«Aýdanymyzdyń ár eldi mekeninde ár túrli qajettilikteri men kóńil-kúileri ártúrli turǵyndar turady desek, durys shyǵar. Mysaly, Kóktalda myńǵa jýyq turǵyn qandastar bolyp tabylady, olardyń Kóktal ishinde jeke «Nur besik» shaǵyn aýdany bar. Agrogorodokta - kópshiligi jergilikti turǵyndar. Bul - Tselinogradtan beri osynda turyp jatqandardyń urpaǵy.
Negizgi problemalarǵa toqtalatyn bolsaq, búgingi kúni bul turǵyn úi alaptaryndaǵy júieli máselelerdiń basym bóligi sheshilgenin aita ketken jón. Eger infraqurylymǵa kelsek, Kóktal-2 - sonyń jarqyn mysaly. Jaryqtandyrý 100 paiyz sheshilgen, joldar asfalttalǵan, ortalyq gaz, sý, káriz qubyrlary tartylǵan, mektep bar, jaqynda ǵana «Qorǵaljyn» úlken alańy ashyldy. Qazir biz qazirgi jaǵdaidy saqtaýmen jáne qolda bar infraqurylymdy jaqsartýmen ainalysyp jatyrmyz», - dedi aýdan basshysy.
Onyń dereginshe, Kóktalda da joldardyń 60 paiyzǵa jýyǵy asfalttalǵan. Ókinishke qarai, asfalt tóselmegen kósheler bar. Biraq eki jyldyń ishinde bul másele tolyǵymen sheshilmek. Búgingi tańda bul - negizgi suraqtardyń biri. Sonymen qatar, munda endi áleýmettik nysandardyń sany kóbeiedi. 2019 jyly munda Kóktal saiabaǵy ashyldy. Bul - búkil oń jaǵalaýdaǵy eń úlken saiabaq.
«Agrogorodok turǵyn alaby týraly aitatyn bolsaq, munda kúrdeli problemalar bar. Sebebi, úiler shyn máninde batpaqty jerlerde ornalasqan. Oń jaǵalaýda ornalasqan tórt batpaq aimaqtyń barlyǵy Agrogorodok aýmaǵynda ornalasqan. Kóptegen turǵyndar úilerin erigen jáne jer asty sýlarynyń basyp qalýymen betpe-bet kelip otyr. Biraq bul másele de birtindep sheshilýde. Agrogorodok turǵyn alabynda bul máseleni kezeń-kezeńimen alyp tastaityn káriz jobasy ázirlenýde», - dep atap ótti Júsip Rahatuly.
Búgingi kúnniń basty taqyryby, árine, baspana máselesi ekeni belgili. Bul búkil elordaǵa tán «tema». Halyq sanynyń qarqyndy ósýine bailanysty solai qalyptasty. 2010 jyly qalada 600 myń adam turatyn bolsa, 2020 jylǵa qarai 1 million 200 myń mejeden asyp kettik. Iaǵni, 10 jylda elorda turǵyndarynyń sany eki esege ósti.
Ákim turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyǵynyń qyzmetine, infraqurylymnyń tozýyna bailanysty suraqtar da kóp ekenin jasyrmady. Máselen, qazir qys mezgiline qyzý daiyndyq júrip jatyr. Al kóptegen úilerde infraqurylymnyń tozǵany sonshalyq, munyń bárine qyrýar qarjy salý kerek. Turǵyndar úshin 10-15 million jinaý qymbat ári qiynǵa túsedi. Sondyqtan ákimdik jaǵdaidan barynsha tiimdi shyǵýdyń nusqalaryn qarastyryp jatyr.
«Men aýdan turǵyndarymen kúnde sóilesemin. Birinshiden, bizdiń inspektorlar otyratyn turǵyn alaptardyń ózderiniń chattary bar. Biz olarmen táýlik boiy bailanystamyz. Ekinshiden, búkil aýdannyń chaty bar, olar óz suraqtaryn jazyp, ótinishterin joldap, ashyq synap, alǵys aita alady. Keide ortalyq bóliktiń turǵyndary qala shetine tym kóp mán berilgenine renjip qalatyny bar. Bálkim, munyń sebebi bar shyǵar, biraq búginde osynda bar órkeniettiń igiligi shet aimaqtardyń turǵyndary úshin árqashan qol jetimdi emes ekenin túsiný kerek. Men únemi halyqpen esep berý kezdesýlerin ótkizemin, al shette kóterilip jatqan kúndelikti máseleler aýdannyń ortalyq bóliginiń turǵyndarymen talqylanbaidy», - dedi Júsip Jumaǵulov.
Ókinishke orai, internettiń jyldamdyǵy nashar, gazdandyrý jaqynda jetti, barlyq jerde joldar men trotýarlar joq. Biraq Kóktaldyń keibir kóshelerinde bular múldem bolmaǵanyn da umytpaǵan jón. Sondyqtan turǵyn úi alaptary, turǵyndarǵa nólden derlik jailylyq jasaý máseleleri basym.
Jaýapty sheneýnik Memleket basshysy shet aimaqtardy damytý mindetin ózi qoiǵanyn atap ótti. Onyń oiymsha, bul durys. Qalanyń ortalyq bólikterinde bar nárse barlyq aimaqtarynda bolýy kerek.
«Áleýmettik kómek týraly aitatyn bolsaq, bul tek materialdyq quraldarǵa ǵana qatysty emes. Ol densaýlyq saqtaý, bilim berý salasyna da qatysty bolýy múmkin. Eger adam materialdyq kómek kerek degen suraqqa júginse, ony kórsetýge árqashan múmkindigimiz bola bermeidi. Bizde qarjylyq kómek kórsetýdiń tikelei tetikteri joq. «Eger adamǵa kómekteskiń kelse, oǵan balyq emes, qarmaq ber» degen sóz bar. Adam bizge qarjylyq kómek týraly suraqtarymen kelse, biz onyń ómiriniń barlyq salalaryndaǵy máselelerdi qamtýǵa tyrysamyz. Mysaly, biz densaýlyq jaǵdaiyn suraimyz. Ol biz sheshýge tyrysyp jatqan densaýlyq máselesin aitady. Balalardyń tárbiesi, mektepke, balabaqshaǵa, qosymsha bólimderge barýyn suraǵan soń, olardyń da sheshimin tabýyn qarastyramyz. Mundai jaǵdailarda burynnan bar memlekettik baǵdarlamalardyń kómegi zor», - dedi Júsip Rahatuly.
Jaqynda aýdanda sońǵy segiz jyl boiy kóterilgen másele sheshimin tapty, shetkeri aimaq joǵary jyldamdyqty internetke qosyla bastady. Kezinde elordanyń sáýlettik kelbetin saqtaý úshin aýa arqyly symdardy tartýǵa tyiym salý týraly sheshim qabyldanǵan bolatyn. Eger internet tartý qajet bolsa, ony tek jer astynan tartý kerek. Biraq bul múmkin emes. Mysaly, Agrogorodok turǵyn alabynda tehnikalyq dálizder tym tar. Gaz qubyry ótetin jerde buza almaityn belgili bir qaýipsizdik aimaǵy bar. Sondai-aq zań boiynsha optikalyq talshyq adamdardyń jeke menshigine áser etpeýi kerek. Osy sebepti jańa nusqalardy izdeýge týra keldi. Qala ákimi Altai Kólginovpen kezdesýde osy másele ótkir qoiyldy.
«Biz symdardy áýe jelileri boiymen, iaǵni tirekter boiymen júrgizýdi sheshtik. Bul tirekter burynnan bar jáne biz olardyń boiymen internet jelisin salý múmkindigimiz bar. Investor ruqsat alǵannan keiin bul jumysqa kirisip ketti.
Árine, biz ádemi sáýlettik kelbetti qalaimyz. Biraq obektivti túrde qarasańyz, bul adamdar búgin órkeniettiń qarapaiym artyqshylyqtarynsyz qalýy kerek degendi bildirmeidi, bul kórinis erteń qalpyna keltirilýi múmkin. Men osynda jáne qazir ómirimdi jaqsartqym keledi, tipti keibir yńǵailylyqty qurban etsem de», - dep túsindirdi aýdan basshysy.
Júsip Jumaǵulov aýdan turǵyndarynyń shamamen 54 paiyzy gazǵa qosylǵanyn jetkizdi. 2023 jyldyń kóktemine taman 100 paiyz qosylmaq.
Astana tarihynyń bastaý alatyn tusy – Saryarqa aýdany. Munda adamdar bir-birin tanidy, munda óte jyly dástúrler bar. Tipti, infraqurylymnyń ózi adamdardy bir-birine jaqyndatýǵa kómektesedi. Munda astanamyzdyń qalai qurylǵany týraly estelikter jeterlik. Munda kóptegen tarihi nysandar oryn tepken. Sonymen qatar, astananyń qalai salynǵanyn kórgen jergilikti halyq ta osy aýdanda kóp.
«Búginde Kóktal-2 eldi mekeninde 800 oryndyq kópsalaly aýrýhananyń qurylysy qarqyndy júrgizilýde. Qurylys aiaqtalǵannan keiin kóptegen turǵyndar sol jaqqa baǵyt alady dep oilaimyn. Agrogorodok turǵyn alabynda Tilendiev dańǵyly, 36 mekenjaiy boiynsha saýda oiyn-saýyq ortalyǵy salynyp jatyr. Saryarqada bir ǵana kinoteatr bar ekeni barshamyzǵa málim. Kiim-keshek, kinoteatr, kóterme saýda ortalyǵy bar saýda oiyn-saýyq ortalyǵyn salýdy josparlap otyrmyz. Bul úlken júieniń biri.
Iri josparlar týraly aitatyn bolsaq, «Nur Besik» yqshamaýdanyndaǵy injenerlik infraqurylym qurylysyn tolyǵymen aiaqtap jatyrmyz. 2019 jyldan beri onda kóshelerge asfalt tóselip, 84 jaryqtandyrý baǵanalary ornatyldy, balalar oiyn alańdary salyndy. Biyl infraqurylym – káriz, sý jáne kanalizatsiia qurylysyn aiaqtaimyz», - dedi Júsip Rahatuly.
