پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ «جاساندى ينتەللەكت دەۋٸرٸندەگٸ قازاقستان: ٶزەكتٸ مەسەلەلەر جەنە ونى تٷبەگەيلٸ تسيفرلىق ٶزگەرٸستەر ارقىلى شەشۋ» اتتى حالىققا جولداۋىندا بەرٸلگەن ەكونوميكاعا ينۆەستيتسييا تارتۋ جٶنٸندەگٸ تاپسىرمالارىن جٷزەگە اسىرۋ مەسەلەلەرٸ بويىنشا كەڭەس ٶتكٸزدٸ. وندا مينيسترلٸكتەر مەن ەكٸمدٸكتەردٸڭ ٶڭٸرلەردەگٸ ينۆەستيتسييا كٶلەمٸن جەنە ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ٸسكە قوسۋ قارقىنىن ٷدەتە تٷسۋ جۇمىستارىنىڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋعا نازار اۋدارىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz
پرەمەر-مينيستردٸڭ ورىنباسارى – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترٸ سەرٸك جۇمانعارين مەن سىرتقى ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى ەلٸبەك قۋانتىروۆتىڭ, وبلىس ەكٸمدەرٸنٸڭ, سونداي-اق قر باس پروكۋرورىنىڭ بٸرٸنشٸ ورىنباسارى جاندوس ٶمٸرەليەۆتٸڭ باياندامالارى تىڭدالدى.
پرەمەر-مينيستر ولجاس بەكتەنوۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ 2029 جىلعا دەيٸن ەل ەكونوميكاسىنا $150 ملرد شەتەلدٸك ينۆەستيتسييا تارتۋ تۋرالى قويعان مٸندەتٸنە نازار اۋداردى.
قر ۇەم دەرەكتەرٸ بويىنشا بيىلعى 9 ايدا نەگٸزگٸ كاپيتالعا سالىنعان ينۆەستيتسييانىڭ (نكي) جالپى كٶلەمٸ 13,8 ترلن تەڭگەنٸ قۇراعان, بۇل 2024 جىلدىڭ سەيكەس كەزەڭٸمەن سالىستىرعاندا 13,5%-عا ارتىق. ەڭ ٷلكەن ٶسٸم ەنەرگەتيكا, ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, اۋىل شارۋاشىلىعى جەنە كٶلٸك سالالارىندا تٸركەلدٸ. قاراجاتتىڭ نەگٸزگٸ كٶلەمٸ جىلجىمايتىن مٷلٸك, كٶلٸك جەنە تاۋ-كەن سالاسىنا قۇيىلعان. ٶڭٸرلەر اراسىندا استانا قالاسى, تٷركٸستان وبلىسى نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييا تارتۋ بويىنشا جوسپارلى كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزۋدە كٶش باستاپ تۇر. ال قاراعاندى, اتىراۋ, ۇلىتاۋ, اباي, تاعى باسقا دا وبلىستار بەلگٸلەنگەن مەجەدەن ارتتا قالىپ وتىر.
2025 جىلعى قازانداعى جاعداي بويىنشا بٸرىڭعاي ۇلتتىق پۋلدىڭ شەڭبەرٸندە ەلٸمٸزدە 185 ينۆەستيتسييالىق جوبا جٷزەگە اسىرىلعان, جىل سوڭىنا دەيٸن تاعى 268-ٸن (2024 جىلى – 230 ينۆەستيتسييالىق جوبا) ٸسكە قوسۋ جوسپارلانۋدا.
جالپى تٸكەلەي شەتەلدٸك ينۆەستيتسييالار (تشي) كٶلەمٸ $10,1 ملرد-تى قۇرادى. ٶڭدەۋ ٶنەركەسٸبٸ, قارجى سەكتورى, كٶلٸك, بايلانىس جەنە ەنەرگەتيكا سالالارىنا قاراجات بەلسەندٸ تارتىلۋدا. سولتٷستٸك قازاقستان, اقمولا جەنە تٷركٸستان وبلىستارى, سونداي-اق استانا قالاسى تشي بويىنشا ماقساتتى كٶرسەتكٸشكە قول جەتكٸزۋدە كٶش باستاسا, ونىڭ قاتارىندا پاۆلودار, قاراعاندى, اتىراۋ, اقتٶبە, الماتى, شىعىس قازاقستان جەنە اباي وبلىستارى بار.
پرەمەر-مينيستر نكي تارتۋ جٶنٸندەگٸ جىلدىق جوسپار 52,7%-عا ورىندالعانىن, ال تشي بويىنشا بۇل جارتىسىنان از ەكەنٸن اتاپ ٶتتٸ.
ولجاس بەكتەنوۆ قارقىننىڭ بەسەڭدەۋٸ كٶبٸنەسە مەملەكەتتٸك ورگاندار تاراپىنان جوبالاردى جٷزەگە اسىرۋ مەرزٸمدەرٸن كەشٸكتٸرۋ, باسى ارتىق بيۋروكراتييالىق رەسٸمدەر تٷرٸندەگٸ كەمشٸلٸكتەرمەن بايلانىستى ەكەنٸن باسا ايتتى.
اتىراۋ وبلىسىندا نەگٸزگٸ كاپيتالعا ينۆەستيتسييالار جٶنٸندەگٸ جوسپاردىڭ ورىندالۋى 42,8%-دى قۇرادى. ۇلىتاۋ وبلىسىندا ٸرٸ كومپانييالارعا تەۋەلدٸلٸك ساقتالۋدا – نكي بويىنشا 61,5%-دى قۇراپ وتىر. وندا ورتا كەسٸپورىندارمەن جۇمىستى كٷشەيتۋ تاپسىرىلدى. اباي وبلىسىندا كٶرسەتكٸش نكي بويىنشا 70,4% جەنە تشي بويىنشا – 26,2%. جابدىقتاردى جەتكٸزٸپ بەرۋدەگٸ كەشٸكتٸرٸلۋگە بايلانىستى مىس بالقىتۋ زاۋىتى, كٷنباعىس مايىن تازارتۋ تسەحى سيياقتى بٸرقاتار ٶنەركەسٸپتٸك جوبانى جٷزەگە اسىرۋدا تٷيتكٸلدٸ مەسەلەلەر تۋىنداۋدا.
«ەكٸمدەر مەن مينيسترلەر ينۆەستيتسييا تارتۋ مەسەلەلەرٸمەن كٷن سايىن تٸكەلەي اينالىسۋى تيٸس. بۇل ەڭ ماڭىزدى مەسەلە. ينۆەستيتسييا بولماسا, ەكونوميكادا ەشقانداي دامۋ بولمايدى. ارتتا قالعان ٶڭٸرلەردٸڭ ەكٸمدەرٸنە ينۆەستيتسييالار بويىنشا نىسانالى كٶرسەتكٸشتەرگە قول جەتكٸزبەگەنٸ ٷشٸن ٶز ورىنباسارلارىن تەرتٸپتٸك جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتۋدى تاپسىرامىن», — دەپ اتاپ ٶتتٸ ولجاس بەكتەنوۆ.
جيىن بارىسىندا ينۆەستورلاردى سٷيەمەلدەۋ جٷيەسٸنٸڭ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرۋ شارالارى دا قارالدى. ٸرٸ ينۆەستيتسييالىق جوبالاردى ۋاقتىلى ٸسكە قوسۋ ٷشٸن ينفراقۇرىلىم سالۋ مەسەلەلەرٸنە كٶڭٸل بٶلٸندٸ.
سونداي-اق ينۆەستورلار قۇقىقتارىن قورعاۋ مەسەلەلەرٸ تالقىلاندى. ينۆەستيتسييالىق شتاب پەن قر باس پروكۋراتۋراسىنىڭ بٸرلەسكەن جۇمىسى اياسىندا جەرگٸلٸكتٸ جەرلەردە ەكٸمشٸلٸك كەدەرگٸلەر جەدەل جويىلۋدا.
تٸزٸلٸمگە ەنگٸزٸلگەن ينۆەستورلارعا قاتىستى «پروكۋرورلىق سٷزگٸنٸ» ەنگٸزۋ 380 زاڭسىز تەكسەرۋ مەن 450 ەكٸمشٸلٸك ٶندٸرٸستٸڭ جەنە ەكٸ 200-گە جۋىق شەكتەۋ شاراسىنىڭ جولىن كەسۋگە مٷمكٸندٸك بەردٸ. ەل ەكونوميكاسىنا قوسقان ٷلەسٸ شامامەن 19 ترلن تەڭگەنٸ قۇرايتىن 1800 ينۆەستورعا كٶمەك كٶرسەتٸلدٸ.
كەڭەس قورىتىندىسى بويىنشا پرەمەر-مينيستر مەملەكەتتٸك ورگاندار باسشىلارى مەن ەكٸمدەرگە ينۆەستيتسييا تارتۋ, ينۆەستورلار ٷشٸن قولايلى جاعداي جاساۋ جۇمىستارىن جانداندىرۋدى, سونداي-اق جوبالاردىڭ جٷزەگە اسىرىلۋىن قاداعالاۋدى كٷشەيتۋدٸ تاپسىردى.
