Taiaýda Almaty qalasyndaǵy № 4 bóbekjai-balabaqshada aýqymdy, maǵynaly seminar bolyp ótti. Seminarǵa aýdandyq bilim bóliminiń basshylary, ata-analar jáne ádiskerler qatysty.
Seminarda balabaqsha men ata-ananyń arasyndaǵy yntymaqtastyǵyn nyǵaityp, ulttyq qundylyqtardy balalardyń boiyna sińirip, patriot bolýǵa, ultjandy etip tárbieleý máselesi talqylandy.
Balabaqshadaǵy ulttyq tárbieniń ózektiligi – tárbielenýshi sábilerdi rýhani izgi qasietterge baýlyp, tárbieniń kózderi ana tili men ádebietin, tarihy men ónerin qasterleýge halyqtyń salt-dástúrlerin aialai bilýge ulttyq qundylyqtarymyzdy dáripteýge baýlýdyń mańyzy zor.
Sábilerdiń jas ereksheligin eskere otyryp elin jerin qorǵaýda atadan balaǵa miras bolyp qalǵan tarihyn salt-dástúrin, ana tilin qasterleý, úlkenge – qurmet kishige izet kórsetýin mura etip, táýelsiz elimizdiń parasatty adamgershiligi biik bilimdi azamattaryn tárbieleýde adami qasietterdi qamtyp bilimdi ulttyq qasietti túsinetin tulǵa tárbieleýdiń mańyzy zor. «Qaiyrymdylyqty – halyqtan, paiymdylyqty – qariiadan úiren» degen ultymyzdyń tal besikten jer besikke deiingi eki aralyqtaǵy ómiriniń máni bolarlyq adami qasiettermen ádet ǵurypty is-áreketterinde uiymdastyrýda úirenip, aldaǵy ómirlerinde arqaý bolatynyn uǵyndyrý. Búgingi ǵalamdaný protsesinde ulttyq qundylyqtardy saqtaý men óziniń bet-beinesin, izgi dástúrlerin saqtaý jolyndaǵy kúres ulttyq sanany saqtaý kúresi ekenin túsindirýdi maqsat tutqan.
«Tárbie – tal besikten» demekshi, balabaqshadaǵy ulttyq tárbieniń mańyzy men alatyn orny erekshe. Elimizdiń tuǵyryn máńgi biikke jelbiretetin, ulttyq sanasy men sezimi qalyptasqan, ulttyq rýhy biik, ulttyq qundylyǵyn, ata dástúrdi, ádep pen ǵurypty, órkenietimiz ben mádenietimizdi mura etip jalǵaityn jeke tulǵaney tárbieleýdiń basty negizi – balǵyndardyń mekeni balbaqshadan bastaý alady. Balanyń tálimi men tárbiesi jan-jaqty qamtylǵan, júieli túrde bolǵanda ǵana jan - jaqty damyǵan, básekege qabiletti tulǵa qalyptasady. Demek, balanyń tárbiesinde otbasy tárbiesiniń, onyń ishinde, ata-ájeniń, áke men ananyń tárbiesiniń mańyzy zor.
Ata men ájeniń tárbiesi – qazaqy tárbieniń bastaýy, ata sózi – aqyl kózi retinde mol asyl qazyna, ata sóziniń tálimdik máni kóne zamannan bastalsa, onyń qudiretin sóz arqyly urpaqtan-urpaqqa damytýshy qart ustaz.
Áje – aqyldyń keni, dananyń kózi, ájeniń ónegesi, tálimi men tárbiesi – óskeleń urpaqtyń ulttyq qundylyqty dáripteitin, maqtan tutatyn, qadirleitin bilimdi azamatttardy tárbieleidi.
Áke – otbasynyń tiregi. Áke tárbiesi – taǵylym mektebi, ǵasyrlyq azyq. Onyń minez-qulqy, ózgelermen qarym-qatynasy, óneri men bilimi – balanyń kóz aldyndaǵy úlgi-ónege alatyn, oǵan qarap ósetin nysanasy. Dástúrli qazaq qoǵamynda tárbie alǵan balanyń ákege degen qurmeti erekshe bolatyn. Ákeniń aialy alaqany balanyń tárbiesinde eń mańyzdy faktor men quramdas bóligi. Ana tárbiesi – otbasylyq ómirdiń, tárbieniń negizi. «Ananyń tárbiesin myń ustaz bere almaidy, bolsa – daǵy bilgir bir ustaz» degendei, balanyń boiyndaǵy izgilik pen sypaiylylyq, adami qundylyqtar, izettilik, kishipeiildilik, biiazylyq syndy qasietterdiń bári ananyń tárbiesi men aq sútimen daridy. Sondyqtan da ananyń tárbiesi – ulttyq bolmystyń negizgi kilti bolyp tabylady.
Balabaqshalarda «Ákeler, analar jáne ájeler» mektepterin ashý men olarmen jumys júrgizýdiń mańyzdylyǵy da osynda. Balabaqsha men ata-ananyń, iaǵni otbasy tárbiesi balabaqsha jumysymen sabaqtasyp, ushtastyp jatqanda ǵana irgetasy myqty elge ainalýymyz aidan anyq.
Ákeniń tárbiesi men ájeniń tálimi, ananyń ónegesi – san ǵasyrlyq tárbieniń negizgi kózi, qainar bulaǵy. Ulttyq qundylyqty, ulttyq tárbie, ulttyq sanany qalyptastyrý, ony balalarymyzdyń boiyna sińirý, meńgertý – elimizdiń jarqyn bolashaǵynyń kórinisi, berekeli búginimizdiń nyshany, kemeldengen keleshektiń bolmysy.
Endeshe, ulttyq qundylyǵymyz ben salt – sanany birlese otyryp birge qalyptastyraiyq! Egemendigimiz ben eldigimizdiń tuǵyryn kóteretin ulttyq rýhy biik, adami qasietteri men parasatty bilimdi azamattardy tárbieleýge birge at salysaiyq!
