Premer-ministr Oljas Bektenov Memleket basshysynyń «Jasandy intellekt dáýirindegi Qazaqstan: ózekti máseleler jáne ony túbegeili tsifrlyq ózgerister arqyly sheshý» atty halyqqa Joldaýynda berilgen ekonomikaǵa investitsiia tartý jónindegi tapsyrmalaryn júzege asyrý máseleleri boiynsha keńes ótkizdi. Onda ministrlikter men ákimdikterdiń óńirlerdegi investitsiia kólemin jáne investitsiialyq jobalardy iske qosý qarqynyn údete túsý jumystarynyń tiimdiligin arttyrýǵa nazar aýdaryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz
Premer-ministrdiń orynbasary – ulttyq ekonomika ministri Serik Jumanǵarin men syrtqy ister ministriniń orynbasary Álibek Qýantyrovtyń, oblys ákimderiniń, sondai-aq QR Bas prokýrorynyń birinshi orynbasary Jandos Ómirálievtiń baiandamalary tyńdaldy.
Premer-ministr Oljas Bektenov Memleket basshysynyń 2029 jylǵa deiin el ekonomikasyna $150 mlrd sheteldik investitsiia tartý týraly qoiǵan mindetine nazar aýdardy.
QR UEM derekteri boiynsha biylǵy 9 aida negizgi kapitalǵa salynǵan investitsiianyń (NKI) jalpy kólemi 13,8 trln teńgeni quraǵan, bul 2024 jyldyń sáikes kezeńimen salystyrǵanda 13,5%-ǵa artyq. Eń úlken ósim energetika, óńdeý ónerkásibi, aýyl sharýashylyǵy jáne kólik salalarynda tirkeldi. Qarajattyń negizgi kólemi jyljymaityn múlik, kólik jáne taý-ken salasyna quiylǵan. Óńirler arasynda Astana qalasy, Túrkistan oblysy negizgi kapitalǵa investitsiia tartý boiynsha josparly kórsetkishterge qol jetkizýde kósh bastap tur. Al Qaraǵandy, Atyraý, Ulytaý, Abai, taǵy basqa da oblystar belgilengen mejeden artta qalyp otyr.
2025 jylǵy qazandaǵy jaǵdai boiynsha Biryńǵai ulttyq pýldyń sheńberinde elimizde 185 investitsiialyq joba júzege asyrylǵan, jyl sońyna deiin taǵy 268-in (2024 jyly – 230 investitsiialyq joba) iske qosý josparlanýda.
Jalpy tikelei sheteldik investitsiialar (TShI) kólemi $10,1 mlrd-ty qurady. Óńdeý ónerkásibi, qarjy sektory, kólik, bailanys jáne energetika salalaryna qarajat belsendi tartylýda. Soltústik Qazaqstan, Aqmola jáne Túrkistan oblystary, sondai-aq Astana qalasy TShI boiynsha maqsatty kórsetkishke qol jetkizýde kósh bastasa, onyń qatarynda Pavlodar, Qaraǵandy, Atyraý, Aqtóbe, Almaty, Shyǵys Qazaqstan jáne Abai oblystary bar.
Premer-ministr NKI tartý jónindegi jyldyq jospar 52,7%-ǵa oryndalǵanyn, al TShI boiynsha bul jartysynan az ekenin atap ótti.
Oljas Bektenov qarqynnyń báseńdeýi kóbinese memlekettik organdar tarapynan jobalardy júzege asyrý merzimderin keshiktirý, basy artyq biýrokratiialyq rásimder túrindegi kemshiliktermen bailanysty ekenin basa aitty.
Atyraý oblysynda negizgi kapitalǵa investitsiialar jónindegi jospardyń oryndalýy 42,8%-dy qurady. Ulytaý oblysynda iri kompaniialarǵa táýeldilik saqtalýda – NKI boiynsha 61,5%-dy qurap otyr. Onda orta kásiporyndarmen jumysty kúsheitý tapsyryldy. Abai oblysynda kórsetkish NKI boiynsha 70,4% jáne TShI boiynsha – 26,2%. Jabdyqtardy jetkizip berýdegi keshiktirilýge bailanysty mys balqytý zaýyty, kúnbaǵys maiyn tazartý tsehy siiaqty birqatar ónerkásiptik jobany júzege asyrýda túitkildi máseleler týyndaýda.
«Ákimder men ministrler investitsiia tartý máselelerimen kún saiyn tikelei ainalysýy tiis. Bul eń mańyzdy másele. Investitsiia bolmasa, ekonomikada eshqandai damý bolmaidy. Artta qalǵan óńirlerdiń ákimderine investitsiialar boiynsha nysanaly kórsetkishterge qol jetkizbegeni úshin óz orynbasarlaryn tártiptik jaýapkershilikke tartýdy tapsyramyn», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Jiyn barysynda investorlardy súiemeldeý júiesiniń tiimdiligin arttyrý sharalary da qaraldy. Iri investitsiialyq jobalardy ýaqtyly iske qosý úshin infraqurylym salý máselelerine kóńil bólindi.
Sondai-aq investorlar quqyqtaryn qorǵaý máseleleri talqylandy. Investitsiialyq shtab pen QR Bas prokýratýrasynyń birlesken jumysy aiasynda jergilikti jerlerde ákimshilik kedergiler jedel joiylýda.
Tizilimge engizilgen investorlarǵa qatysty «prokýrorlyq súzgini» engizý 380 zańsyz tekserý men 450 ákimshilik óndiristiń jáne eki 200-ge jýyq shekteý sharasynyń jolyn kesýge múmkindik berdi. El ekonomikasyna qosqan úlesi shamamen 19 trln teńgeni quraityn 1800 investorǵa kómek kórsetildi.
Keńes qorytyndysy boiynsha Premer-ministr memlekettik organdar basshylary men ákimderge investitsiia tartý, investorlar úshin qolaily jaǵdai jasaý jumystaryn jandandyrýdy, sondai-aq jobalardyń júzege asyrylýyn qadaǵalaýdy kúsheitýdi tapsyrdy.
