Freedom Inside '26

Álipbidiń aýysýy halyqtyń dúnietanymyna áser etedi

Álipbidiń aýysýy halyqtyń dúnietanymyna áser etedi
Elbasynyń «Bolashaqqa baǵdar:rýxani jańǵyrý» ulttyq baǵdarlamasynyń negizgi bet-bederi – jańa qazaq álipbii. Kúni keshe Memleket basshysy latyn álipbiine kóshý týraly Jarlyqqa qol qoidy. Elbasy latyn álipbiine ótý týraly Jarlyqqa qol qoia otyryp bolashaqqa úlken ári naqty qadam jasap otyr.

«Jańa álipbi jańa dáýir bastaýy»  atty Almaty oblysynyń aqparattyq top músheleri  kezekti túsindirme jumysymen  Kerbulaq  aýdanyna bardy.  Mádeniet úiinde  ótken jiynǵa  kúreńbeldikter túgel jinalypty. 
Kún tártibindegi  alǵashqy sóz Almaty oblysynyń tilderdi  damytý jónindegi basqarmasynyń basshysy Aidar Bashbaev alyp, latyn tańbasyna ótýdiń mańyzyn túsindirdi.

– Álipbiidi ózgertý – óte mańyzdy is.  Bul bir qariptiń  ekinshi bir qaripke aýysa qoiýmen shektelmeidi. Álipbidiń aýysýy eldiń sanasyna, dúnietanymyna, oiyna áser etpek.

Elbasy Nursultan Nazarbaev «Latynǵa kóshýdiń tereń logikasy bar. Bul qazirgi zamanǵa tehnologiialyq ortanyń,  kommýnikatsiianyń, sondai-aq,  HHI ǵasyrdaǵy ǵylymi jáne bilim berý júiesiniń erekshelikterine bailanysty» – dep atap kórsetti. Búginde kirill qarpin álemde 250 million halyq qoldanatyn bolsa, latyn qarpin 5 milliardqa jýyq adam qoldanady eken  – degen  top jetekshisi Aidar Karbozuly latyn grafikasyna kóshý – álemdik órkeniteke qol jetkizýdiń negizgi tetigi ekenin de tilge tiek etti. Sondai-aq,  ol  latyn álipbii  ǵylym men texnikanyń, internet pen IT-texnologiianyń tili, endeshe osyndai mańyzdy iske úlken jaýpkershilikpen qaraýymyz  kerek  dedi.

«Jer sharyndaǵy xalyqtyń úshten bir bóligi latyn álipbiin qoldanady»  –  Kerbulaq aýdanynda ótken jiynda «Nur Otan» partiiasy  Almaty oblystyq filialy tóraǵasynyń birinshi orynbasary, toptyń beldi múshesi Ǵaliasqar Sarybaev osylai dedi.

– Latyn álipbiine kóshýge qatysty «Nur Otan» partiiasy saiasi taldaý jáne strategiialyq zertteý ortalyǵy arnaiy zertteý júrgizgen edi.  Osyǵan qatysty júrgizilgen saýalnamanyń qortynydysy boiynsha qazaqstandyqtardyń 93,3 paiyzy  qazaq álipbiin  latyn qarpine kóshirý týraly tolyǵymen habardar boldy. Reformamen tanys respondentterdiń 60 paiyzy  latyn álipbiine kóshýdi tolyǵymen qoldady, 44,6 paiyzy  latyn grafikasyna kóshetin bolsaq basqa elderdiń aldynda bizdiń imidjimiz artatynyn aitty.

Biz úsh jańǵyrýdan óttik. Eń aldymen saiasi-ekonomikalyq, ekinshi tehnologiialyq jańǵyrý,  úshinshisi  ol  rýhani  jańǵyrýymyz bolyp tabylady.

Rýhani  jańǵyrý degenimiz  – adamnyń sana-sezimin ózgertý, táýelsizdikti  saqtap qalý. Osyǵan orai Elbasynyń bes institýtsionaldyq  reformasy,  Ult jospary –100 naqty qadam qabyldandy. Osy 100 naqty qadamnyń bir qadamy osy til máselesine, til saiasatyna baǵyttalǵan. Búgingi kúni biz osy 100 naqty qadamnyń 57-in tolyǵymen oryndadyq. 2018 jyldyń aiaǵyna  deiin  100 naqty qadamnyń 90 paiyzyn  oryndaityn bolamyz.  Iaǵni, 2020 jyly biz muny tolyq oryndap bitip, aldyńǵy qatarly 30 eldiń qataryna kiremiz – degen Ǵaliasqar Tólendiuly óz sózinde  latyn grafikasyna ótýdiń birneshe printsipterin  de tilge tiek etti.

Jiyn barysynda toptyń ózge de músheleri sóz alyp, latyn álipbiine qatysty oramdy oilaryn ortaǵa salyp, kópshilik qoiǵan saýldarǵa da jaýap berdi.

«Bul jańa bastamada muǵalimder erekshe belsendilik tanytýy tiis. Sebebi kezeń-kezeńmen kóshetin latyn grafikasyn bala sanasyna sińirýde mektep muǵalimderiniń alar orny airyqsha. Endeshe, bárimiz birigip osy jumysqa bel sybana kiriseiik»  – dedi basqosýda sóz alǵan oblystyq bilim basqarmasynyń qyzmetkeri Elvira Dosaeva.

Osy kúni top músheleri aýdanǵa qarasty Qyzyljar eldi mekeniniń  haqymen de júzdesip, latyn grafikasyna ótýdiń mańyzyn túsindirip qaitty.

Kóshpeli otyrys barysynda sóz alǵan turǵyndar tarapy latyn grafikasyna kóshýdi  qoldaityndyqtaryn aitty.

 

 

https://dalanews.kz/31877