Joǵary sanatty pýlmonolog-dáriger, meditsina ǵylymdarynyń doktory, Astana meditsina ýniversitetiniń Otbasylyq meditsina kafedrasynyń meńgerýshisi Natalia Latypovanyń aitýynsha, tómengi tynys joldarynyń koronavirýsqa shaldyǵýy men bakteriialyq pnevmoniianyń aitarlyqtai aiyrmashylyǵy bar. Mamannyń pikirinshe, ókpeni zaqymdaityn koronavirýsty tumaý men qyzylsha siiaqty infektsiialarmen salystyrýǵa bolmaidy.
– Qazir búkil álemde koronavirýs pnevmoniiasy degen termindi joiý týraly usynys qarastyrylýda jáne bakteriialyq pnevmoniia men koronavirýs pnevmoniiasynyń aiyrmashylyqtaryna ekpin jasaý úshin tómengi tynys joldarynyń virýstyq zaqymdanýy, koronavirýs pnevmoniiasy siiaqty ataýlardyń nusqalaryn usynady, – dep habarlady dáriger.
Pnevmoniia órship ketpeý úshin jótel, entigý, jaisyzdyq, tynys alýdyń qiyndaýy jáne keýdeniń aýrýy siiaqty simptomdardy qadaǵalaý kerek. Bul rette, ádette, pnevmoniianyń, JRVI belgileri baiqalsa besinshi-jetinshi kúnnen erte paida bolmaidy.
– Eger 7 kúnde bul simptomdar órshimese jáne temperatýra kóterilmese, meniń oiymsha, alańdaýdyń qajeti joq. Bul antibiotik qabyldaýǵa jáne kompiýterlik tomografiiaǵa túsýge sebep emes. Eger osy simptomdar paida bolǵannan keiin 2-3 kún boiy ekinshi ret dene qyzýy baiqalsa, ókpe qatty zaqymdanýy múmkin jáne zertteý men emdeý taktikasyn aýystyrýdy, terapiiany kúsheitýdi talap etedi, – dedi Natalia Latypova.
Emdeý úrdisterdiń dinamikasy men kezeńdiligine taldaý jasaý arqyly tańdalady. Osylaisha, bastapqy kezeńde aǵza óz immýndyq kúshterimen kúresken kezde, syni jaǵdailardy qospaǵanda, antibiotikter men gormondardy taǵaiyndaý qajet emes. Sarapshy antibiotikterdi taǵaiyndaý erekshe jaǵdailarda, qabynýdyń virýstyq emes, bakteriialyq ekenine senimdi bolǵan kezde nátije beretinin aitty. Jalpy, bastapqy kezeńde usynystar qarapaiym: joǵary temperatýrany tómendetýge jáne deneniń syrqyraýyn jeńildetýge múmkindik beretin qabynýǵa qarsy quraldardy paidalaný, kóp suiyqtyq ishý. Keibir jaǵdailarda dáriger qandy suiyltatyn preparat taǵaiyndai alady.
Ekinshi kezeńde, shamamen jetinshi-onynshy kún, protsestiń dinamikasyn baǵalaý mańyzdy. Eger satýratsiianyń tómendep, demikpe asqynsa, onda bul dárigerge shuǵyl qaralý kerek nemese jedel járdem shaqyrý qajet degen sóz. Sodan keiin antikoagýlianttar taǵaiyndalýy múmkin, qabynýǵa qarsy terapiia kúsheitiledi, al qaitalama bakteriialyq infektsiianyń belgileri nemese zerthanalyq kórsetkishteri paida bolǵan jaǵdaida – antibiotikter taǵaiyndalady.
– Erekshe qaýip tobyna júrektiń ishemiialyq aýrýy, diabet, arteriialyq gipertenziia, búirek aýrýlary, semizdik jáne t.b. siiaqty patologiiasy bar 65 jastan asqan adamdar kiredi, – dep atap ótti maman.
Kóptegen naýqastarda aýrý eki aptaǵa sozylady.
– Osydan keiin qalpyna keltirý kezeńinde álsizdik, sharshaý, jeńil jótelý, tynys alýdyń keibir shekteýleri saqtalýy múmkin, biraq ol úshin alańdaýdyń qajeti joq. Óitkeni biz aýrýdyń qansha ýaqytqa jalǵasatynyn bilmeimiz. Ýaqyt kórsetedi. Basqa virýstyq infektsiialarǵa qaraǵanda uzaq merzimge sozylýy múmkin, – dedi spiker.
Bul kezeńde tynys alý gimnastikasyn qosý, taza aýada jaiaý júrý usynylady.
Aldyn alý sharalaryna keler bolsaq, Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń sońǵy zertteýlerine sáikes, virýs aýada qalady, aerozoldyq jolmen berilýi múmkin.
– Biz qazir kóshede kóptegen adamnyń maskasyz júretinin kórip otyrmyz. Adamdar kóp jinalatyn oryndarǵa, dúkenderge kirgende ǵana maska kiińiz. Sondyqtan biz osy málimetterdi eskere otyryp, maskalardy tek adam jinalǵan jerlerde ǵana emes, kóshede de kiiý kerektigin eske salamyz, – dep túsindirdi meditsina ǵylymdarynyń kandidaty, dotsent, jedel meditsinalyq járdem, Anesteziologiia jáne qarqyndy terapiia kafedrasynyń meńgerýshisi Nurila Maltabarova.
Maska kiiý pnevmoniianyń órshýine sebep bolýy múmkin be degen suraqqa, sarapshylar múmkin emes dep jaýap berdi. Al maskalardyń jaramdylyq merzimi bar ekenin jáne olardy belgili bir ýaqytta aýystyrý qajet.
QR Densaýlyq saqtaý ministrliginiń Baspasóz qyzmeti
