ShEN. ATAQ. NAGRADA... «OLARDYŃ ÓZDERI KELDI...»
– Namys – azamattyń altyn týy.
– Al osy namystyń ólshemi qaisy? Sipaty nede?
– Áke-sheshesin syilaǵan balada ǵana namys bolady. Olardy uialtpaiyn, súiegine tańba túsirmeiin, ólsem óleiin, biraq ata-anamdy aǵaiyn-jurtymdy jerge qaratpaiyn deidi.
– Sizdiń ómirlik uranyńyz qandai boldy?
– Qaida, qandai qyzmette júrsem de júrektegi uranym qazaqtyń: «Erdi namys óltiredi, qoiandy qamys óltiredi», – degen maqaly boldy. El namysy er namysy dep bildim.
– Al armanyńyz she?
– Armanym halqymnyń namysyna daq túsirmeý boldy.
– Ataqqa qyzyqqan sátińiz boldy ma?
– Aqyndyqqa, shenge, ataqqa eshqashan da qyzyqqan emespin. Olardyń ózderi keldi... General bolsam, marshal bolsam, geroi bolsam degen emespin. Osy ataǵym da jetedi. Men nagrada qýǵamyn joq. Eshkimnen nagrada suraǵanym joq. Men nagrada úshin emes, elimizdiń táýelsizdigi, halqymyzdyń namysy úshin soǵystym.
– Adam qandai sipatymen syily bolmaq?
– Adam qansha kókke kóterilgenimen top etip tómennen bir-aq shyǵady. Óitkeni, árkim jetken jerine deiin barady, jyǵylǵan jerinde qalady. Ataǵyńa atyń sai kelse ǵana syily bolasyń.
– Qandai adamdy ardaqtaisyz? Neni unatpaisyz?
– Ardaqty anany qadirleimin. Ary bar azamatty ardaqtaimyn. Talaby bar jasty qurmetteimin. Mańǵazsynǵan aǵany unatpaimyn. «Baýke, myna sózińiz qudaiskii, siz danyshpansyz» dep kózge maqtap kólgirsitin inini jek kóremin. Shyn dos syrtyńnan maqtaidy. Saiqal ǵana betińe qarap qylmyńdaidy. Áieldiń saiqaly birdi ǵana arbaidy, ádebiet saiqalynyń myńǵa ziiany tiedi.
– Sizdi bireýler maqtaǵan kezde nemese synaǵan sátte qandai sezimde boldyńyz?
– Men ómirimde eki túrli ańyzdy basymnan keshirdim. Bir kezde meni jer-kókke syiǵyzbai ańyzǵa ainaldyra maqtady. Keiingi kezde árkimder ańyzǵa ainaldyra jamandady. Maqtady dep tasqamyn joq, jamandady dep jasyǵamyn joq. Qara qyldy qaq jarǵandy maqtaidy da, boqtaidy da ǵoi, qaraǵym.
– Neni jaqsy kóresiz?
– Qazaqtyń qonaqjailyǵyn jaqsy kóremin. Qazaqtyń dosqa degen meiirbandyǵyn unatamyn. Qazaqtyń qas-jaýǵa qaharmandyǵyn qadirleimin. Munda Otandy qorǵaýdyń qasietti sezimi saqtalǵan. Úlkenge jol berip, qurmet kórsetetin, sol siiaqty kishige kómektesip, izet isteitin sypaiylyǵyn súiemin. Jastardyń ata-analary aldyndaǵy perzenttik boryshqa adaldyǵyn ardaqtaimyn. Bul – adamgershilik negizi. Jas semiadaǵy jarastyqty janym súiedi. Bul – semia – memlekettiń qaýipsizdiginiń negizi. Kári-jasynyń erinbeitin eńbekshildigin jaratamyn. Bul – jan-jaqty órkendetýdiń sipaty. Áke men balanyń, aǵaiyn arasynyń uiymshyldyǵyn unatamyn. Bul – memlekettik birliktiń basy. Taǵysyn taǵylar...
«Qylysh qaiqy bolsa da óz qyzmetin túzý atqarady!»
– Ómirbaianyńyz týraly jazylǵan derekterge qarasaq, kóp bastyqtarmen syiyspai, qyzmetpen qosh aitysyp, ketip qala beripsiz? Nege?
– Memleket múddesin júzege asyrýda printsipsizdik kórsetetin, qaramaǵyndaǵy adamdardyń durys isin qorǵai almaityn bastyqtyń qaraýynda jumys istegenshe qańǵyp ketýdi artyq kóremin.
– Sonda bastyq qandai bolý kerek? Basshynyń boiynan qandai sipatty kórgińiz keledi?
– Jaqsy bastyq – jarty baqyt qoi, shirkin! Óitkeni, oily bastyq uqypty qyzmetkerdi adam etedi. Oisyz bastyq oqyp kelgen mamandy nadan etedi. Al meniń qolymnan keletini uqyptylyq, yjdaǵattylyq qana. Tapsyrylǵan isti tapjyltpai oryndaý ǵana. Uǵysyp istesken qyzmetten tátti tirshilik joq-aý tegi dep túidim sonda.
Aýylda synyqty sipap otyryp ornyna túsiretin synyqshylar bolady. Sol siiaqty aqyldy komandirler de aqyrmai-aq seni yrqyna kóndirip, túzetip alady. Túzetpese sol qisyq kúiinde kádege jaratady. Óitkeni, olar qylysh qaiqy bolsa da óz qyzmetin túzý atqaratynyn biledi.
– Siz soǵysta óz jaýyngerlerińizge buiryq bergende qandai ádisti qoldandyńyz?
– Komandirdiń aitqan sózi aiqyn, bergen buiryǵy naqpa-naq bolýy kerek. Jaýynger komandir sóziniń bolbyr bolǵanyn unatpaidy. Óitkeni, jaýynger komandirden buiryq qana emes, sol buiryqty oryndaityn jigerdi qosa alýy kerek.
– Adam jigerin janý jaýyngerdi qanshalyqty batyr etedi?
– Ataqty Holm joryǵynda, bir derevniada aldynan tank shyǵa kelgende taisaqtap keiin shegingen jaýyngerge: «Anańnan ul bop týǵanyń ras bolsa, ana tankti qurtqyn!» dep buiryq bergenim esimde. Sodan keiin ol jigit qaita ilgeri umtylyp, tankti qurtty.
Mineki, sóz shyndyǵynyń kúshi degen osy. Men onyń anasyn aitqanda alǵashynda qaimyǵyp qalǵan jaýynger jigerlenip ketti. Sóitti de tankti qurtty. Buiryǵyńdy aityp, onyń ústine jańaǵydai jandy janityn jigerli sózderdi qossań, jaýyngerge sol jetedi.
Buiryqty oryndaýǵa ketip bara jatqan ol seniń qairatty sóziń esine túskende, kúlip te alady. Al kúlki kisige qairat beredi. Jaýǵa qarsy jylap jyljyǵan soldat jyraqqa jete almaidy. Kúlip ilgerilegen soldat qana igilikti is tyndyrady. «Kúlip» degenniń soldattyń jyndanǵan kisishe óz-ózinen qarqyldap kúlýi emes, buiryqty oryndaýǵa ishtei jigerlenip, qairattanyp barýy degen sóz ekeni túsinikti ǵoi saǵan?
– Túsinikti! Endeshe, búgingi Táýelsiz Qazaqstannyń sarbazyna qandai aqyl-keńes aitasyz?
– Ofitser psiholog, adam janyn sezgish bolýy qajet. Ideialyq jaǵynan sýaatty, jan-jaqty bilimdi bolý – árine, onyń óz boryshy. Shen alý men shekpen jańartý jaǵyn eń aldymen oilamai, óziniń áskeri jáne saiasi salada ósýi úshin kúsh salýy kerek. Al shen men laýazym ofitserdiń jeke iskerligine berilgen ádil baǵa esebinde ózinen-ózi keledi.
Óziniń qolyndaǵy tehnikany, dastarqan ústindegi qasyqty jumsaǵanyndai, jaqsy igerip, jumsai alatyn sanaly, namysker, initsiativty, belsendi jaýynger – mine, naǵyz jaýynger tulǵasy osy.
– Siz óz boiyńyzdaǵy taǵy qandai minezdi, nendei jaqsy sipatty maqtanysh etesiz?
– Minez degen basy qatty júirik qoi, qaraǵym. Ár adamnyń minezi – astyndaǵy tulpary. Sonyń aǵynymen adamdar ómirden zymyrap ótip jatady ǵoi, áiteýir.
Erkekti buzatyn eki qumarlyq – araq pen áiel bolsa, jas kezimde osy ekeýinen de aýlaq bolǵanymdy maqtanyshpen aita alamyn.
– Bir sózińizde erlik eseptiń yrqyna kónbeitinin aitypsyz? Munyń syry nede?
– «Saqtyqta qorlyq joq» degen qazaqtyń máteli bar. Bul ras sóz. Biraq erlik saqtyqtyń jeteginde júrmeidi. Óitkeni saqtyq – esep. Erlik eseppen istelmeidi. Erlik eshqandai esepke kónbeidi. Erlikti santimetrlep ólshep, gramdap salmaqtap, sekýndtap sanai almaisyń. Erlik adam janynyń lap etken jalyny, jarq etken naizaǵaiy.
Erliktiń negizi súiispenshilik. Kisi súigeniniń quly da, qurbany da bolady. Otanyn súigen soldat ol úshin otqa da, sýǵa da túsedi. Sóitip sanaly túrde erlik jasaidy. Biraq soldat ony erlik jasadym dep eseptemeidi. Azamattyq mindetimdi atqardym, Otan aldyndaǵy perzenttik boryshymdy ótedim dep qana biledi. Erlik jasaǵan sátte soldattyń basyndaǵy oi osy ǵana bolady. Óziniń erlik jasaǵanyn ólgen soldat bilmei ketedi, tiri qalǵan artynan uǵady. Onda da alǵashynda ol ondai erlik jasaǵan men emes, basqa bireý bolar dep oilaidy. Mineki, erliktiń eshqandai esepke kónbeitini de sondyqtan!
ÓZ PÁTERIN KEIÝANAǴA BERGEN...
Baýyrjan Momyshulyna: «Kimdi qadirleisiz?» – degen saýal qoiylǵanda: «Ardaqty anany qadirleimin», – dep jaýap bergeni bar. Batyr Baýyrjan atamyz bul sózin isimen de dáleldegen biz bilip-bilmeitin ǵibratty oqiǵalar kóp. Sonyń biri – ózine alǵan páterdi keiýanaǵa bergeni týraly oqiǵa jazýshy Ázilhan Nurshaiyqovtyń «Aqiqat pen ańyzynda» (qarańyz: 32,33-better) baiandalǵan. Oqyp kórelik:
«Baýyrjan buryn Dzerjinskii kóshesinde, shaǵyndaý páterde tursa kerek. Qalalyq sovetten keńirek páter suraidy. Bir kúni oǵan qalalyq sovettiń qyzmetkeri telefon soǵyp, sizdiń ótinishińiz oryndaldy, kelip keń páterdiń orderin alyńyz deidi. Páterimdi kóreiin dep jańa úige barsa, esik aldynda muńaiyp turǵan qartań orys áieline kezdesedi.
– Nege muńaiyp tursyz, sheshei? – deidi oiynda eshteńe joq Baýyrjan áieldiń qasyna toqtap.
Áiel qalalyq sovettiń osydan eki bólmeli páter bermek bop ýáde etip kelgenin, biraq dál order bererde ol ýádelerinen taiyp qalǵandyǵyn aitady.
– Maǵan degen úidi bir úsh bólmelik pátermen biriktirip, bir polkovnikke beripti. Qaiteiin, meniń de balam soǵysta ólip edi. Árine, ol soldat edi, – deidi.
Muny estigende Baýyrjannyń barlyq túgi syrtyna teýip shyǵa keledi. Jiren murty edireiip, elektr symynyń birine birin jaqyndatqan eki ushyndai bolyp, shytyr-shytyr ete qalady.
Muńaimańyz, sheshe, qazir order beretin jerge baryńyz – páterińiz ózińizge tiedi, – deidi de Baýyrjan minip kelgen mashinasyna otyryp alyp, qaitadan qalalyq sovetke tartady.
– Men maǵan bireýge berilgen páterlerdi ber degen joqpyn, – deidi ol baǵana qolyna order ustatqan qyzmetkerge kelip. – Myna orderdi jyrtyńyz da, páterde buryn ýáde etilgen adamdarǵa berińiz!
Osylai dep ol qolyndaǵy orderdi qaitaryp beredi. Qalalyq sovet qyzmetkeri qalbalaqtap:
– Ol adamdarǵa páter keiinirek berýge uiǵarylǵan edi. Siz páter suraǵan soń sol ekeýin qosyp, sizge qamqorlyq jasaiyq degen edik...
– Molchat! – deidi Baýyrjan kózi ejireiip, murty odan saiyn tikireie túsip. – Maǵan mundai qamqorlyqtyń keregi joq. Jiyrma minýttan keiin maǵan telefon soǵyp, bul páterdiń burynǵy ielerine berilgendigin habarlańyz. Poniatno vam?!
– Túsinikti, túsinikti, joldas Momyshuly. Tek sizdiń bergen páterden nege bas tartyp turǵanyńyz túsiniksiz.
– Ol soldattyń anasy ǵoi!.. Endi uǵynyqty ma sizge?
Qyzmetker basyn izeidi. Rasynda da ol birsypyra ýaqyttan keiin Baýyrjannyń úiine telefon soǵyp, jańa páterdiń burynǵy ielerine order jazylyp bergenin habarlaidy.
– Order alǵanda olardyń qýanyshynda shek bolǵan joq, – deidi qyzmetker. – Ásirese qart ana qatty qýandy. Sizdiń Baýyrjan Momyshuly ekenińizdi bilgende... ol jylap jiberdi...» dedi.
Sodan birsypyra ýaqyt ótkennen keiin Baýyrjanǵa Fýrmanov kóshesinen basqa páter berilgen eken...»
Alla Taǵala ózgege meiirim kórsetken pendesin Óz meiirimine bóleidi degeni osy.
JAÝDY QONAQ ETKEN...
– Qazir kóshede jupyny kiingen múgedek jandy, baldaqqa súiengen aqsaqal azamatty nemese bilegine qara protez jalǵaǵan sholaq qol adamdy kórsem, solarǵa qanshama qaryzdar ekenimdi oilap, basymdy izep, iilip ótemin. Óitkeni, soǵystan meniń on eki múshem aman bolǵanymen, men úshin basqalar jaralandy. Men aman kelgenimmen, men úshin ózgeler opat boldy.
Al men de ózgeler úshin qan tóktim, solar úshin jaralandym. Adamdar bir-birine ózara qaryzdarlyǵyn árqashan da oilai júrýleri kerek. Ásirese, Otan soǵysy ardagerleriniń eńbegin erekshe baǵalai bilýi qajet.
– Siz soǵysta ne úshin jaýdy qonaq ettińiz?
– Olar bizge kóp qorlyq kórsetti. Biraq biz tutqyndardy qorlamadyq. «taspen atqandy aspen at» degen. Men nemistiń jiyrma jeti generalynyń aldyna halqymyzdyń aq dastarqanyn jaiyp, qonaqasy berdim. Endi elimizge tiisseńder dám ursyn! – dedim.
– Nain, nain! – dep olar bastaryn shaiqap, kózderin jypylyqtatty. Arii qandy ziialy generaldar aldaryndaǵy asty ash qasqyrdai tútip, jep jatty.
– Adam qatelespes úshin ne isteý kerek?
– Úlken ózenderde parohod júzip kele jatqanda arnaýly adam sýdyń tereńdigin únemi ólshep otyrady. Óitpese, parohod qaiyrlap, bógelip qalady. Nemese onyń vintine zaqym kelip, isten shyǵady. Alǵan júgin tiisti jerine ýaqytynda jetkize almaidy. Adam da parohod siiaqty. Ol da óziniń aldyn únemi oimen ólshep otyrýy kerek. Oilanbaǵan orǵa jyǵylady, opyq jeidi. Oǵan ózińniń ór kókirektigiń, ózimshildigiń ǵana kináli. Bul seniń aqylsyzdyǵyńnan isteletin is emes. Aqyl da oilaǵandy unatady. Oilanyp-tolǵanǵan adamǵa ǵana aqyl durys jol kórsetedi.
– Qatty qatelesken kezińiz boldy ma?
– GÝK-tyń bastyǵy armiia generaly Filipp Ivanovich Golikov maǵan aldymen Kavkazǵa brigada komandiri bolyp barýdy usyndy.
– Men diviziia komandirimin. Onyń ústine akademiia bitirdim. Brigada komandiri bolyp barmaimyn, – dedim Golikovke. Soǵysty bitirip, akademiiany taýysyp, keýdege nan pisip júrgen kez edi ǵoi ol, qaraǵym. Generalǵa týra osylai dedim. – Onda korpýs shtabynyń bastyǵy bolyp baryńyz dedi.
Bul úlken qyzmet edi. Jaman aǵań aqylsyzdyq jasady, qaraǵym. Jaraidy, raqmet deýdiń ornyna Golikovke:
– Men sap komandirimin. Eshqashanda shtabta otyrǵan emespin, – dedim.
Golikov betime qarap otyrdy da:
– Joldas polkovnik, Siz asqaqtyqtyń sazaiyn tartasyz. Bara berińiz, – dedi.
Aǵat ketkenimdi artynan bildim. Biraq qaita baryp, generaldan keshirim suraýǵa órlik moiyn burǵyzbady. Orynsyz órlik adamdy ókindirmei qoimaidy ǵoi, qaraǵym.
– Bul qatelikten qandai sabaq aldyńyz, ne túidińiz?
– «Semizdikti qoi ǵana kóteredi» degen danalyq sózdi halyq tegin aitpaǵan ǵoi. Meniń ómirimde jibergen eń úlken qateligim osy boldy. Osy qatemdi oilasam kúni búginge deiin eki betim dýyldap qoia beredi. Adamgershilik, azamattyq arym ózimdi ómir boiy osy úshin aiyptaýmen keledi.Ómiriniń qatesin eshkim de óz aýzynan aityp bermeidi. Óitkeni, ony moiyndaý qiyn, ózgege móldiretip aityp berý odan da aýyr. Men saǵan imandai syrymdy aityp otyrmyn, qaraǵym. Onyń sebebi meniń durysymdy kórgen jurt burysymdy da bilsin. Bir adamnyń ómiri myń adamǵa sabaq. Jas urpaq meniń de jaqsymnan úirenip, jamanymnan jirensin.
– Siz ózińizge synmen qaraisyz ba?
– Ózine ózi synmen qaraý – ońai is emes. Óziniń qatelerinen sabaq alý árkimniń qolynan kele bermeidi. Úlken bastyqtyń ońdyrmai sókkeninen adamdy óz arynyń sókkeni áldeqaida kúshti.
– Ómirde ne nársege kóz jetkizdińiz?
– Áieldi qorlaǵan erkekti ómir ókinishsiz jibermeidi. Óitkeni, áiel – ómirdiń anasy, al asyl perzent anasyn eshkimge de qorlatpaidy. Óitkeni, áiel – kieli halyq. Onyń kiesi ózin qorlaǵan erkekti bir atpai ketpeidi... Meniń kózim osyǵan jetti.
Uzyn boi qysqarady. Úlken dene kishireiedi, adam aqyry óledi. Ol – tabiǵat zańy. Adam ólgenimen onyń eńbegi ólmeidi, erligi ólmeidi, ol atqarǵan uly is ólmeidi. Uly is Otanǵa degen súiispenshilikten, halyqqa degen qurmetten, osy ekeýi úshin aiaýsyz etken eńbek pen erlikten týady. Ótken Otan soǵysynda on toǵyz-jiyrma jasar azamattar erekshe erlik kórsetti. Jiyrma jas tarihi erlikter jasaityn jas. Osyǵan árqashan da ázir bolý kerek.
«ADAMDY BUZATYN NÁRSE: ATAQ, AQShA, ARAQ...»
– Adamdy ne nárse buzady?
– Adamdy buzatyn ne? Taǵy da sol ataq, aqsha, araq. Osy úsheýi. Tórtinshisi áiel demeimin. Alǵashqy úsheýiniń býyna bórtip, áielderdi biz – erkekter buzamyz.
– Rasynda, kezinde Sizdiń zamandastaryńyz, jalpy halqymyz araqtyń kesirinen rýhani qundylyǵynan aiyryla jazdady emes pe? Halyqty imany men teginen aiyrý úshin araqty barynsha paidalandy. Biz áli kúnge deiin osynyń zardabyn sezip kelemiz emes pe?..
– Jastar araqqa úiir bolmaýy kerek. Araq adamgershiliktiń, azamattyqtyń, aqyldyń jaýy. Araq azǵyndyqqa jeteleidi. Araqqa bir úirenip alsań, odan qashyp qutyla almaisyń. Eń aldymen osydan saqtaný kerek. Araq – adamnyń ishki jaýy. Syrtqy jaýdy tehnikanyń kúshimen qurtýǵa bolady. Al ishki jaýdy eshqandai raketamen atyp túsire almaisyń. Nápsiqumarlyqqa bir salynyp alsań, ony toqtatýǵa ǵylymnyń da, bilimniń de shamasy jetpeidi.
– Siz ótirik aitasyz ba?
– Men ótirik aita almaimyn
– Bir sózińizde adamdy tabiǵat tárbielep turǵan tárizdi depsiz...
– Tabiǵattyń ózi-aq adamǵa alýan túrli sabaq berip turǵan tárizdenedi. Qaraǵaidyń túzýligi saǵan eki iyǵyńdy salbyratpai tik júrýdi úiretedi. Aspanǵa shapshi atylǵan aq súttei aq qaiyńdar seni adaldyq pen páktikke shaqyrady. Aýzyn arandai ashqan ash aidahardyń jutqynshaǵyndai mi batpaǵy ólim degenniń ne ekenin kóz aldyńa elestetip, ómir úshin jantalasa kúresýdiń tásilin jáne uqtyrady.
– Otanshyldyq, Otan qorǵaý, patriotizm, ultty súiý... Osy uǵymdar jaily Sizdiń uqqanyńyz, túisikke túigenińiz ne?
– Otanshyldyq – ár adamǵa kerekti eń uly qasiet. Al otanshyldyq óz úiińnen bastalady. Kimde-kim ata-anasyn ardaqtasa, sol ata-anadan birge týǵan baýyrlarymen tatý bolsa, óziniń ósken aýyl, qalasyn, týǵan ultyn syilap, qadirlese sol adam otanshyl bolady. Óitkeni, óz áke-sheshesin ardaqtamaǵan, ózgeniń ata-anasyn qurmettemeidi. Óz aýylynyń tasyn syilamaǵan, ózge aýyldyń taýyn qadirlemeidi. Óz ultyn jaqsy kórmegen, ózge ulttardy unatpaidy. Muny ultshyldyqpen shatastyrmaý kerek. Ekeýi aspan men jerdei ekenin jastar ajyrata bilýi shart.
Patriotizm – «Otanym seni súiemin. Sen úshin qurban bolýǵa ázirmin» dep qurǵaq sózdi gúmpildete berý emes. Ol – formalizm. Eldi, jerdi, Otandy súietindigińdi sózben emes, ispen dálelde. Ata-anasyn syilaǵan shákirt, stýdent sabaǵyn da jaqsy oqidy, tártibin de durys ustaidy, sharýaker, adal, ádil bolyp ósedi. Is degen osy, patriotizm osydan bastalady. Kimde kim áskeri qyzmetten jaltarsa, ol patriot emes. Namysker emes adam – erlik jasaýǵa qabiletsiz. Erlik – uzaqqa sozylǵan tárbieniń jemisi.
Jastardyń Otan qorǵaý qyzmetin atqaryp qaitýy – adamgershiliktiń eń asyl paryzy. Áskerde basbuzarlyqqa oryn joq. Óitkeni, onyń qolynda eldiń taǵdyry – qýatty tehnika bar. Al jaýyngerdiń ol tehnikany tastap qydyryp, qyz qýalap, araq ańdyp, qańǵyp ketýine bolmaidy.
– «Aq júrek bolyp joldasyń, adaldyq seni qoldasyn. Jaqsylyq úshin tiresseń, janyńdy aryń qorǵasyn. Aryndy bolsyn shabysyń, alymdy bolsyn tabysyń, naizadai bolsyn namysyń. Er jigitke bári syn. Qiyndyq kórseń muqalma, aýyrlyq kórseń juqarma, qamqorshy bol kishige, úlkendi úlgi tut alǵa!»
Bul qart ákeńizdiń Sizge bergen batasy eken. Ata-ananyń balasyna jasaǵan duǵasy qabyl bolady deidi...
– Osy aq batany júregime jazyp alyp men kettim. Ákemniń aq batasyn meniń arymnyń, azamattyǵymnyń, adamgershiligimniń aq týyndai etip, kúni búginge deiin tóbeme kóterip kelemin, qaraǵym.
– Sizden de bata suraimyz...
– Adal bolmai azamatpyn demegin. Oiran salsań oilap salǵyn. Elin súigen jaýynger er bolady. Jerge terińdi tókseń, jemiske kenelesiń.
Otandy súiińder, ony qorǵańdar, oǵan qyzmet etińder! Barlyq balǵyndarǵa aq nietpen aq batamdy beremin!
Retrospektivalyq suhbatty daiyndaǵan
Aǵabek QONARBAIULY,
Qazaqstan musylmandary dini
basqarmasy Baspasóz bóliminiń meńgerýshisi
