Qazaqstan men Armeniianyń kóptegen onjyldyqtar boiy olardy biriktirip kele jatqan dostyq pen ortaq qundylyqtarǵa negizdelgen ózara túsinistik pen yntymaqtastyqtyń uzaq tarihy bar. Tarihi turǵydan alǵanda, Qazaqstan myńdaǵan armiandardyń úiine ainalyp, olardyń kópshiligi keńestik qýǵyn-súrgin jáne deportatsiia jyldarynda keldi.
Qazaqstan óziniń qonaqjailylyq jáne keń peiildilik dástúrlerimen armian diasporasyna óziniń mádeni jáne ulttyq tamyrlaryn saqtap qalýǵa múmkindik berdi, bul armiandar qazaqstandyq qoǵamǵa belsendi kirigip otyrdy.
Qazaqstanda turatyn armiandar el ekonomikasynyń, mádenieti men ǵylymynyń damýyna eleýli úles qosady, bul halyqtar arasyndaǵy bailanysty nyǵaitady. Bul ózara is-qimyl gýmanitarlyq jáne mádeni bailanystardan bastap ekonomikalyq jáne saiasi seriktestikke deiingi barlyq deńgeidegi yntymaqtastyqtyń berik negizin qalady.
Keńes Odaǵynyń ydyraýymen jáne táýelsizdik alýymen Qazaqstan men Armeniia saiasi turaqtylyqtaǵy, ekonomikalyq yntymaqtastyqtaǵy jáne óńirlik qaýipsizdiktegi ortaq múddelerdi basshylyqqa ala otyryp, ekijaqty qatynastardy belsendi damytýdy jalǵastyrdy. Eýraziialyq ekonomikalyq odaq (EAEO) jáne Ujymdyq qaýipsizdik týraly shart uiymy (UQShU) siiaqty halyqaralyq uiymdarǵa múshe elder retinde eki el de saýda, qaýipsizdik jáne diplomatiia salasynda tyǵyz bailanysta.
Qazaqstan men Armeniianyń halyqaralyq arenada bir-birin qoldaýǵa daiyndyǵyn erekshe atap ótken jón. Qazaqstan ǵasyrlar boiǵy diplomatiia men bitimgershilik dástúrleri bar memleket bola otyryp, halyqtar arasyndaǵy dialogta jáne Eýraziialyq óńirdegi qaýipsizdikti nyǵaitý jónindegi kúsh-jigerde mańyzdy ról atqarady. Armeniia óz kezeginde Qazaqstanmen, ásirese saýda, kólik jáne energetika salasyndaǵy strategiialyq áriptestikti baǵalaidy.
Armeniia Prezidenti Vaagn Hachatýriannyń Qazaqstanǵa sapary osy yntymaqtastyqtyń jalǵasýynyń jáne bolashaqta ony tereńdetýge baǵyttalǵandyǵynyń jarqyn aiǵaǵy bolyp tabylady. Sondyqtan, bul maqalada eki memleket arasyndaǵy ózara qarym-qatynas pen seriktestiktiń ótken kezdegi jetistikteri men nátijeleri, osy kezdegi máselelerdiń Armeniia Prezidentiniń Qazaqstanǵa resmi sapary kezinde talqylanýy men aitylýy, jańa bastamalarǵa sholý jasalady, sonymen qatar osy eki memlekettiń bolashaqtaǵy seriktestigi men alar asýlarynyń qalai bolatyndyǵyna boljamdar jasalady.
Armeniia Prezidenti Vaagn Hachatýriannyń 2024 jylǵy 15 qazandaǵy Qazaqstanǵa resmi sapary qazaq-armian qatynastarynyń damýyndaǵy mańyzdy oqiǵa boldy. Bul sapar eki el arasyndaǵy kópjyldyq dostyq bailanystardy nyǵaityp qana qoimai, ekonomika, kólik, tsifrlandyrý jáne mádeniet siiaqty strategiialyq salalardaǵy yntymaqtastyq úshin jańa perspektivalar ashty.
Armeniia Prezidentiniń kelýiniń aldynda 14 qazanda Armeniia Premer-Ministri Nikol Pashinian men Qazaqstan Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev arasyndaǵy telefon arqyly sóilesý boldy. Osy áńgime barysynda kóshbasshylar saýda-ekonomikalyq jáne mádeni-gýmanitarlyq salalardaǵy yntymaqtastyqty odan ári nyǵaitý perspektivalaryn talqylady. Qazaqstan Prezidentiniń 2024 jylǵy sáýirdegi Armeniiaǵa sapary barysynda qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy sapaly iske asyrýǵa erekshe nazar aýdaryldy.
Bul joǵary deńgeidegi qarym-qatynas Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy diplomatiialyq bailanystardyń ózara syilastyq pen uzaq merzimdi áriptestikke umtylý rýhynda qalai damitynynyń jarqyn mysaly bolyp tabylady.
15 qazanda Aqordada Prezident Qasym-Jomart Toqaev pen Vaagn Hachatýriannyń saltanatty kezdesý rásimi ótti, onda Qasym-Jomart Toqaev óziniń armian áriptesin jyly qarsy aldy. Eki eldiń kóshbasshylary tarihi dostyqqa, ortaq mádeni qundylyqtarǵa jáne ekonomikalyq múddelerge negizdelgen ekijaqty qatynastardyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Prezident Toqaev Qazaqstannyń yntymaqtastyqty sapaly jańa deńgeige kóterýge múddeli ekenin atap ótip, búgingi ýaǵdalastyqtar osy qatynastardy nyǵaitýǵa yqpal etetinine senim bildirdi.
Toqaev Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy dostyq jáne yntymaqtastyq týraly shartqa qol qoiylýynyń 25 jyldyǵynyń mańyzdylyǵyn atap ótip, ony ekijaqty qatynastar tarihyndaǵy mańyzdy kezeń dep atady:
– Búgingi ýaǵdalastyqtar ózara bailanystyń nyǵaia túsýine yqpal etedi dep senemin. Biz qazaq-armian seriktestiginiń negizi sanalatyn joǵary deńgeidegi kezdesýlerimizge erekshe mán beremiz. Qazaqstan Armeniiamen dostyq qarym-qatynasty joǵary baǵalaidy. Qazaq eliniń armian halqyna yqylasy erekshe. Armeniia – elimizdiń senimdi ári ýaqyt synynan ótken jaqyn seriktesi. Bizdiń halyqtardy berik dostyq, ortaq tarih jáne uqsas mádeni-gýmanitarlyq qundylyqtar bailanystyrady. Ekijaqty qatynastar barlyq salada qarqyndy damyp kele jatqanyn airyqsha atap ótkim keledi, – dedi.
Óz kezeginde Armeniia Prezidenti jyly qabyldaǵany úshin alǵysyn bildirip, Qazaqstannyń joǵary damý qarqynyn atap ótti:
– Qasietti qazaq jerine kelgenime qýanyshtymyn. Qazaqstannyń damý jáne órkendeý qarqynyna tánti boldym. Eki el arasyndaǵy dostyq qarym-qatynastar uzaq jyldarǵa jalǵasady dep senemin. Óitkeni onyń tarihi tamyry tereńde jatyr. Qazaqstan – bizdiń senimdi ári dostas seriktesimiz. Budan bólek, eki el arasyndaǵy ekonomikalyq bailanys tabysty damyp kele jatqanyn atap ótkim keledi, – dep Armeniia prezidenti eki el arasyndaǵy ekonomikalyq qatynastardyń sátti damyp kele jatqanyn ataǵan bolatyn.
Kelissózder barysynda kóshbasshylar birqatar negizgi baǵyttardaǵy ekijaqty ózara is qimyldy odan ári tereńdetýdi talqylady, onyń ishinde kelesi baǵyttardy bólip kórsetsek:
- Saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyq. Taraptar taýar ainalymyn ulǵaitýǵa jáne ózara investitsiialardy jandandyrýǵa niet bildirdi. Armeniia Prezidenti Qazaqstan armian ekonomikasy Eýraziialyq ekonomikalyq odaq sheńberinde belsendi ózara is-qimyl jasaityn mańyzdy seriktes bolyp tabylatynyn atap ótti.
- Kóliktik-logistikalyq ózara is-qimyl. Kavkaz ben Ortalyq Aziiany bailanystyratyn kólik dálizderin damytýdyń strategiialyq mańyzdylyǵy atap ótildi. Bul tek Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy ǵana emes, búkil óńir aiasyndaǵy saýda men ekonomikalyq bailanystardy nyǵaitýǵa jańa múmkindikter ashady.
- Agrarlyq sektor. Aýyl sharýashylyǵy eki el de tájiribe almasý jáne birlesken jobalardy júzege asyrý múmkindikterin kóretin mańyzdy sala bolyp tabylady, bul ásirese jahandyq klimattyq ózgerister jaǵdaiynda ózekti.
- Tsifrlandyrý jáne innovatsiia. Eki kóshbasshy da tsifrlyq tehnologiialar men innovatsiialar salasyndaǵy yntymaqtastyqty damytýǵa daiyn ekendikterin bildirdi, bul ekonomikany jańǵyrtý úshin jańa kókjiekter ashady.
- Mádeni-gýmanitarlyq yntymaqtastyq. Toqaev 2023 jyly Armeniiada qazaq teatrynyń kúnderin ótkizý jáne 2025 jyly Armeniiada Qazaqstan mádenietiniń onkúndigin uiymdastyrý josparlaryn eske túsire otyryp, elder arasyndaǵy mádeni almasýlardyń óskenin qanaǵattanýshylyqpen atap ótti. Aǵymdaǵy sapar aiasynda Qazaqstanda Armeniianyń mádeniet kúnderi saltanatty túrde ashyldy, bul ekijaqty qatynastar úshin mádeni bailanystardyń mańyzdylyǵyn kórsetedi.
Kelissózderde óńirlik qaýipsizdik jáne halyqaralyq kún tártibi máseleleri erekshe oryn aldy. Prezident Toqaev Qazaqstannyń Ázirbaijan men Armeniia arasynda beibitshilik shartyn jasasý boiynsha kelissózder júrgizý úshin Almaty alańyn usynýǵa daiyn ekenin rastady. Bul Qazaqstannyń Eýraziialyq aimaqtaǵy beibitshilik pen turaqtylyqqa umtylatyn beitarap jáne syndarly kúsh retindegi rólin kórsetedi.
Vaagn Hachatýriannyń resmi sapary eki eldiń yntymaqtastyqty odan ári damytýǵa daiyn ekendigin kórsetti, alaida alda belgili bir syn-qaterler tur. Olardyń ishinde jahandyq turaqsyzdyq jaǵdaiynda ekonomikalyq bailanystardy nyǵaitý, kólik infraqurylymy men tsifrlyq júielerdi jaqsartý, sondai-aq óńirlik qaýipsizdik máselelerin sheshý qajettigi bar. Osyǵan qaramastan, kópjyldyq dostyq qarym-qatynastar men eki halyqtyń igiligi úshin jumys isteýge daiyn bolýdyń arqasynda Qazaqstan men Armeniia ózara tiimdi áriptestikti damytýdy jalǵastyra otyryp, osy syn-qaterlerdi eńsere alady.
Armeniia prezidentiniń Qazaqstanǵa resmi saparynyń birinshi bóligi bul ekijaqty qatynastardyń strategiialyq mańyzdylyǵyn atap ótken jáne yntymaqtastyq úshin jańa perspektivalar ashqan mańyzdy oqiǵalarǵa toly boldy. Eki eldiń kóshbasshylary Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy dostyqty jáne olardyń halyqtarynyń igiligi úshin ózara is-qimyldy damytýdy jalǵastyrýǵa múmkindik beretin barlyq negizgi salalarda áriptestikti nyǵaitý baǵytyna óz mindettemelerin rastady.
2024 jylǵy 15 qazanda Astanada Prezident Vaagn Hachatýriannyń sapary aiasynda Armeniianyń mádeni kúnderi ashyldy. Bul oqiǵa Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy mádeni-gýmanitarlyq bailanystardy nyǵaitýdaǵy mańyzdy qadam boldy. Eki prezident Qasym-Jomart Toqaev pen Vaagn Hachatýrian halyqtar arasyndaǵy ózara túsinistik pen dostyqty tereńdetý úshin mádeni almasýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti.
Saltanatty shara Qalibek Qýanyshbaev atyndaǵy Qazaq ulttyq mýzykalyq drama teatrynda ótti. Saltanatty kontsert bastalar aldynda prezidentter aty ańyzǵa ainalǵan armian rejisseri Sergei Paradjanovtyń 100 jyldyǵyna arnalǵan fotokórmeni tamashalady. Toqaev mádeniet «Halyqtardy biriktiretin kópir» ekenin atap ótti.
Kontserttik baǵdarlamaǵa Armeniianyń memlekettik djaz orkestri jáne Armeniianyń Memlekettik djaz orkestri men Inga Arshakian, Gor Sýdjian sekildi ónerpazdary álemge áigili armian kompozitorlary Komitastyń, Sharl Aznavýrdyń, Jorj Garvarentstiń jáne Arno Babadjaniannyń mýzykalyq shyǵarmalaryn oryndady.
Sonymen qatar, 15-16 qazan aralyǵynda Astanada armian kinosynyń kúnderi ótedi, al «Amazgain» teatry Daniil Harmstyń týyndylary negizinde «Liý-Bef» spektaklin usynady, bul eki el arasyndaǵy mádeni dialogty jalǵastyrady.
Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy ekonomikalyq jáne mádeni yntymaqtastyq kópjyldyq ózara tiimdi qatynastarmen nyǵaitylǵan turaqty ósýdi kórsetýdi jalǵastyrýda. Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev pen Armeniia Prezidenti Vaagn Hachatýrian bul bailanystardy damytýdyń mańyzdylyǵyn birneshe ret atap ótti, bul ásirese sońǵy jyldary ekonomikalyq yntymaqtastyq jańa deńgeige ótken kezde baiqaldy.
Qazaqstan men Armeniia saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty keńeitýge senimdi túrde barady, bul ózara saýda kóleminiń edáýir ulǵaiýymen rastalady. 2023 jyldyń qorytyndysy boiynsha eki el arasyndaǵy taýar ainalymy 2,4 ese ósip, 33,5 million dollarǵa jetti, bul ósý serpini men ekonomikalyq ózara is-qimylǵa ózara múddelilikti kórsetedi. Qazaqstan Armeniiaǵa 26,9 million dollarlyq ónim eksporttady, onyń ishinde temirden jasalǵan jalpaq prokat, aliýminii jáne tamaq ónerkásibi ónimderi. Óz kezeginde Armeniia etil spirtin, tońazytqyshtardy, dárilik preparattardy jáne elektr jabdyqtaryn eksporttai otyryp, Qazaqstanǵa taýarlardy jetkizýdi 19,6 million dollarǵa ulǵaitty.
Prezident Toqaev óz sózinde eki el arasyndaǵy ekonomikalyq yntymaqtastyqty odan ári tereńdetý úshin eleýli áleýetti atap ótti. Ol energetika, innovatsiia jáne ónerkásiptik jobalar salasynda jańa múmkindikter qurýdyń mańyzdylyǵyn atap ótti. Armeniia Prezidenti Vaagn Hachatýrian ekijaqty saýdany keńeitýdiń jáne jańa baǵyttarda birlesken jobalardy iske asyrýdyń mańyzdylyǵyn atap ótip, ózara is-qimyldyń aǵymdaǵy deńgeiine qanaǵattanýshylyǵyn bildirdi.
Investitsiialyq yntymaqtastyqqa erekshe nazar aýdaryldy. Elder arasyndaǵy tikelei sheteldik investitsiialar aǵyny ósýde: Qazaqstan Armeniia ekonomikasyna 56,5 million dollar investitsiialady, al armian investitsiialary Qazaqstanǵa 2023 jyly eki esege ósip, 6 million dollarǵa jetti. Almatyda «Mantashiants» iri armian kásipkerlik odaǵynyń ókildigin ashý eki el arasyndaǵy iskerlik bailanystardy nyǵaitý úshin mańyzdy qadam boldy.
Armeniianyń geografiialyq jaǵdaiy, ásirese onyń Iranmen shekarasy Qazaqstan aldynda Eýraziialyq ekonomikalyq odaq (EAEO) sheńberindegi ekonomikalyq ózara is-qimyldy keńeitý úshin jańa múmkindikter ashady. Eki el de EAEO-nyń Iranmen erkin saýda aimaǵyn qurýdy belsendi túrde qarastyrýda, bul taýar ainalymynyń odan ári ósýi men investitsiialar kóleminiń ulǵaiýy úshin mańyzdy faktorǵa ainalady. Bul josparlarda Ońtústik Kavkaz aimaǵynda kólik bailanysyn qalpyna keltirý de mańyzdy ról atqarady.
Qazaqstanda eki eldiń isker toptary ókilderiniń qatysýymen ótken biznes-forým mańyzdy oqiǵa boldy. Forýmda týrizm, munai-himiia jáne investitsiialar siiaqty salalardaǵy yntymaqtastyq týraly memorandýmdarǵa qol qoiyldy, bul strategiialyq mańyzdy sektorlardaǵy ózara is-qimyldy keńeitýge umtylysty kórsetedi. 2024-2025 jyldarǵa arnalǵan saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyq jónindegi Jol kartasyna qol qoiý uzaq merzimdi yntymaqtastyq josparlaryn qurylymdaýdaǵy basty qadam boldy
Ekonomikalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komissiialar deńgeiindegi turaqty kezdesýler de qarym-qatynastardy nyǵaitýǵa yqpal etedi. 2023 jyly Erevanda ótken komissiianyń 9-shy otyrysy mańyzdy kezeń boldy, onda qala qurylysy, metallýrgiia, ǵylym jáne farmatsevtika siiaqty salalardaǵy odan ári ózara is-qimyl perspektivalary talqylandy.
Eýraziialyq integratsiia sheńberinde Qazaqstan men Armeniia saýda-ekonomikalyq saladaǵy qol jetkizilgen tabystarǵa súiene otyryp, yntymaqtastyqty odan ári keńeitýdi josparlap otyr. Bul josparlarda týrizmdi, indýstriialyq jobalardy jáne birlesken investitsiialardy damytý mańyzdy ról atqarady. 2024 jyldyń kókteminde Erevanda Qazaqstan-armian biznes-forýmyn ótkizý ekonomikalyq bailanystardy nyǵaitý jáne jańa seriktestikterdi damytý jolyndaǵy kezekti qadam bolmaq.
Osylaisha, Qazaqstan men Armeniia ekonomikadan mádenietke deiingi túrli salalarda óz qarym- qatynastaryn senimdi túrde nyǵaitýdy jalǵastyrýda. Saýdadaǵy ilgerileý, investitsiialardyń ósýi jáne mádeni almasýdyń jandanýy ózara senim men ortaq múddelerdi damytýǵa degen umtylysqa negizdelgen odan ári yntymaqtastyq úshin berik negiz jasaidy.
Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy yntymaqtastyq sońǵy onjyldyqtar boiy turaqty serpindi kórsete otyryp, damýyn jalǵastyrýda. Bul saladaǵy jetistikter saýda-ekonomikalyq saladaǵy eleýli kórsetkishtermen, iskerlik bailanystardy nyǵaitýmen jáne halyqaralyq arenada ózara qoldaýmen rastalady. Bul jetistikter ekonomikalyq ózara is-qimyldy nyǵaitýǵa yqpal etip qana qoimai, odan ári seriktestik úshin berik negiz jasaidy. Sońǵy jyldary Qazaqstan men Armeniia ekonomikalyq yntymaqtastyqta aitarlyqtai jetistikterge jetti. 2023 jyly elder arasyndaǵy taýar ainalymy 2,4 ese ósti, bul ekijaqty saýdada aitarlyqtai ilgerileýdi kórsetedi. Armeniiaǵa qazaqstandyq eksportqa temir, aliýminii, qaǵaz tselliýlozasynan jáne tamaq ónerkásibi ónimderi, al armian taýarlary etil spirtimen, tońazytqysh jabdyqtarymen jáne elektr tehnikasymen usynylǵan taýarlar tasymaldanady.
2024-2025 jyldarǵa arnalǵan saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyq jónindegi Jol kartasyna qol qoiý basty jetistik boldy, ol týrizm, munai-himiia jáne investitsiialar salalaryndaǵy kooperatsiia úshin jańa perspektivalar ashady. Bul saýda aǵyndaryn ártaraptandyrý jáne eki el úshin de investitsiialyq múmkindikterdi keńeitý jolyndaǵy mańyzdy qadam. Qazaqstan prezidenti Qasym-Jomart Toqaev yntymaqtastyqtyń negizgi maqsaty ekonomikalyq ósý úshin ortaq áleýetti paidalaný ekenin atap ótti. Bul turǵyda ekonomikalyq bailanystardy nyǵaityp qana qoimai, Qazaqstan men Armeniianyń halyqaralyq arenadaǵy mańyzdylyǵyn arttyratyn energetika, innovatsiia jáne infraqurylym salasyndaǵy birlesken jobalardy qurý mańyzdy bolyp tabylady.
Ekijaqty qatynastardy saiasi qoldaý joǵary deńgeide qalyp otyr. Resmi delegatsiialardyń saparlary, ekonomikalyq yntymaqtastyq jónindegi úkimetaralyq komissiianyń turaqty otyrystary jáne basqa da is-sharalar oń dinamikany saqtaýǵa jaǵdai jasaidy. Qazaqstanda Armeniianyń mádeni kúnderin ótkizýdi qosa alǵanda, mádeni almasý halyqtar arasyndaǵy tulǵaaralyq jáne mádeni bailanystardy nyǵaitýda da mańyzdy ról atqarady. Prezident Toqaev mádeniettiń halyqtar arasyndaǵy kópir ekendigine basa nazar aýdarady jáne biznesti damytý men gýmanitarlyq ózara is-qimyl úshin senimdi atmosfera qurýdyń mańyzdylyǵyn atap kórsetedi.
Memleketter arasyndaǵy qarym-qatynastyń ózgerýi de múmkin, bul ekonomikalyq yntymaqtastyq úshin eleýli kedergiler biýrokratiialyq kedergiler men EAEO ishindegi saýda-ekonomikalyq saiasattyń sáikes kelmeýinen de týyndaýy múmkin. Bul úkimetaralyq komissiialar deńgeiinde neǵurlym belsendi ózara is-qimyldy jáne osy problemalardy sheshýdiń kelisilgen tásilderin ázirleýdi talap etedi. Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń negizgi maqsaty turaqty ekonomikalyq ósýge qol jetkizý jáne saiasi jáne mádeni bailanystardy nyǵaitý bolyp tabylady. Tabystyń mańyzdy kórsetkishteri taýar ainalymynyń ósýi, investitsiialardyń ulǵaiýy jáne energetika, aýyl sharýashylyǵy, týrizm jáne ónerkásip siiaqty negizgi salalarda ekijaqty jobalardyń jandanýy bolady.
EAEO aiasyndaǵy integratsiialyq jobalardyń jáne Iran men Ońtústik Kavkaz arqyly jańa saýda marshrýttaryn qurýdyń arqasynda elder arasyndaǵy ekonomikalyq qatynastar sapaly jańa deńgeige shyǵady dep kútilýde. Negizgi nátije logistika, indýstriialyq jobalar jáne innovatsiialar salasyndaǵy tereńirek yntymaqtastyq bolady, bul óz kezeginde eki el halqynyń ómir súrý deńgeiine oń áser etedi. Osylaisha, Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy yntymaqtastyq odan ári ósý men damý úshin aitarlyqtai áleýetke ie, bul rette qazirgi syn-qaterlerdi oidaǵydai eńserý ózara tiimdi nátijelerge qol jetkizý úshin aiqyndaýshy faktor bolady.
Qazaqstan men Armeniia ózara yntymaqtastyqty nyǵaitý jáne keńeitý baǵytynda senimdi túrde qozǵalýda. Saiasi qoldaýdyń joǵary deńgeii, órshil ekonomikalyq jobalardyń bolýy jáne mádeni ózara is-qimyl ekijaqty qatynastardyń odan ári ósýine berik negiz jasaidy. Geosaiasi turaqsyzdyq jáne ekonomikalyq kedergiler siiaqty qiyndyqtardy jeńý birlesken bastamalardy sátti júzege asyrýdyń mańyzdy faktory bolady. Alaida, seriktestiktiń jalpy áleýeti men strategiialyq mańyzdylyǵyn eskere otyryp, Qazaqstan men Armeniia Eýraziialyq óńirde turaqtylyq pen órkendeýge yqpal ete otyryp, óz bailanystaryn damytýdy jalǵastyrady dep boljaýǵa bolady.
Qazaqstan men Armeniia arasyndaǵy yntymaqtastyq, onyń jarqyn mysaly Armeniia Prezidentiniń jýyrdaǵy sapary boldy, eki memleket úshin de jańa kókjiekter ashady. Kezdesýler men kelissózder barysynda Saýda, Ekonomika, mádeni almasýlar men qaýipsizdikke qatysty mańyzdy kelisimderge qol jetkizildi. Bul yntymaqtastyq ekijaqty qarym-qatynastardy nyǵaityp qana qoimai, óńirde odan ári birlesken damý úshin berik negiz jasaidy. Taraptar birlesken kúsh-jiger azamattardyń ómir súrý deńgeiin arttyrýǵa jáne halyqaralyq saiasattaǵy ustanymdaryn nyǵaitýǵa ákeletinine senim bildiredi. Sapar barysynda qol jetkizilgen jetistikter bolashaqta órkendeý men úilesimdilik úshin senimdi irgetas qura otyryp, qazirgi jaǵdaida dialog pen ózara túsinistiktiń mańyzdylyǵyn kórsetedi. Eki el de seriktestikti belsendi damytýǵa baǵyttalǵan, bul yntymaqtastyqty tereńdetý jáne jalpy ál-aýqatty qalyptastyrý úshin perspektivalar ashady.
