarda áreket etý negizderin úirenip júr. Sonymen qatar qutqarýshylardyń kásibi daiarlyǵy men oqý-jattyǵýlardyń jańa formattary engizilýde.
"Ótken jyldan bastap biik ǵimarattarda órt kezinde turǵyndardy evakýatsiialaý úshin tikushaq tehnikasyn qoldaný tájiribesi engizildi. Mundai jattyǵýlar bizdiń qyzmettiń shynaiy tótenshe jaǵdailarǵa daiyndyǵyn arttyrady", - dep qosty Jaǵalbaily.
Ministrliktiń málimetinshe, biylǵy jyldyń basynan beri Ulttyq azamattyq qorǵaý ortalyǵynda 2 300 tyńdaýshynyń 1 965-i oqýdan ótken. Olardyń qatarynda ortalyq jáne jergilikti atqarýshy organdardyń qyzmetkerleri bar. Sondai-aq, TJM aýmaqtyq bólimshelerinde 11 612 adam men 971 volonter arnaiy daiyndyqtan ótti.
Balalardyń qaýipsizdigi — basty nazarda
Halyq arasynda qaýipsizdik mádenietin qalyptastyrý maqsatynda túrli aktsiialar men aqparattyq sharalar da jii ótkizilip keledi.
Dúniejúzilik azamattyq qorǵanys kúni aiasynda eldiń barlyq óńirinde azamattardyń tótenshe jaǵdailar kezindegi is-qimyl tártibi týraly habardarlyǵyn arttyrýǵa baǵyttalǵan is-sharalar uiymdastyryldy. Ministrliktiń habarlaýynsha, bul sharalar azamattardyń qaýip kezinde durys áreket etýge daiyndyq deńgeiin arttyrýǵa múmkindik berdi.
Halyqaralyq balalardy qorǵaý kúni qarsańynda "Balalardyń qaýipsizdigi – basty nazarda" aktsiiasy ótkizildi.
"Bul aktsiianyń maqsaty – balalardy qaýipsizdik negizderine oqytý, qutqarýshy mamandyǵyn nasihattaý jáne ómirge uqypty qaraý mádenietin qalyptastyrý", - dep atap ótti QR TJM Azamattyq qorǵanys jáne áskeri bólimder komitetiniń aǵa ofitseri Madat Jaǵalbaily.
