Baspasóz konferentsiiasynda Astana qalasynyń Bilim basqarmasy basshysynyń orynbasary Serik Ádilbaev balalardyń qaýipsizdigi, quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý jáne jaily oqý ortasyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan sharalar jóninde málimet berdi, - dep habarlaidy Dalanews.kz elorda ákimdiginiń resmi saityna silteme jasap.
Spikerdiń aitýynsha, elordada jalpy sany 877 bilim berý mekemesi jumys isteidi. Olardyń qataryna mektepter, balabaqshalar jáne kolledjder kiredi. Onda 390 myńnan astam bala bilim alyp jatyr. Barlyq oqý orny zamanaýi qaýipsizdik júielerimen jabdyqtalǵan: avtomattandyrylǵan órt dabyly, tsifrlyq beinebaqylaý júiesi jáne Jedel basqarý ortalyǵymen biriktirilgen dabyl túimeleri ornatylǵan.
«Mektepter men balabaqshalardyń kireberisteri týrnikettermen jabdyqtalyp, qaýipsizdikti 1-sanattaǵy litsenziiasy bar kásibi kúzet uiymdary qamtamasyz etýde. Qaýipsiz bilim berý ortasyn qalyptastyrý – bizdiń basty mindetimiz. Mektepter men balabaqshalarǵa tsifrlyq tehnologiialardy engizý baqylaý deńgeiin kúsheitip, túrli tótenshe jaǵdailardyń aldyn alýǵa múmkindik berdi», – dedi Serik Ádilbaev.
Ol psihologiialyq qoldaý kórsetý jáne býllingtiń aldyn alý máselesin de qozǵap ótti.
«Balalardyń qaýipsizdigi tek fizikalyq qorǵaýmen shektelmeidi. Psihologiialyq jailylyq ta asa mańyzdy. Osy baǵytta elordada oqýshylardy jan-jaqty qoldaý júiesi belsendi túrde damyp keledi. Arnaiy ashylǵan «Psihologiialyq qoldaý ortalyǵynda» balalar men ata-analarǵa 600-den astam keńes berilgen. Sonymen qatar, qosymsha 200 pedagog-psihologtyń shtattyq birligi bólinip, «táýekel tobyndaǵy» jasóspirimdermen jeke jospar boiynsha jumys júrgizilýde. Qazirgi tańda iývenaldy politsiianyń esebinde 193 jasóspirim, al mektepishilik baqylaýda 785 oqýshy tirkelgen.
Býllingtiń aldyn alý – jumystyń mańyzdy baǵytynyń biri. 2024 jyly 107 myń oqýshyǵa býllingti anyqtaýǵa baǵyttalǵan arnaiy testileý ótkizildi. 2025 jyldan bastap bul test qala mektepterinde mindetti túrde engiziledi. Sonymen qatar bes mektepte antibýllingtik baǵdarlama iske qosyldy. Baǵdarlama aiasynda muǵalimderge arnalǵan treningter, taqyryptyq kezekshilikter men oqýshylarmen jeke jumys uiymdastyrylǵan», - deidi basqarma basshysynyń orynbasary.
Serik Ádilbaevtyń aitýynsha, 2024 jyldyń basynan bastap elordada 2018 profilaktikalyq keńes otyrysy ótkizildi. Bul ótken jylmen salystyrǵanda 89,6%-ǵa artyq. Mundai ósim quqyq qorǵaý organdary tarapynan júrgizilip otyrǵan belsendi aldyn alý jumystarynyń nátijesi bolyp otyr.
Qalalyq prokýratýramen birlesip, qiyn jaǵdaidaǵy otbasylardyń turmys jaǵdaiyn tekserý maqsatynda reidter uiymdastyryldy. Onyń aiasynda 3673 otbasyǵa tekserý júrgizilip, 42 otbasyǵa naqty kómek kórsetildi.
Sonymen qatar balalarǵa qatysty oqys oqiǵalarǵa jedel áreket etý úshin kúndelikti monitoring júiesi engizildi. Mektep oqýshylary men olardyń ata-analaryna arnalǵan «Qaýipsiz balalyq shaq: qamqorly ata-ana bolý» atty seminarlar uiymdastyrylýda. Oqý oryndarynda «Balaqorgau» QR-kody bar aqparattyq taqtaishalar ornatylyp, balalar óz máseleleri týraly anonim túrde habarlai alatyn múmkindik jasalǵan.
Jasóspirimder arasyndaǵy quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý maqsatynda túrli úiirmeler men sporttyq sektsiialar belsendi damyp keledi. Búginde elordalyq mektep oqýshylarynyń 81,5%-y, iaǵni 213 556 bala túrli úiirmeler men sporttyq sektsiialarǵa qatysýda. Mektep janyndaǵy 135 qosymsha bilim berý uiymynyń filialdary jumys isteidi. Sondai-aq bes bilim berý mekemesinde jasóspirimderdi áleýmettik belsendilikke tartýǵa baǵyttalǵan «DosbolLIKE» baǵdarlamasy iske qosyldy.
Sonymen qatar balalardyń qaýipsizdigine qatysty beinerolikter apta saiyn YouTube platformasynda jariialanyp keledi. Joǵary synyp oqýshylary men stýdentter úshin quqyqtyq saýattylyqty arttyrýǵa arnalǵan dárister ótkizilýde.
«2025 jyly quqyqbuzýshylyqtyń aldyn alý boiynsha jańa baǵdarlama iske qosylady. Baǵdarlama aiasynda 36 is-shara josparlanǵan. Býllingke qatysty testileý barlyq mektepterde mindetti túrde ótkiziledi. Antibýllingtik baǵdarlama taǵy 10 mektepte engizilmek, al «DosbolLIKE» jobasy basqa oqý oryndarynda da iske asyrylady.
Qabyldanǵan sharalar oń nátijesin berýde: jasóspirimder arasyndaǵy quqyqbuzýshylyq deńgeii tómendep, olardyń oqý úderisine jáne bos ýaqytty tiimdi ótkizýge qatysýy arta tústi. Aldaǵy ýaqytta bul baǵyttaǵy jumystar profilaktikalyq baǵdarlamalardy odan ári jetildirý men óskeleń urpaq úshin qaýipsiz ári jaily orta qalyptastyrýǵa negizdeletin bolady», - dep qorytyndylady vedomstvo ókili.
