«Haq Nazar» qory «Respýblikalyq psihikalyq densaýlyq ǵylymi-praktikalyq ortalyǵymen» birlesip, respýblika boiynsha aýqymdy zertteý júrgizip, qumar oiyndarǵa táýeldilerdiń sanyn anyqtamaqshy.
– Dúniejúzilik densaýlyq saqtaý uiymynyń aýrý kartasyna kirgenimen, qumar oiyndarǵa táýeldilikke qatysty Qazaqstanda eshqandai statistika júrgizilmeidi.
Jyl sońyna deiin biz zertteýimizdi aiaqtaýdy josparlap otyrmyz, onda eldegi lýdomandar sanyn, olardyń psihotipin, eń bastysy aýrýdyń sebepterin kórgimiz keledi. Bizde bul máseleni sheshýdiń naqty joldary, soǵan sáikes usynystar da bar, – dep atap ótti spiker.
Qoǵam belsendisiniń aitýynsha, qumar oiyndarǵa táýeldilik áleýmettik qana emes, ekonomikalyq saldary da bar másele. Másele zardabyna kóp jaǵdaida lýdomandardyń jaqyndary shaldyǵady. Mysaly, ata-anasy, jubaiy, týystary qaryzdy jabý úshin nesie alady.
– Bizde ortasha qaryz týraly aqparat joq. Qazir qumar oiyndardyń eldiń ekonomikalyq jáne áleýmettik ál-aýqatyna qanshalyqty nuqsan keltiretini týraly naqty aqparat joq.
Sonymen qatar, qumar oiyndarǵa táýeldilik emi joq aýrý ekenin atap ótkim keledi. Bul otbasylyq ekojúieniń aýrýy. Biz ne usynamyz? Qazaqstanda býkmekerlik keńseler qaýymdastyǵy bar.
Árbir býkmekerlik keńsede oiynshylar týraly málimetter bazasy bar. Olar qansha aqsha saldy, qansha joǵaltty degen málimetti jaqsy biledi. Belgili bir somany alaiyq, úsh ortasha jalaqy, mysaly, 700 myń teńge delik. Eger adam 700 myń teńgege utylatyn bolsa, onda bizdiń oiymyzsha, býkmekerlik keńse otbasy múshelerine bul týraly habarlap, qarsy emestigine kóz jetkizip, olardyń ruqsatyn notarialdy túrde kýálandyrýy tiis, – deidi N Jaqypov.
Bul rette qoǵamdyq belsendiler kóptegen elde taraǵan «salaýatty qumar oiyndar» tájiribesin jáne qumar oiyndarǵa beiim emes kásibi oiynshylardy tirkeýdi de usynady.
Maman qumar oiynnyń sońyna túskenderdi ońaltý máselesinde de ózekti máseleler baryn atap ótti. Emdeýdiń kóp bóligin jeke ortalyqtar júzege asyrady, onda halyqtyń basym bóligi úshin baǵa óte joǵary.
– Qazaqstanda jekemenshik ońaltý ortalyqtary kóp, degenmende olar kadrlyq biliktilik, keibir sanitarlyq-epidemiologiialyq normalar boiynsha zamanaýi talaptarǵa sai kele bermeidi. Eń bastysy, mundai ortalyqtardy kóbine biliktiligi joq mamandar basqarady, olar kóbinese sondai ortalyqtardyń burynǵy emdelýshileri. Mundai ortalyqta turý aiyna 500 myń teńge turady. Emdeýdiń ortasha kýrsy alty ai. Nátijesinde bir kýrs úsh million turady. Mundai ortalyqtardyń qyzmetin eshkim qadaǵalamaidy, rettemeidi, – dedi N. Jaqypov.
Qorytyndylai kele, spiker qumar oiynǵa táýeldiliktiń erte aldyn alý boiynsha usynysymen bólisti. Onyń sózinshe, táýeldi minez-qulyq formalary bala bes-alty jasta bolǵanynda qalyptasady, osyǵan bailanysty ata-analardy osy ýaqytta balalardyń minez-qulqyna erekshe nazar aýdarýǵa shaqyrdy.
