Qazirgi qoǵam aqparat aǵymynda adasyp júr. Máselen, áleýmettik jelide jeldei esken jalǵan aqparattar kóbeiip, botoferma túsinigi qarqyn alýda. Osy tusta PR mamany, jýrnalist ári kásipker Nazym Janǵazinova feik aqparattardyń qoǵamǵa yqpaly týraly oiyn ortaǵa saldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Media mamany áńgimesin osydan birneshe kún buryn qamaýǵa alynǵan BAQ ókiliniń jaǵdaiynan bastady. 2024 jylǵy 1 sáýirde áleýmettik jelilerde jýrnalist Daniiar Ádilbekovtiń Astanada ustalǵany týraly aqparat paida boldy. Onyń ústinen jalǵan aqparat taratqany úshin qylmystyq is qozǵalǵan. Aitýynsha, aqparat aǵymyndaǵy bul úrdis jyldar boiy jalǵasyp keledi.
"Búgin (1 sáýir - red) jýrnalist Daniiar Ádilbekovtiń ustalǵany týraly jańalyq shyqty. Ol jalǵan aqparat taratty degen aiyppen 3 jyldan 8 jylǵa deiin bas bostandyǵynan aiyrylýy múmkin.
Málimetterge súiensek, anonimdi "Dikaia Orda" telegram-arnasyn Ádilbekov júrgizgen kórinedi. Munda ártúrli feik pen jalǵan aqparattar jeldei esken.
Osy tusta olar meni de belgilep ketipti.
Endeshe osy másele boiynsha pikirimdi bóliskim keledi. Men media indýstriiaǵa jańadan kelgen adam emespin. Sondyqtan anonimdi Telegram arnalarda jariialanatyn jalǵan jańalyqtardyń damý tarihyn az-kem bilemin", - deidi maman.
Ol mundai úlken tolqynnyń aldy Almatynyń burynǵy ákimi Baýyrjan Baibek jańa qyzmetke taǵaiyndalǵan kezde bastaý alǵanyn jetkizdi.
"Meniń sýbektivti pikirimshe, osy saryndaǵy aqparattyq soǵys 2018-2020 jyldar aralyǵynda Baibek "Nur Otan" basshysynyń orynbasary bolyp taǵaiyndalǵan kezde keń etek jaidy. Ótkenge kóz júgirtsek, dál sol jyldary anonimdi arnalardyń paida bolýy beleń alǵan eken.
Al birqatar arna men olardyń avtorlaryn anonimizatsiialaǵannan keiin kópshiligi sol kezde “Nur Media” arnasynda jumys istegeni belgili boldy. Mihail Kozachkov osy taqyrypqa bailanysty zertteýler jazǵan bolatyn. Bul jigitterdiń abyroi-bedeline kir kelip, kóptegen adam olardan bas ala qashatyn boldy. Bul tańǵalarlyq jaǵdai emes.
"Batyrlardyń" bet-beinesin ashatyn arnalar jaryqqa shyqqanymen, olardyń keibireýi áli kúnge deiin kóleńkede qalyp, árkimnen min taýyp, kir jaǵýyn jalǵastyryp keledi", - deidi ol.
Aitýynsha, ózi de osyndai jasyryn arnalardyń qysymyna ushyraǵan.
"Men de keide jalǵan aqparat taratatyn "divan synshylarynyń" negizgi nysanyna ainalyp jatamyn. Máselen, jumys barysynda "seriktestik" qyzmet usynyp kelgenderi de boldy. Tipti keibir arnanyń ieleri qorqytýǵa deiin bardy.
Mende olarǵa tótep beretin kúsh pen rýh boldy. Sebebi men árdaiym ózimniń tazalyǵym men kásibiligime senimdi edim. Osy tusta, kontent-meikerlermen jumys isteitin tutynýshylarǵa keńes bergim keledi: kez kelgen jaǵdaida abai bolyńyzdar. Keibir avtorlar redaktsiiadaǵy jáne Tg arnalaryndaǵy jumysyn biriktiredi. Sondyqtan "adal" jumysyńyzǵa aqsha tóleý arqyly "teris" isterdiń qurbany bolyp ketýden saqtanyńyz", - dep sózin jalǵady ol.
Osy tusta media mamany qazirgi tańda elimizde mundai arnalarǵa tosqaýyl qoiatyn kúsh bar ekenin atap ótti.
"Qýanyshqa orai, jańa Qazaqstanda mundai aqparat aǵymy azaiyp barady. Salystyrmaly túrde alyp qaraityn bolsaq, Baibek tusyndaǵy úlken daýyldyń beti qaitqan. Sonymen birge bárimiz biletindei, paida bolǵan vakýým árqashan basqa bireýdi toltyrýǵa tyrysady. Búginde sheteldik agentter jasyryn arnalardaǵy vakýýmnyń basym bóligin toltyrýda.
Máselen, buryn anonimderdiń 80% - y Baibek pen Ko-ny eski Qazaqstannan bólse, qazir olardy shet memleketter, atap aitqanda Resei, Ýkraina, AQSh, Túrkiia jáne t.b. bóledi.
Buǵan deiin aqparattar men basylymdardyń tartysy ishtei oryn alsa, qazirgi tańda Qazaqstannyń aqparattyq keńistiginde shet memlekettermen ideologiialyq soǵys júrip jatyr. Olardyń nieti ártúrli, degenmen barlyǵyn bir maqsat biriktiredi. Bul - qoǵamdy shaǵyn múddeli toptarǵa bólý.
Buny jasyryn adamdar jariialaityn jańalyqtardy oqyǵan kezde eskergenińiz jón. Ádilbekovtiń kinási bar-joǵyn aita almaimyn. Tergeý barysynda bári anyqtalady. Alaida mundai arnalardy anonimizatsiialaý jumysy jaqsy bastama ekenin atap ótkim keledi. Kez kelgen anonimdi arna men onyń avtorlary erte me, kesh pe anyqtalatynyn este saqtańyz”, - dedi Nazym Janǵazinova.
Aita keteiik, Almatynyń burynǵy ákimi Baýyrjan Baibek BAQ betterinen jii tóbe kórsetip keldi. 2015 jyldan beri Almaty qalasyna basshylyq etken eks-sheneýnik, 2019 jyly 28 maýsymda QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaevtyń Jarlyǵymen Almaty qalasynyń ákimi laýazymynan bosatylady. Al sol jyly 29 maýsymda Nursultan Nazarbaevtyń ókimimen «Nur Otan» partiiasy Tóraǵasynyń Birinshi orynbasary bolyp jańa qyzmetke taǵaiyndalady. Alaida memlekettik qyzmetten ketkeli beri Baibektiń tóńiregine aitylatyn jariialanymdar kóbeiip ketti. Máselen, májilis depýtaty Baqytjan Bazarbek jerdi zańsyz bergen belgili sheneýnikterdiń arasynda Baibektiń de esimin ataǵan bolatyn.
Onyń sózinshe, Almatydaǵy Bostandyq aýdanynda Eski Qazaqstan ókilderine tiesili Halyq bank, Qusa-halyq ieliginde bolǵan ózenniń sý qorǵaý aýmaǵyna kiretin kólemi 52 gektar jer ýchaskesi sottyń zańdy kúshine engen sheshimi boiynsha memlekettik menshikke qaitarylǵan. Alaida bul tek qujat júzinde qaitarylypty.
"Is júzinde jer qaitarylsa da qurylys jumystardy eshkim toqtata almai jatyr. Burynǵy ieleri sý qorǵaý aimaǵyn ózen arnasymen birge topyraqpen tegistep, kóp qabatty turǵyn úidi kóterýge jan jaqty jumys júrgizilip jatyr. Ony men Almaty qalasy Jer inspektorlarymen birge óz kózimmen kórdim", - degen bolatyn depýtat.
Sondai-aq, ol ataqty Rahat bazaryna qatysty máseleni de kótergen edi.
"200-ge jýyq saýdagerleriniń jer daýyn alyńyz, 2022 jyly Almaty qalalyq soty kezinde Baýyrjan Baibektiń 3 jyldan keiin zańsyz qaýlysyn buzyp jeńiske jetse daǵy, saýdagerler bazar jerin áli de daýlap ala almai júr", - deidi depýtat.
Osy tusta ol 2021 jyly antikorǵa Almatynyń burynǵy ákimderi Baýyrjan Baibek pen Baqytjan Saǵyntaevtyń ústinen aryz jazǵanymen, ekeýiniń ústinen eshqandai is qozǵamalǵanyn aitty.
