Freedom Inside '26

Jas dáriger alapes dertiniń emin tapty

Jas dáriger alapes dertiniń emin tapty
 

Alapes jazylmaityn dert emes, ol jazylady. Onyń emin jas qazaq dárigeri tapty. Asyl shópterden dári jasap, naýqastardy sol arqyly emdep, ondaǵan adamdy osy dertten aiyqtyrǵan dárigerdiń esimi – Suńqar Muqash.

Alapes aýrýynyń (vitiligo) emi joq degen bailam adamdar sanasyna ábden sińgen. Denedegi ala daq juqpaly aýrý túrine jatpaǵanymen, osy aýrýǵa shaldyqqandardyń kóbi jurtshylyq ortasynda ózderin yńǵaisyz sezinedi. Jas dáriger Suńqar Muqash qurǵan «Dostyq» Tibet meditsinalyq ortalyǵy dál osy alapes aýrýyna shaldyqqandardy emdep, talai adamdy saýyqtyrǵan. Bul aýrýdyń emi bar degenge senbeitinder kóp deidi dáriger. Óitkeni, búkil álemde bul aýrý jazylmaidy degen túsinik bar. Tipti, damyǵan Eýropa elderiniń ózinde osyndai oi berik ornaǵan.

Biz «Dostyq» Tibet meditsinalyq ortalyǵyna arnaiy baryp, dárigerdiń ózimen jáne emdelýshilermen suhbattasyp qaitqan edik.

[caption id="attachment_25479" align="aligncenter" width="728"] Jas dáriger Suńqar Muqash[/caption]

Suńqar qaidan bilim aldy?

Suńqar Muqash Qytaidyń Qulja qalasynda dúniege kelgen. Shynjań meditsina ýniversitetin klinikalyq meditsina boiynsha úzdik bitirgen ol Qulja qalasyndaǵy «Dostyq» emhanasynda taǵylymdamadan ótip, óziniń biliktiligin jetildirgen. Sondai-aq, óz qyzyǵýshylyǵy boiynsha kosmotologiialyq bezendirý, plastikalyq operatsiia jasaýdy úirenýge qulshynyp, osy salada aty málim dárigerlerden turaqty túrde sabaq alady. Suńqardyń teri aýrýlaryna den qoia bastaǵan kezi de osy shaq.

«Plastikalyq operatsiia jasaý, ásirese qyzdardyń bet-pishinin bezendirý zaman úshin eń ótimdi kásip ekeni shyn. Ári meditsinanyń bul túri álemge jyl ótken saiyn keń taralyp keledi. Baǵasy da qymbat. Elimizdegi (qazaqstandaǵy) qyz-kelinshekter plastikalyq operatsiia jasatýǵa beiim ekenin baiqadym. Osy jaqta óz kásibimdi ashyp, jumys bastaǵanymmen, operatsiialyq ortalyq qurýdyń qiyndyǵyn túsindim. Qaǵazbastylyq basym ári sharttary da kóp. Litsenziia alý qiynǵa soqty. Osy kezde elimizde túrli teri aýrýlary kóp ekenine kózim jetti. Qytaidaǵy ustazdarym teri aýrýynyń túr-túrin ajyratyp, ony emdeýdiń joldaryn da úiretken edi. Sebebi, plastikalyq operatsiia jasaý úshin adam terisindegi ártúrli aýrýlardy jiti zerttep, oǵan operatsiia jasaýǵa bolatynyna kóz jetkizý kerek. Onsyz bolmaidy», – deidi Suńqar Muqash.

 

[caption id="attachment_25476" align="aligncenter" width="640"] Psoriaz (siyr temiretki) derti jazylady[/caption]

Siyr temiretkisin (psoriaz) jazýǵa bolady

Dáriger teri aýrýlaryn emdeýdiń ozyq tásilderin jete igerý úshin Qytaidaǵy ustazdaryna qaita barady. Óziniń sózinshe, Qytaidaǵy izdenis kezinde tek ustazdarynyń aitýy boiynsha ǵana bilim almai, Tibet meditsinasynyń burynǵy retsepterin, meditsinalyq kóne kitaptardy aqtarady. Aýrýlardy tek shóp dárileri arqyly emdeitindikten, dárini de emshiniń ózi jasaityn kezderi kóp bolady. Mysaly, temiretkiniń túr-túri bar. Keibiri tez jazylady. Endi biri adam denesine bir shyqsa, ómir boiy jazylmaidy. Siyr temiretkisin (psoriaz) emdeý úshin qandai dári jasaý kerektigi óte kúrdeli protsess.

«Psoriaz – adam janyn qinaityn ózgeshe aýrý. Deneńizge bir shyqsa, ómir boiy jazylmaýy múmkin. Kóp adamdar osy aýrýdyń zardabyn tartýmen ótedi. Bul naýqasqa shaldyqqan jandar temiretkiniń deneni dýyldata qyshytqanyna shydamai, ózderin álemdegi eń baqytsyz jan dep sanaýy múmkin. Biz dál osy aýrýdyń da emin taptyq. Árine, bul naýqasty emdep jazatyndar kezigedi. Biraq, bizdiń óz retseptimiz bar», – deidi maman.

[caption id="attachment_25480" align="alignright" width="301"] Jámila Asylbekqyzy[/caption]

Ol oqý kezinde qazaqtyń ejelgi emdik shópteri men Tibettiń meditsinalyq tájiribesin ushtastyra bilgenin jasyrmaidy. Qazir alapes, siyr temiretkisi, súiel, bezeý, bórtken, qyshyma, esek jem, qysqasy, teri aýrýlarynyń túr-túrin emdep, halyqtyń yqylasyna bólenip júrgen dárigerdiń negizgi aqylshysy anasy – Jámila Asylbekqyzy. J. Asylbekqyzy – Qulja qalasyndaǵy «Dostyq» atty ortalyq aýrýhanada uzaq jyl eńbek etken bilikti dáriger. 32 jyldyq jumys ótili bar kásibi maman qyzy Suńqardyń meditsina salasynda oqýyn qalapty.

«Elge oralǵan soń osy ortalyqty qurdyq. Menen buryn anam kelip, shaǵyn emdeý ortalyǵyn ashqan edi. Alty jyl boldy. Men anamnyń biliktiligin paidalanyp, ortalyqty teri aýrýlaryn emdeýge beiimdei bastadym. Árine, ózge de kóptegen aýrýlardy emdei alamyz. Dese de, negizgi baǵytymyz teri aýrýlaryn emdeý».

[caption id="attachment_25477" align="aligncenter" width="719"] Alapesti emdeýge múmkindik bar[/caption]

 

Alapes... jazylady!

Jazylmaityn aýrý joq degen ras eken. Emdeýshisine kezigý kerek ol úshin. Suńqar Muqashtyń aitýynsha, onyń tabandy izdenisiniń nátijesinde alapes (vitiligo) pen siyr temiretkisi (psoriaz) aýrýyna shaldyqqan naýqastardyń talaiy jazylǵan. Keibiri shetelge baryp, qyrýar aqsha shashyp, eminen saýyqpai oralypty. Aqyrynda, «Dostyq» ortalyǵyna jolyqqan.

«Kýbaǵa baryp emdelip, túk nátije shyqpaǵan soń elge kelgen Arýjan esimdi 13 jasar qyz boldy. Bizge kelip alapes dertinen tolyq aiyqty. Sondaǵy qýanyshyn kórseńiz ǵoi... Ondai emdelýshiler kóp. Bir qyzyǵy, elge osy aýrýdan saýyqqandaryn aitýdan qashady. Alapes boldym degen sózden namystanady».

Dáriger osylai deidi. Bizdiń bilgenimiz, alapes derti tuqym qýalaidy. Ol juqpaly emes. Qyshytpaidy, iriń aqpaidy. Bul adam denesindegi qara milanin degen dárýmenniń kemdiginen bolatyn aýrý. Al ony emdeýdiń joly san qily. Ár patsienttiń jaǵdaiyna qarai emdik dárilerdi taǵaiyndaidy.

«Keibir dárilerdi Qytaidan arnaiy jasatamyz. Tek qana osy aýrýlarǵa qajetti dáriler jasaityn ortalyqtarǵa baramyz. Endi keibirin ózimiz jasaimyz. Onyń qupiiasy kóp. Arnaiy retseptimiz bar. Ony jasaý úshin uzaq jyl eńbek ettik. Ár naýqastyń óz jaǵdaiyna qarai dári jasaýdy da jetildirýge týra keledi. Biz alapes pen siyr temiretkisin tolyq jaza alatyndyǵymyzǵa sengendikten, endi ashyq aita alamyz», – deidi dáriger.

Osy aýrýǵa shaldyqqandaryna uzaq ýaqyt bolǵandardy emdeý qiynyraq. Ásirese, jasy egde tartqandardy tolyqtai jazý úshin uzaq ýaqyt kerek ári dárigerdiń aitqan erejesin buzbai, turaqty emdelý mańyzdy. Al jastar bul aýrýdan tez saýyǵady. Sebebi, olar fiziologiialyq turǵydan jetilý ústinde bolǵandyqtan, saýyǵýlary da jeńil.

«Keibir naýqastar birer kúnnen soń eshqandai ózgeris joq dep oilaidy. Bul aýrý kemi 1 jyl ýaqyt turaqty em qabyldaýdy qajet etedi".

Dáriger Suńqar Muqashtyń paiymynsha, alapes pen siyr temiretkisi, odan ózge de túrli teri aýrýlary ekologiiaǵa, iship-jemniń sapasyna, adam kóńil-kúiiniń turaqty bolmaýyna, ishki psihologiialyq tepe-teńdiktiń joqtyǵyna bailanysty paida bolýy múmkin. Bul aýrýlardan tez saýyǵý úshin adamǵa senim, erik-jiger kerek.

[caption id="attachment_25481" align="alignright" width="316"] "Dostyq" meditsinalyq ortalyǵynyń jarnamasy[/caption]

«Dostyq» ortalyǵynan jazyldym

Erejepgúl ADYRBEKOVA, 60 jasta:

Bul dert jabysqaly uzaq jyl boldy. Bul dertten aiyǵý úshin talai jerge bardym. Kóbi emi joq ekenin aityp, shyǵaryp salatyn. Elden estip, «Dostyq» Tibet meditsinalyq ortalyǵyna baryp, 6 ai boiy úzdiksiz emdeldim. Qazir syrqatymnyń 90 paiyzy aiyqty. Sońǵy em alýǵa otbasylyq jaǵdaiǵa bailanysty bara almaǵam. Endi qaita dári alyp, syqpa mailaryn jaǵyp, emdele bastadym. Meniń syrqatymdy biletinder bul aýrýdan qalai aiyqtyńyz dep surap jatady. «Dostyqqa» aitar alǵysym mol. Eń bastysy, senim kerek. Qandai aýrý bolsa da, onyń shipasy bar.

Ainur ÁBDIHALYQOVA, 36 jasta (8702 193 62 98):

32-33 jasymda balaly boldym. Osy kezde vitiligo derti biline bastady. Juqpaly emes, qyshytpaidy, aýyrtpaidy. Biraq topty ortada, adamdar arasynda ózińdi qatty yńǵaisyz sezinesiń. Kóp jerge bardym. Neshetúrli em qoldandym. Biri de kómektespedi. Aqyry, elden estip «Dostyqqa» bardyq. Ortalyq dárigeri Suńqar Muqash bul derttiń neden paida bolatynyn, adam aǵzasynda qandai ózgeristerdiń júretinin egjei-tegjeili túsindirdi. Ishetin jáne jaǵatyn dáriler berdi. Eki ai boiy úzbei qoldandym. Qarasam, eshqandai ózgeris baiqalmaidy. Kóńilim qulazydy. Dári qoldanýdy toqtatqym keldi. Kezekti ret tekke shyǵyndaldym ǵoi dep oiladym. Biraq dári ishýdi jáne jaǵýdy toqtatpadym. Úmit ettim. 3 aiǵa jetpei, aq daqtardyń ortasynda sekpil tárizdi qara qoshqyl daqtar paida bola bastady. Kóp ótpei-aq ózimniń burynǵy terim qalpyna keldi. Qýanǵanymdy kórseńiz ǵoi. Qolym, júzim, moinym... bári óz qalpyna keldi. Joldasym ekeýmiz alyp-ushyp «Dostyqqa» bardyq. Rahmet aittyq. Odan beri eki bala bosandym. Sol kezde burynǵy dert qaita paida bolady. Men dereý ortalyqtyń dárilerin qoldanamyn. Shúkir, qazir qulan-taza aiyqtym.

Eń bastysy, bul dertten aiyǵýyma Alla, sodan keiin «Dostyq» ortalyǵy kómektesti. Ózim sekildi dertke shaldyqqandardyń bárine ortalyqqa baryńdar, úmit úzbeńder dep aityp júremin.

Túiin: Teri aýrýynyń kez kelgen túri boiynsha emdelgińiz kelse, "Dostyq" ortalyǵyna habarlasyńyz. Telefondary: 8708 6290537, 8708 629 08 36, 8708 629 05 37.