Ǵali: Latifýndister, kedei fermerler jáne deportatsiia týraly
Endi pozitivterdi tizbeleiik.
Birinshiden, ydyrap bara jatqan Ýkrainany biriktirdi, kópultty Ýkrainadan - biregei saiasi ýkrain ultyn balqytyp shyǵardy;
ekinshiden,Ýkrainanyń qurýy korrýptsiiadan bolý kerek edi, biraq Resei bastaǵan soǵys pen Batys talaby Ýkrainanyń saiasi elitasyna negizgi talep retinde jemqorlyqpen kúresýdi tapsyrdy;
úshinshiden, Reseidiń Ýkrainaǵa agressiiasy Batysty (Evropalyq Odaq pen NATO-ny) Reseige qarsy finanstyq, ekonomikalyq jáne tehnologiialyq sanktsiialar salýmen biriktirip, al Ýkrainaǵa qaitarymsyz ekonomikalyq kómek bergizdi;
tórtinshiden, Ýkraina tiisti áskeri reformalardy jasady,Ýkraina áskeri jańa tipti qarýmen sý tegin jaraqtandyryldy;
besinshiden, Resei Ýkrainany baǵyndyra almady, soǵysta jeńiske jete almady, soǵys Resei úshin geosaiasi jáne ekonomikalyq utylystarǵa ákeldi: Reseidiń álemdegi Jeti Uly derjavalardyń ishinde abyroiy tómendedi;
altynshydan, Resei Ishki Jalpy Ónim kólemi boiynsha álemdegi eń tómengi segizinshi-onynshy, tipti on birinshi orynǵa syrǵydy desem bolady;
jetinshiden, Resei turaqty odaqtassyz qaldy - Belorýssiia men Qazaqstan tilazar nemeredei - Reseidiń aitqanyn birese oryndaidy, birese óz bilgenin isteidi;
segizinshi, Reseidiń valiýtalyq qor qarjysy 2018 jylǵa jetpeitin túri bar, ardagerlerge pensiia tólemin, muǵalimder men dárigerge aqshany qaidan alady, jaǵdai múshkil;
toǵyzynshy, Eýropa men Ýkraina Reseidiń gaz ben munai táýeldiliginen qutyldy, onyń ústine munai men gaz baǵasy qymbattamai qoidy;
onynshy, Resei biýdjeti áskeri shyǵyndarynyń tym ósýine bailanysty áleýmettik baǵdarlamalardy qysqartyp, ásirese, keibir ólkelik biýdjetter defitsitpen oryndalyp, qarjysyz qalatyn túri bar.
Murat Áýezov kókemnen basqa bul máseleni artyq biletin qazaq joq shyǵar: orysyńdy da, qytaiyńdy da ol adam jaqsy biledi, biraq saýdada dostyq joq - saýdada kemsinbeý kerek, qolymyzdy ideologiialyq ustanymdarmen bailamaý kerek.
Bailanystar men qatynastardy aýqyn-aýqyn reviziialaý jáne diversifikatsiialaý kerek. Qazaqstannyń máńgi odaqtasy joq, tek ótpeli ekonomikalyq, finanstyq, saiasi áriptesteri men múddeleri bar delik.
Ultymdy ózbek, qyrǵyz, qaraqalpaq dep jazyp jiberdi dep kelgendi qazaq oralmany dep moiyndaý lázim. Egerde solai dep maǵlumat bergen oralman balasyn orys, ne ózbek mektebine berse - onda ol migratsiialyq zańnamany buzǵany - jalǵan derek bergeni úshin deportatsiialanýy tiis. Bul halyqaralyq tájiribe. Qazaqtyń týýy tym tómendep barady. Bolashqta bizge migratsiialyq tasqyndar qaýpi kóp bolady. Sondyqtan oralmandardy jinap, tas túiin daiyn bolaiyq. Egerde olar immigratsiialyq zańdardy buzsa, iaǵni aldasa: qazaqpyn dep kirip, qazaq emes edim dep bultaqqa salsa, aitalyq, balasyn orys mektebine berse onda joǵarydaǵy amaldy istetý kerek. Frantsiiada frantsýz qyzyna, máselenki, arab súidim-kúidim dep úilense, biraz ýaqyttan soń ajyrasam dese, ol azamattyqtan aiyrylady, sebebi eseppen úilengen, mahabbat bolmaǵan, tek immigratsiialyq zańdy aldaǵan. Olai bolsa -deportatsiia!
Qazaqtyń damý vektoryn buzyp, qazaqty adastyryp kelemiz. Qazaqshyl degen qazaǵyń memlekettik tildi qorǵamaidy. Qazaqty keritartpa kúshke ainaldyryp, qazaqty naryqtyq printsipterge qarsy qoidyq – jer satylmaidy dep, fermerlerge jer jeke menshikke berilmeidi, ol jerdi kepildikke qoiyp kredit ala almaidy demekpiz. Al qazirgi zamandaǵy latifýndizmmen kúresetin túrimiz joq. Aziialyq óndiris túri degen osy –aziatskii sposob proizvodstva, latifýndiialar men memlekettik jer menshigine negizdeledi. Ol saiasi júie ekonomikanyń tynysyn ashtyrmaidy. Onyń ústine jersizder qala túbine kelmek, olarǵa da jer bermeseń, saiasi júie daǵdarystyń aldyna jaqyndaidy. Sonymen feodalizm aldymyzǵa ainalyp qaitadan keldi – ony tiriltken memlekettik jer menshigi. Bizde memlekettik oligarhiialyq kapitalizm. Solai bolsa da damýǵa resýrs bar jáne tarihi ýaqyt pen damýǵa múmkindik zor. Sonymen latifýndiialardy konfiskatsiialap, jerdi kedei fermerler men úi salam deýshilerge júz tengege úlestirmesek, qazaq kóktemi qaitadan qaityp keletinine kepil berem. Mańyzdy másele – qazaq máselesi. Memlekettik tildi atqarýshy bilikkke, zań shyǵarýshy jáne jergilikti maslihattarǵa, sot biligine eńgizbesek, isimiz alǵa baspaidy. Halyq qazirgi bilikti post-otarshyldyq ákimshilik dep baǵalaidy -óz biligim demeidi, senim artpaidy. Sebebi qazaq tili is júzinde memlekettik til bolǵan joq. Qazaq utshyldyq óktemdikti ańsamaidy, biraq memlekettik til basymgerligin talap etedi.
